علمی-آموزشی |
با ذکر یاد و نام خداوند بخشنده ومهربان
با عرض سلام و ادب
به گروه آموزشی درس شیمی استان کرمانشاه خوش آمدید
موضوعات و مطالب بشرح زیر می باشد
| برنامه ی عملیاتی دبیرخانه |
|
مطالب |
2- مقالات جذاب علمی و تربیتی (خواندنیها)
3- مقالات علمی (شیمی) و پزشکی درج شده در روزنامه های معتبر
4- المپیاد
۵- معرفی سایتهای شیمی و زیر شاخه های آن
| نکات مورد توجه در تدریس |
2- روش تدریس
3- طرح درس
| امتحانات |
1- ارزشیابی
2- قالب سوالات استاندارد طبق مصوب امتحانات .
3- حیطه های شناختی و سوالات فرادانشی
۶- اخبار( ارزشیابی ) در روزنامه های معتبر کشور
| کتب درسی |
3- پرسش و پاسخ
| آزمایشگاه |
1- تصاویر متحرک برخی از آرمایشهای مربوط به کتب درسی
| زنگ تفریح |
2- گشت و گذار
3- تست هوش
4- طنز
۵- مجموعه سایت های معرفی شده در زمینه مهندسی شیمی وفن آوری اطلاعات
| نکات مورد توجه در برنامه ی گروه آموزشی استان |
برنامه عملیاتی گروه آموزشی استانها
2- بازدید
3- گزارش کار
اعضای گروههای آموزشی درس شیمی استان ها
آدرس سایت جناب دکتر عابد بدريان، پژوهشگر و مدرس دانشگاه
قابل ذکر است برخی از قسمتها بطور آزمایشی (بدون مطلب)در صفحه قرار دارد
لذا بزودی تمام پستها آماده خواهد شد
با ما همکاری کنید
با تشکر
به مناسبت روز داروسازي و بزرگداشت زكرياي رازي
نويسنده: اكبر خورد چشم
بارها گفته ايم و صفحات بسياري به نگارش درآورده ايم كه ملك ري، يكي از شهرهاي ايران زمين است كه دانشمندان بسياري از آن برخاسته اند و چون نگيني بر آسمان علم و ادب تابيدن گرفته اند، آنچنان كه در كتاب ارزشمند «احسن التقاسيم» راجع به اين ديار آمده است: «در اين شهر مدارس و مجالس علم فراوان است و اعظان آنجا فقيه و روساي آنان عالم و محتسبشان مشهور وسخنورانشان اديب هستند و...»امروز، روز داروسازي است و اين ناميدن به پاسداشت يكي از دانشمندان نام آشناي ايراني است كه از ديار ري برخاسته است امروز، روز بزرگداشت مقام علمي بي نظير ابوبكر محمدبن زكرياي رازي است كه در ذيل مختصري از احوال و آثار وي به جامعه علمي و پزشكي جهان بيان مي شود تا بيش از پيش به ايراني بودن خود بباليم و از اينكه در سايه سار مكتب دانش پرور اسلام بوده و هستيم، از اين فرصت مبارك استفاده كنيم و اين چنين در جهت اعتلاي خويشتن قدم برداريم.
ابوبكر، محمدبن زكرياي رازي در سال 251 ه.ق در شهرستان ري ديده به جهان گشود. از كودكيش اطلاعات چنداني در دسترس نيست، اما عده اي نقل كرده اند در سنين نوجواني علاقه اي فراوان به موسيقي داشت، چنانچه بعد از اندك مدتي در نواختن ني و بنا به قولي عود تبحر فراوان يافت. اما روح كنجكاو وي سيراب نشد. پس به زرگري و صرافي پرداخت. اما نه تنها در علم كيمياگري به جايي نرسيد، بلكه به سبب آزمايش هاي علمي كه براي ساختن طلاداشت، چشمانش دچار آسيب شد. در اين زمان بود كه سخن آن پزشك كه در ازاي مداواي چشم وي پانصد سكه زرگرفت، راه دانشمند جوان را تغيير داد، سخني كه: «كيميايي واقعي علم طب است، نه آنكه تو بدان مشغولي» و اين چنين بود كه نخست علوم پايه فلسفه، رياضي، اخترشناسي و ادب را در زادگاهش ري آموخت و بعد از آن به بغداد رفت تا اين چنين نبوغ واقعي اش شكوفاتر شود، آن طور كه در اين شهر به رياست بيمارستان آن ديار گماشته شد؛ بيمارستاني كه به دست بدر، غلام معتضد عباسي در زمان زكرياي رازي ساخته شد. جالب آنكه روايت شده هنگامي كه مي خواستند بيمارستان را بر پاسازند، از دانشمند جوان ايراني نظر خواستند. پس رازي فرمان داد قطعه هاي مساوي از گوشت را در محله هاي گوناگون شهر بياويزند و آن جايي را انتخاب كنند كه قطعه گوشت در آنجا ديرتر از جاهاي ديگر فاسد شده باشد. جالب تر آنكه رازي در اين بيمارستان شيوه اي را بنيان گذاشت كه امروزه در بسياري از بيمارستان هاي مدرن جهان از آن استفاده مي شود، يعني ابتدا بيمار به سراغ شاگردان شاگردان رازي ( پزشك عمومي امروز) مي رفتند. چون مداوا نمي شدند به سراغ شاگردان رازي (پزشك تخصصي امروزي) مي رفتند و سر آخر چون بهبودي حاصل نمي شد، به سراغ رازي و برخي شاگردان خاص وي (پزشك فوق تخصص امروزي) مي رفتند و اين چنين بهبودي را به دست مي آوردند. از همه اينها جالب تر آنكه در آن زمان كه در بلادي چون فرنگ و يا بلاد متمدن آن زمان، بيماران رواني را جزو افراد مطرود جامعه به حساب مي آوردند، زكرياي رازي در بيمارستان بغداد بخشي را به بيماران رواني اختصاص داد و در راه بهبود ايشان تلاش بسيار كرد. بي ترديد زكرياي رازي را مي توان جزء دانشمندان پرتلاش ايراني به حساب آورد كه آثارش تا سال ها در دانشگاه هاي بزرگ اروپايي استفاده مي شد، چنانچه كتاب «الحاوي» وي از جمله آثاري است كه براي اولين بار به روش گوتنبرگ به چاپ رسيد. علت اينكه مي گوييم زكرياي رازي از پرتلاش ترين دانشمندان ايراني است آن مي باشد كه آثار مكتوب و نيز كشفيات وي بسيار گسترده اند؛ آن گونه كه طبق گفته و نوشته ابوريحان بيروني، از زكرياي رازي بيش از 184 كتاب در موضوعات مختلف بر جاي مانده است، كتابهائي كه درعلم پزشكي 56 كتاب، طبيعيات 33 كتاب، منطق 7 كتاب، رياضيات و اخترشناسي 10 كتاب، تفسير و تخليص كتاب هاي فلسفي و پزشكي ديگران 7 كتاب، علوم فلسفي و تخميني 17 كتاب، ماوراءالطبيعه 6 كتاب، الهيات 14 كتاب، كيميا 22 كتاب و... مي باشد.
اغلب اين كتب از آثار برجسته علمي هستند كه در آن ميان كتاب «الحاوي» يا «الجامع الكبير» بزرگترين دانشنامه پزشكي است كه در آن نظريه هاي پزشكان پيش از رازي گردآوري شده و از آثار مشهور زكرياي رازي است كه براي نگارش آن پانزده سال تلاش كرد. اين كتاب در سال 1297 م. به درخواست شارل انجو، شاه سيسيل، به كوشش فرج بن سالم به زبان لاتين ترجمه شد و قرن ها در دانشگاه هاي اروپايي تدرس شد. از ديگر آثار رازي مي توان به النكاش المنصوري، كتابي كه مفاهيم پزشكي را در ده مقاله طولاني شرح داده، كتاب الجدري و الحصبه كه كهن ترين كتاب در باب بيماري آبله و سرخك است، كتاب دفع مضار الاغذيه كه راجع به جلوگيري از زيان غذاهاست، كتاب المرشد كه چكيده دانش پزشكي است، كتاب القربازين كه راجع به انواع گياهان دارويي است و ده ها كتاب از اين نوع اشاره كرد. در كنار كتاب هاي باقيمانده از زكرياي رازي، كشفيات او نيز حائز اهميت هستند، كشفياتي كه در آن زمان و با توجه به امكانات آن دوره بسيار جالب توجه مي باشد، آن طور كه او را كاشف الكل مي دانند. همچنين او به بسياري از اتفاقات علم شيمي پي برد، اتفاقاتي چون كشف اسيدسولفوريك و بعد از آن رسيدن به ديگر اسيدها، از تاثير آب آهك بركلريد آمونيوم، اسيد كلريدريك را به دست آوردن با اثر دادن سركه با مس، استات مس يا زنگار را تهيه كردن و با آن زخم را شستشو دادن، از سوزاندن زرنيخ، ماده اي به نام اكسيد آرسنيك يا مرگ موش را به دسƒتآ وردن و نيز بايد اذعان داشت رازي نخستين پزشكي است كه داروهاي سمي آلكالوئيدي را ساخت و به نوعي از آنها براي درمان بيمارانش استفاده كرد. از همه اينها جالب تر، كشفيات اتمي زكرياي رازي است. شايد بيان اين نكته و با توجه به دوره اي كه اين دانشمند مسلمان ايراني زندگي مي كرد، غير قابل باور باشد. اما اين واقعيت دارد كه زكرياي رازي در آن دوره در فرآيند علم كيميا يا همان شيمي به نكته اي دست يافته بود و آن علم ذره يابي بود؛ علمي كه زكريا رازي طبق آن اثبات مي كرد اجسام از مواد بسياري ريزي تشكيل شده اند كه با چشم نمي توان آن را شناخت و به نوعي تمام كائنات از اين ذرات ريز شيميايي ساخته شده است. البته اين نظريه رازي در علم شيمي باعث شد كه دانشمند برجسته اي چون ژوليوس روسكا ،وي را پدر علم شيمي ناميده، بعدها توسط ابوريحاني بيروني و در علم فيزيك ادامه پيدا كرد و چه بسا ممكن است تحقيقات و دستاوردهاي اين دانشمند ايراني، بعدها نقطه آغازي براي رسيدن به دستاوردهاي نوين علمي جهان شده باشد.
زكرياي رازي كه يك دانشمند و پزشك پرتلاش بود، آن قدر در راه يافتن جواب براي مجهولات علمي كوشش مي كرد كه زبانزد عام و خاص بود، چنانچه خود در كتاب السيره الفلسفيه چنين مي گويد: «كوشش و پشتكار من در فراگيري دانش به اندازه اي بود كه به خط تعويذ (خطر ريز) بيش از بيست هزار ورقه نوشتم و پانزده سال از عمر خود را شب و روز در تاليف جامع كبير (الحاوي) صرف كردم و بر اثر همين كار در نيروي بينايي من سستي پديد آمد و عضله دستم گرفتار سستي شده مرا از نوشتن محروم ساخته است. با اين همه، از جست وجوي دانش بازنمانده و پيوسته به ياري اين و آن مي خوانم و بر دست ايشان مي نويسم...
سرانجام اين دانشمند بزرگ ايراني در ماه شعبان سال 313ه .ق در ري وفات يافت.
هر چند مكن آرامگاه وي نامعلوم است، اما آثار علمي اش هماره پا برجاست.
□
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6787 4/6/88 > صفحه 5 (فرهنگي) > متن
پرنده بشري با دو بال علم و ايمان به پرواز در مي آيد
نويسنده: شهرام تقي زاده انصاري - پژوهشگر تاريخ و فلسفه علم
هماهنگي علم و دين
اديان وحداني كه پيرو دين فطري حضرت ابراهيم(ع) هستند، نمي توانند مخالف علم باشند، چون مي گويند: “جهان هستي و نوع انساني، هر دو آيات الهي اند و بايد آنها را درك كرد و شناخت”. بدون چنين تلقي اي از علم، امكان ندارد چنين چيزي را جزء اصول خويش قرار دهند. ثانيا قرآن مجيد حدود 700 آيه درباره حمايت از علم و شناخت واقعيات در بر دارد. براي نشان دادن هماهنگي علم و دين در مغرب زمين به چند گفته از متفكران غرب اكتفا مي شود:
هربرت اسپنسر: علم و دين هر يك با بعدي از ابعاد عقل، با عالم هستي ارتباط برقرار مي كنند، بنابراين ناسازگاري آنها بحثي بي معنا است. رنه دكارت: نه علم، دين را در تنگنا قرار مي دهد و نه دين، علم را. استقلال هر يك، براي ديگري پذيرفتني است، زيرا قلمرو علم، طبيعت بوده و بازار آن، رياضيات و تجربه است و عرصه دين، سرنوشت روح انساني است كه به سوي ابديت سرازير مي شود. هگل: علم و دين، دو حقيقت مستقل نيستند، بلكه هر دو از حالات ضروري عقل هستند و براي رشد عقل دنبال يكديگر مي روند. (جعفري، 1385، 20)ماكس پلانك: هرگز ميان علم و دين، تضاد واقعي پيدا نخواهد شد چون هر يك، مكمل ديگري است (پلانك، 1347، 234).
تاثير متقابل علم و دين
در تمام ادوار زندگي بشر، حتي در دوره ما و در كشورهايي كه علوم در آنها به حد اعلاي كمال و استقلال رسيده است، علم و دين در يكديگر تاثير متقابل داشته و دارند، البته در گذشته اين تاثير متقابل كم رنگ تر بوده است. روابط بين علم و دين اغلب جنبه تعرضي داشته و بسياري از اوقات به صورت جنگ و ستيز درآمده است اما اين پيكار در حقيقت ميان علم و دين نبوده است، زيرا بين آنها نمي تواند جنگي وجود داشته باشد، بلكه جنگ ميان علوم و الهيات بوده است. براي مثال، يك نمونه آن را مي توان در دوره اي يافت كه از مكتب اسكندريه شروع و به قرن نهم ختم مي گردد. در اين دوره رهبران ديني، خود وسيله نقل دانش از نسلي به نسل ديگر شده اند. ما اگر ترقي علم را به ارباب كليساهاي لاتيني و يوناني و نستوريان و غيره مديون نباشيم، لااقل حفظ و ادامه آن را به آنان مديونيم. نمونه ديگر تحريك و تشويق دين اسلام به پيشرفت و رشد علوم است كه چنان تاثيري را در تاريخ علوم داشته است كه حداقل علم را از سقوط حتمي نجات داد، چنانكه جرج سارتن مي نويسد: “بيان كمكي كه تمدن اسلامي به علم كرده است، حتي به صورت فهرست وار در اين مقاله كوتاه ميسر نيست و بي شبهه مي توان از معجزه اعراب (مسلمانان) سخن گفت. آفريدن يك تمدن جديد علمي جهانگير و بسيار عالي در مدتي كمتر از دو قرن، چيزي است كه مي توان از آن ياد كرد، ولي نمي توان حق آن را چنان كه بايد به جاي آورد.” (سارتن 1376، ص 42)
شروع پيدايش تعارض ميان علم و دين
در حقيقت تعارض علم و دين و يا بهتر بگوييم، ميان علوم و الهيات، از زماني شروع شد كه در سال 1616 ميلادي شوراي كليساي كاتوليك ديدگاهي را كه مدعي بود زمين به دور خورشيد مي گردد، محكوم كرد. كليسا به گاليله دستور داد تا ديدگاه كپرنيك را رها كند. از اين رو، نزاع ميان گاليله و كليسا را مي توان يكي از اساسي ترين مراحل جدايي تدريجي علم از دين تلقي كرد، هر چند كه خود گاليله و كپرنيك و ديگر محققان كه چنين نظرياتي را ارائه كردند، انسان هاي دينداري بودند. حتي گاليله و ديگران براي اثبات وجود خداوند، از برهان “نظم” استفاده كردند و احكام و اتقان عالم را شاهد و دليل بر وجود خداوند مي دانستند. (اكبريان، 1381، ص 14)
از قرن هجدهم به بعد يعني، از زماني كه علوم جديد توانست با كمك نگرش هاي رياضي و علوم دقيقه، به رازهاي طبيعت پي ببرد، اين تصور در مغزهاي متفكراني مثل دني ديدرو و ارنست هگل به وجود آمد كه مي توان “علم” راجايگزين دين كرد و همه چيز را در جهان هستي با قوانين طبيعي تفسير و تبيين كرد. اين نگرش تا وقتي كه مكتب هاي داروينيسم و ماده گرايي به اوج خود رسيد، حاكم بود و تحولاتي نيز در نگرشهاي ديني و فلسفي به وجود آورد. از اين رو، ما در تاريخ علم شاهديم كه رابطه ميان علم و دين را به چهار گروه تقسيم كرده اند:
(الف) نزاع، كه داستان گاليله و كليسا از اين نوع مي باشد.
(ب) استقلال، مثل نظريه اي كه مي گويد دين و علم، اساسا در مفهوم و روش، مختلف هستند.
(ج) گفتگو، يعني اين ادعا كه دين و علم مشتركاتي با يكديگر دارند مثل داستان خلقت در كتاب مقدس و نظريه “انفجار بزرگ” كه فرد شاخص صاحب اين ديدگاه، تيار دوشاردن مي باشد.
(د) ائتلاف، كه شاخص آن وايتهد مي باشد كه طرفدار فلسفه پويشي است.
در اوايل قرن نوزدهم دوباره، اعتقاد به توانايي مطلق علم قوت گرفت و دانشمندان بسياري فكر مي كردند كه مي توان با “علم” جوابگوي همه امور عالم شد. ولي پس از مدتي با افكار جديد دانشمنداني مثل وايتهد، ماكس پلانك و اينشتين در فيزيك جديد و انديشه هاي نو، دوباره “علم” عظمت خود را به دلايل ذيل از دست داد و از شدت تعارضات ميان علم و دين كاسته شد:
1- ترديد در توانايي علم ؛2- روشن شدن اين مسئله كه علم نمي تواند بدون بعضي از مفروضات علمي، كار خود را ادامه دهد ؛3- با شاخه شاخه شدن علم و تخصصي شدن آن، ديگر نمي توان توسط علم داراي يك جهان بيني يا نگرش كلي نسبت به عالم شد. (اكبريان، 1381، ص 18)
خدا، طبيعت و علم
اينشتين بعد از گشاده شدن ابواب جديد به نظريه هاي مكانيك كوانتومي و نسبيت، اذعان كرد كه فهم فيزيك رابطه نزديكي با دين دارد و كوشيد با تعريف جديدي از دين و با در نظر گرفتن قوانين عليت و جبريت، جهان را تفسير و تبيين كند. نظر او نسبت به خدا و جهان، شبيه نظر اسپينوزا است. يورگن آدريچ (hcsterduA negruJ) با طرح “خدا، طبيعت و علم” كوشش كرده است چارچوبي درباره رابطه فيزيك و اين سه مقوله ارائه دهد: “در قلمرو سه مفهوم “خدا، طبيعت و علم”، امروزه علوم طبيعي بويژه فيزيك به طور غير منتظره، دوباره، بعضي از مذاكرات مربوط به خداشناسي و جهان بيني را به خود اختصاص داده است. در چارچوب خداشناسي، از يك طرف درباره خداشناسي طبيعي و از طرف ديگر درباره خداشناسي طبيعت، به تفكر پرداخته مي شود. در جهت خداشناسي طبيعت اين سوال مطرح مي شود كه مفهوم “خداوند” چه كمكي به شناخت طبيعت مي كند، يعني به طبيعت به عنوان فيض الهي نگاه مي شود.” (7،1995،remmaJ)همان گونه كه ويليام پلارد (dralloP) متذكر شد كه مشيت الهي در هر حادثه در هر حادثه كوانتومي - كه بالذات نامتعين است- تصميم مي گيرد كه كدام يك از امكانات كوانتومي به فعليت برسند. (گلشني، 1380، 162) در مقابل آن، خداشناسي طبيعي سوال مي كند كه طبيعت، به شناخت خداوند چه كمكي مي كند. مسئله مربوط مي شود به شناخت خداوند از كتاب طبيعت، اين راه در خداشناسي مسيحيت و يهود، در درجه اول قرار دارد، چون شناخت خداوند از كتاب هاي آسماني در درجه اول قرار دارد. اما از نظر اينشتين، خداشناسي در درجه اول قرار دارد. از نظر او، طبيعت به معني خداشناسي طبيعي، نشانه اي از وجود خداوند است، به عبارت واضح تر، مي توان تفكرات مربوط به خداوند را با كمك علوم طبيعي درك كرد. جهت ديگر خداشناسي نيز نقش بزرگي را ايفا مي كند. در اظهارات اينشتين درباره دين، مسئله بر سر بحثي كه از مدل فكري الهي فاصله گرفته باشد، نيست بلكه بحث بر سر يك ايمان تجربه شده است. اين مسئله را ما به طور روشن مي بينيم و به اين ترتيب، خداشناسي طبيعت مطرح مي شود و همان طور كه مي دانيم، اينشتين نه تنها تضادي ميان علم و دين نمي بيند، بلكه از نظر او، دين قوي ترين شاه فنر (redefbeirt) تحقيقات علمي است. اينشتين در جملات زير به طور واضح از تجلي خداوند در جهان هستي سخن مي گويد: فقط كسي كه كوشش فوق العاده و عجيب دانشمندان و مهمتر از آن، فداكاري پيشكسوتان تاريخ علم را مي شناسد، مي تواند به نيروي عظيمي كه باعث اين همه خلاقيت هاي فكري شده است، پي ببرد. چه ايمان عميقي به عقل كل ساختمان جهان و چه اشتياق شديدي براي درك كردن، احتياج است تا ناچيزترين شعاع از عقل متجلي شده در اين جهان بتابد.
مسلما چنين عشق و ايماني در كپلر و نيوتن وجود داشته است كه توانستند مكانيك آسماني را در تنهايي ودر اثر تلاش فوق العاده پس از سالها بفهمند . اين دين من ، يعني “احساسديني آفرينش”(teatisoigilerehcsims) است كه چنين نيرويي را به وجود آورده است (7،1995،remmaJ) در قرن معاصر ، بعد از كشفيات در فيزيك جديد بسياري از دانشمندان پي به رابطه فيزيك و فلسفه بردند از جمله نيلز بور عقيده دارد كه علم فيزيك نه فقط باعث تسلط ما بر نيروهاي طبيعت شد و به كلي شرايط زندگي مادي را تغيير داد، بلكه در روشن شدن وضع وجودي ما نيز سهم بسزايي داشته است ... نظريه نسبيت با مجبور كردن ما به بازنگري در فرضيه هاي واضحي كه كاربرد ما از مفاهيم، برآنها استوار است ، در وحدت بخشيدن به درك ما از عالم، سهم بسزايي داشته است (بور 1370 ، 5) حتي او نخستين كسي است كه مكانيك كوانتيك جديد را با دين ارتباط داد . او مي گفت:“تضادي بين فيزيك كلاسيك - كه براساس آن ، شي مشاهده شونده از شخص مشاهده كننده تمييز داده مي شود - و مكانيك كوانتوم كه در آن چنين تفكيكي، تحقق يافتني نيست ، وجود ندارد.” (60،1995،remmaJ)چون اينشتين ايمان قاطع به قانون نظم و عليت داشت و عقيده نداشت كه قوانين فيزيك، سرشت آماري دارند با هايزنبرگ كه مي گفت “پديده هاي اتمي تابع قانون عليت نيستند” مخالف بود و مي گفت: “دانشمند به قانون عليت ايمان دارد “. او در سال 1926 در نامه اي به ماكس بورن نوشت:”نظريه مكانيك كوانتومي” بسيار جالب بوده و مورد احترام است ، ولي ما را به اسرار قديمي نزديك نمي كند. به هر حال من ايمان دارم كه خداوند تاس نمي اندازد”. (34p،1981،hcabzrawhcS)
دين
علل به وجود آمدن افكار ديني در انيشتين
1. تربيت در خانواده و نزد معلم خصوصي و اين مسئله كه انسان نمي تواند پو£ و نااميد زندگي كند و از روي هوي و هوس زندگاني خود را بگذراند.2. مصاحبه او با جيمز مورفي و رياضي دان معروف ژان ويليام سليوان (navilluSmailliWnhaJ) در سال 1930 م درباره نقش دين در زندگي مدرن.3. مصاحبه وي با رابيندرانات تاگور فيلسوف هندي درباره دين انسان در سال 1930 در منزل اينشتين در شهر كاپوث (htupaK) .4 .عقايد اسپينوزا نسبت به خدا و دين . براي فهميدن دين از نظر اينشتين به ناچار اشاره اي به سير تكاملي تاريخي دين از نظر او مي كنيم و سپس به بيان ويژگي هاي انسان ديني و تعريف كوتاه دين از ديدگاه او مي پردازيم؛1. دين ناشي از ترس- انسان بدوي به دليل آنكه هنوز روابط علي را خوب نمي شناخت، ترس از حيوانات وحشي، امراض و يا مرگ ، باعث به وجود آمدن اولين تصورات دين در او شد . مردم بدوي در فكر خود، موجوداتي را كه شبيه انسان (hpomoportna) بودند، تصور مي كردند و فكر مي كردند كه با قرباني كردن براي آنها، آنها را سرلطف بياورند تا در هنگام احتياج به كمك انسان ها بشتابند.2. دين اخلاقي - در اين دين، رهبري، عشق و محبت و اميد زمينه عقيده به خداوند را فراهم مي سازد كه در كتب مقدس توضيح داده شده است.3. دين “احساس ديني آفرينش” - عده معدودي از انسانها، معني واقعي وجود خدا را وراي اين اوهام دريافته اند كه واقعا داراي ويژگي ها و مشخصات بسيار عالي و تفكرات عميق و معقول بوده و به هيچ وجه قابل قياس با آن عموميت عقيده نيستند، اما يك عقيده و دين ثالث بدون استثنا در ميان همه وجود دارد. گرچه با شكل خالص و يك دست، در هيچ كدام يافت نمي شود، من آن را “احساس ديني آفرينش” مي دانم. بسيار مشكل است كه اين احساس را براي كسي كه كاملافاقد آن است ، توضيح دهم، بويژه كه در اينجا ديگر بخشي از آن خدايي كه به اشكال مختلف تظاهر مي كند، ديگر نيست . در اين دين، فرد كوچكي آمال و هدفهاي بشر و عظمت و جلالي را در ماوراي امور و پديده ها در طبيعت و افكار تظاهر مي نمايد، حس مي كند . او وجود خود را يك نوع زندان مي پندارد، به طوري كه مي خواهد از قفس تن پرواز كند و تمام هستي را يكباره به عنوان يك حقيقت واحد دريابد... فقط در بدعت گذاران (rekitereah) قرون گذشته، مي توان اشخاصي مثل دموكريت، فرانسيس فون آسيسي و اسپينوزا را يافت كه از اين راه عبور كرده اند. (سالكي ، 57 :1342) بد نيست در اينجا اشاره شود كه اينشتين در سراسر عمرش ايمان عميقي به خداوند و ديني كه تعريف كرده ، داشته است به طوري كه در 1950 در مصاحبه با نشريه آلماني فارربلت (talbrerrafP) گفت:از اينكه گفته مي شود من لامذهبم، كذب محض است ... من در زندگي ام هرگز بي ايمان نبوده ام... من ايمان دارم كه دين، بشريت را در همه عرصه هاي علمي، اجتماعي و ... به سوي پيشرفت سوق داده است وبشر بدون دين در بربريت زندگي خواهد كرد.” (1950،nietsniE) تعريف دين و وظايف آن
اينشتين پيش از پرداختن به تعريف دين، مي گويد اول بايد بررسي كنيم كه مشخصات و كمالات و ايده آلهاي يك شخص ديني چيست؟ او در پاسخ اين سوال مي گويد:” به عقيده من شخص ديني با تقوا كسي است كه خود را از زنجيرهاي آرزوهاي خودخواهانه آزاد كرده باشد و فقط براي افكار و احساسات وكوشش، ارزش قائل باشد كه ارزش فوق شخصي دارند . مسئله مهم، يكي اين محتوي فوق شخصي و ديگري عقيده به مفهوم پرمعناي قدرت متعالي مي باشد، صرف نظر از آنكه سعي براي متصل كردن اين محتوي به وجودي الهي بشود . شخص ديني وقتي يك مومن واقعي است كه شكي در اهميت و ارزشهاي متعالي فوق شخصي نداشته باشد ، ارزشهايي كه نه مي توانند به كمك عقل استدلال شوند و نه احتياج به آن دارند. بنابراين دين ، كوششي است كه انسانها، طي قرون متمادي براي كسب اطلاع واضح در مورد اين ارزشها و اهداف و نيز براي تقويت و تاثير بيشتر آنها انجام داده اند.” (42.1979،nietsniE)
□
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6787 4/6/88 > صفحه 19 (فرهنگي) > متن
ثبت نام كنكور سراسري، 16 آذر 88
تقويم آزمون هاي سراسري سال 89 اعلام شد
گروه جامعه: معاون سازمان سنجش آموزش كشور، زمان ثبت نام و برگزاري آزمون هاي سال 88 و 89 اين سازمان را منتشر كرد.
حسين توكلي با بيان اين كه ثبت نام كنكور 89 از 16 تا 24 آذر انجام مي شود، گفت: آزمون سراسري سال 89 در 10، 11 و 12 تيرماه برگزار مي شود.
وي با اشاره به برگزاري كنكور كارشناسي ارشد سال 89 در روزهاي 28، 29 و 30 بهمن گفت: ثبت نام اين آزمون از 5 تا 12 آبان ماه انجام مي شود.
وي با اشاره به ساير آزمون ها گفت: ثبت نام آزمون معادل كارشناسي ارشد سال 88 از 19 تا 24 شهريور انجام مي شود و زمان برگزاري آزمون نيز 29 آبان تعيين شده است.به گفته وي، ثبت نام آزمون دانشگاه جامع علمي كاربردي مقاطع كارداني به كارشناسي و كارشناسي ناپيوسته، سوم تا 10 آذر و برگزاري آزمون نيز 25 دي ماه است.
وي افزود: ثبت نام آزمون فراگير پيام نور سال 89 از 13 تا 17 دي و برگزاري آزمون نيمه دوم ارديبهشت 89 تعيين شده است.
همچنين ثبت نام آزمون كارشناسي ناپيوسته سال 89، سوم تا نهم اسفند و برگزاري آزمون 7 خرداد 89 و ثبت نام آزمون فني و حرفه اي 12 تا 19 اسفند و برگزاري آن، 8 مرداد اعلام شده است.
اعلام نتايج آزمون كارشناسي ارشد تا پايان هفته
براساس اين خبر، در آزمون كارشناسي ارشد امسال، 45 هزار دانشجو در دانشگاه هاي كشور پذيرش مي شوند و در كنكور كارشناسي ارشد امسال 195هزار و 414 داوطلب، مجاز به انتخاب رشته شده اند.
معاون سازمان سنجش با بيان اين كه نتايج اين آزمون تا آخر هفته اعلام مي شود، با تاكيد بر اين كه امسال براساس طرح استعدادهاي درخشان 4 تا 5 هزار داوطلب در مقطع كارشناسي ارشد دانشگاه هاي كشور پذيرش مي شوند، اظهار كرد: امسال با احتساب طرح استعدادهاي درخشان، حدود 50 هزار داوطلب در مقطع كارشناسي ارشد دانشگاه هاي كشور پذيرش مي شوند.
ابراهيم خدايي با بيان اين كه غايبان انتخاب رشته آزمون كارشناسي ارشد امسال كمتر از سال هاي قبل بود، گفت: هر سال 12 تا 15 درصد از افراد مجاز به انتخاب رشته آزمون كارشناسي ارشد غايب بودند؛ اما اين ميزان امسال به 9 درصد رسيده است.
□
روزنامه جام جم > شماره 2643 3/6/88 > صفحه 17 (جامعه) >
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 19423 8/5/88 > صفحه 14 (اخبار كشور) > متن
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 19421 6/5/88 > صفحه 3 (اخبار كشور) > متن
| جدول آدرس سایت یا وبلاگ های شیمی استان های ایران |
|
همکاران محترم دارای وبلاگ و یا سایت شیمی در هر یک از استانها و شهرستانهای ایران می توانند جهت ایجاد لینک در این صفحه آدرس خود را در قسمت نظرات این صفحه به دیبرخانه ارسال فرمایند | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
پلاستيكي كه خود را ترميم مي كند!
محققان هلندي به نوعي پلاستيك ويژه دستگاههاي الكترونيكي دست يافتند كه مي تواند خود را بازسازي و ترميم كند.
محققان دانشگاه «گرونيگن» در هلند نشان دادند كه اين نوع جديد پلاستيك قابل بازسازي مي تواند در آينده جايگزين پلاستيكهايي شود كه در حال حاضر در رايانه ها و بسياري ديگر از دستگاههاي الكترونيكي استفاده مي شوند.
در حالي كه به كشورها همه ساله هزينه هاي زيادي براي جمع آوري زباله هاي الكترونيكي تحميل مي شود، اين محققان اميدوارند با اين تحقيقات بتوانند حداقل، مشكل اجزاي پلاستيكي اين سخت افزارها را حل كنند.
به گفته اين محققان، در دستگاههاي الكترونيكي نوعي پلاستيك به كار مي رود كه در برابر دماي بالابسيار مقاوم است. اين پلاستيك محتوي موادي است كه بازيافت آن را غيرممكن كرده و بنابراين هزينه هاي زيادي را چه از نظر مالي و چه از نظر آلودگي زيست محيطي تحميل مي كند.
براساس گزارش نيويورك تايمز، پلاستيك جديدي كه پژوهشگران هلندي توسعه داده اند ويژگي مقاومت در برابر گرما را دارد. در اين پلاستيك از ذراتي استفاده شده است كه «پليمرهاي خود - ترميم كننده دوباره» نام دارند. در اين تحقيقات يك ورقه پلاستيك يك شكل و مقاوم سخت به دست آمد كه توانست به دفعات با هزينه بسيار پاييني بازيافت و ترميم شود.
از ديدگاه علم شيمي، اين پلاستيك از يك تركيب آروماتيك از مشتقات «فوران و رزين «بيسمالئيد» تشكيل شده است كه از طريق يك واكنش شيميايي در دماي 150 درجه سانتيگراد باهم واكنش مي دهند. در اين دما پيوندهاي شيميايي مي شكنند و پلاستيك به حالت مايع باز مي گردد و براي يك واكنش جديد آماده مي شود.
□
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 19416 31/4/88 > صفحه 7 (دانش و پژوهش) > متن
گوشه ای از اسرار شیمی در قرآن
کاری از آقای محسن جوادی کارشناس تکنولوژی و گروههای آموزشی متوسطه
شهرستان دزفول
برای دانلود کردن کافیست روی دانلود کلیک کنید و در پایین صفحه ای که باز میشود جلوی کلمهSave file to your PC به روی click here کلیک کنید و در پنجره ای که باز میشود save as را بزنید
جمهوري اسلامي ايران
وزارت آموزش و پرورش
سازمان پژوهش و برنامه ريزي آموزشي
موسسه پژوهشي برنامهريزي درسي و نوآوريهاي آموزشي
برنامهدرسي شيمي دوره متوسطه؛
چالشها و چشم اندازها
هفدهم خرداد ماه 1388
تالار امام خميني (ره) سازمان آموزش و پرورش شهر تهران
با مشاركت :
1- سازمان آموزش و پرورش شهر تهران
2- دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي
كاري از :
|
وزارت آموزش و پرورش سازمان آموزش و پرورش شهر تهران |
گروه پژوهشي برنامههاي درسي علوم، رياضي و فناوري
جهت مطالعه ی متن این گزارش به ادامه ی مطلب مراجعه فرمایید
در ضمن لينك خبرگزاريهاي مختلف و خبر آنها در زمينه نشست علمي در ادامه ی مطلب آمده است.
![]() |
به : سازمان آموزش و پرورش استان
موضوع : برگزاری کار گاه علم ودین (دبیر خانه راهبری درس شیمی )
سلام عليكم
با احترام ، به اطلاع مي رساند کارگاه آموزشی علم ودین توسط سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه و با همکاری دفتر آموزش نظری و پیش دانشگاهی وزارت متبوع و با شرکت سر گروههای محترم درس شیمی سراسر کشور در تاریخ26و 27 اردیبهشت ماه 88با اهداف ذیل بر گزار میشود 1- تکامل تدریجی اهداف آموزشی با بهره مندی از دین و فرهنگ به عنوان مهمترین سر مایه آموزشی 2-ارتقاءجایگاه علوم از جمله علم شیمی به عنوان یکی از ابزارهای تقویت ایمان به خدای یگانه 3-آگاهی بخشی به جامعه دبیران در خصوص نقش دین در ارتقاءکیفیت فرآیند یاددهی و یادگیری 4-شناسایی روشهای مناسب بهره گیری از آموزه های دینی در جهت تقویت انگیزه فراگیران به علم آموزی و خرد ورزی . خواهشمند است سر گروه محترم آن استان با آمادگی لازم در این گرد همایی شرکت نماید مزید اطلاع با مراجعه به مشاهدی اهداف برپايي كارگاه دين و شيمي به تفسیربه موضوع اهداف پر داخته شده است. رديف شــرح 1 زمان پذيرش : عصر جمعه مورخه 25/2/88 2 برنامه گردهمايي : شنبه و يكشنبه 26 و 27/2/88 3 آدرس محل گردهمايي : بلوار شهيد بهشتي پائين تر از سه راه 22 بهمن مركز آموزشي رفاهي فرهنگيان 4 تلفن هاي تماس : دبيرخانه راهبري شيمي (8378994) و مركز آموزشي رفاهي فرهنگيان (8248701) * تذكر : لازم است حداكثر تا مورخه 20/2/88 جدول ذيل تكميل و به اين سازمان ارسال گردد . رديف نام و نام خانوادگي سرگروه استان نوع وسيله نقليه تاریخ و ساعت ورود تاریخ وساعت خروج * مزيد اطلاع : با توجه به محدوديت امكانات و محل اسكان از آوردن همراه جداً خودداري گردد ./چ/24/1 جــلال اميني رئيس ســـازمــان ازطرف بصام تبار - .
با احترام ، به اطلاع مي رساند کارگاه آموزشی علم ودین توسط سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه و با همکاری دفتر آموزش نظری و پیش دانشگاهی وزارت متبوع و با شرکت سر گروههای محترم درس شیمی سراسر کشور در تاریخ26و 27 اردیبهشت ماه 88با اهداف ذیل بر گزار میشود
1- تکامل تدریجی اهداف آموزشی با بهره مندی از دین و فرهنگ به عنوان مهمترین سر مایه آموزشی
2-ارتقاءجایگاه علوم از جمله علم شیمی به عنوان یکی از ابزارهای تقویت ایمان به خدای یگانه
3-آگاهی بخشی به جامعه دبیران در خصوص نقش دین در ارتقاءکیفیت فرآیند یاددهی و یادگیری
4-شناسایی روشهای مناسب بهره گیری از آموزه های دینی در جهت تقویت انگیزه فراگیران به علم آموزی و خرد ورزی .
مشاهدی اهداف برپايي كارگاه دين و شيمي
باسمه تعالي
اهداف برپايي كارگاه دين و شيمي
در آموزش و پرورش معمولاً پس از حصول اطمينان به گسترش تحصيل در بين آحاد مردم و فراغت از تأمين كلاس و كتاب و معلم براي فراگيران ، كيفيت و چگونگي آموزش و يادگيري به عنوان مسئلهاي مهم و قابل مطالعه،به سرفصل اساسي برنامههاي متوليان تعليم و تربيت مبدل ميگردد.
به همین دلیل در دهه های اخیر تلاش براي ارتقاء كيفيت آموزش ها و بهبود فرايندهاي ياددهي و يادگيري باب نويني را براي تأمل و بهرهگيري در نظريههاي آموزش و يادگيري گشوده است و طراحي برنامهها و فعاليت هاي متنوعي را براي تحقق اين امر، ضروري ساخته است .
- برنامهريزي براي ارتقاء مهارت هاي حرفهاي معلمان از طريق برپايي دورههاي آموزشي ضمن خدمت ،
-گردهماييهاي علمي گروه هاي آموزشي و جشنوارههاي حرفهاي معلمان در زمينه بهرهگيري از روش هاي تدريس و شيوههاي ارزشيابي مناسب،
- نظارت بر فرايند طراحيهاي آموزشي در كلاس،
- گسترش پژوهش مداری در برنامههاي آموزشي ،
- آمادهسازي معلمان براي بهره گیری از فن آوری های نوین در آموزش
- برنامه ریزی برای تجهيز مدارس به واحدهاي سمعي و بصري، كتابخانههاي عمومي و تخصصي،
- راهاندازي كارگاه ها و آزمايشگاه هاي مجهز،
- دسترسي به سايتهاي علمي و برخورداري از آرشيو نرمافزارهاي آموزشي و ...
همه تلاشهايي درصدد ارتقاء كيفيت فرايندهاي ياددهي و يادگيرياند تا مگر با اجراي آنها تغييرات مطلوب در شناخت، نگرش و مهارت هاي فراگيران به وجود آيد و هدف هاي قصد شده محقق گردند.
امابراساس تحقيقات به عمل آمده و تحليل گزارشات جمع آوري شده از نظارت و ارزيابي از عملكردها و به ويژه گزارشات تخصصي بدست آمده از بازديدهاي سرگروه هاي آموزشي، برآيند تمامي فعاليت ها و برنامههاي موصوف نتوانسته است در تعميق يادگيريها،موثر باشد و تغييرات نسبتاً پايدارو مداومي را در نگرشها، باورها و شناخت فراگيران به وجود آورد.
گزارشات واصله همه مؤيد آنند آنچه كه به عنوان تحصيل علم، فن يا هنر در مدارس به وقوع ميپيوندد، در مجموعه تلاش هایی خلاصه می شود كه دانش را در قالب تعاريف، مفاهيم، اصول يا مهارت ها به مدت محدودي به حافظة دانش آموزان منتقل می کند و پس ازبرگزاري امتحانات و اخذ نمرة قبولي توسط آنان، بدون آنكه تأثير عميق و ماندگاري در رفتارها، منشها و نگرش هاي آنان پديد آورد، به فراموشي سپرده می شود.
اين وضعيت در دوره متوسطه حادتر از ساير دورههاي تحصيلي است و در حال حاضر هرقسمتی از دانش اعم از علوم و فنون و مهارت ها، که امکان تبدیل شدن به سوالات تستی کنکوررا نداشته باشد - بدون توجه به تغییری که باید ایجاد کند - در نزد فراگیران فاقد هر نوع امتیاز و ارزشی برای آموخته شدن است .
به بیان دیگر ارزش هر تلاش و فعالیتی براي يادگيري و تحصيل معارف ، فنون و مهارتها به نسبت نقشي كه در غلبه بر تستهاي كنكور دارد، سنجيده ميشود.
امروزه ميتوان به جرأت ادعا كرد که دیگر خيل كثيري از دانش آموزانمان از حضور در كارگاه ها و آزمايشگاه ها، كه محفلي براي توسعه مهارت ها و قابليتهاي آنان است، به وجد نميآيند.
آنان اشتياقي به كاربرد نرمافزارهاي آموزشي نوين كه به قصد توسعه دانش و تعميق يادگيريها، تهيه و توليد ميشوند ، ندارند.
و براي درك فلسفه وجودي يك علم يا تحليل فرايند شكلگيري يك نظريه رغبتي از خود نشان نميدهند.
لذت بردن از تحصيل و كسب دانش كه مبنايي براي تكوين اراده و پشتكار براي خلاقيت، نوآوري، كارآفريني و كشف اسرار پنهان آفرينش است ، برايشان معنايي ندارد و گويي دانش و فن وهنر بدون نمره و كنكور و مدرك، متاعي بيارزشاند.
دبيرخانه راهبري درس شيمي كشور به قصد چارهجويي براي برون رفت از اين معضل، سلسله بحثها و مطالعاتي را آغاز كرد تا مگر با كنكاش در مؤلفههاي اساسي فرايند ياددهي و يادگيري به تدبيري راهگشا و مؤثر دست يابد.
نتايج مطالعات به عمل آمده در زمينه انواع آموزش ها و يادگيري هايي كه از آنها به عنوان الگوهاي مدرن آموزش و يادگيري ياد ميشود و در عرصه فرهنگ، صنعت، آموزش و پرورش رسمي كشورها و مراكز علوم و تحقيقات به عمل ميآيد،مؤيد آن است كه فرايندهاي آموزشي مدرن از ويژگيهاي مشتركي برخوردارند. این دانش ها معمولا:
- عيني ، تجربهگرا و قابل اندازهگيري ،
- با قابليتهاي بالاي انتقال سريع به فراگيران،
- برخوردار از امكان ارزشيابي كمي
- و متكي بر انگيزههاي بيروني از قبيل اشتغال، مدرك ، سود و نياز جامعهاند. كه معمولاً با كاهش ميزان تأثير تحصيل و كسب دانش در دستيابي به سود، سرمايه، اشتغال يا مدرك، ارزش و منزلت خود را از دست ميدهند.
بنابراين طبيعي است كه در مدارس كشور ما نيز كه به تأسي از شيوههاي آموزش و پرورش مدرن برنامهريزي و به مورد اجرا در آمده است ، شاهد چنين رويههايي در برخورد با علم و فن و هنر باشيم .
اما در كنار چنين رويكردي به فرايندهاي ياددهي و يادگيري نوع خاصي از آموزش ها نيز در بين ملل و فرهنگ ها موجود است كه معمولاً بدون نياز به متغيرهاي تأثيرگذار بيروني از قبيل سود، سرمايه، اشتغال يا مدرك، به يادگيري هاي عميق و مادامالعمر منجر ميگردند كه متأثر از انگيزههاي درونياند.
اين نوع آموزش و يادگيري ها كه در قرن هاي اخير به دليل گسترش توهم « جامع و مانع بودن علم و تجربه » مورد غفلت قرار گرفته است، همان ميراث و سرمايه ارزشمندي است كه از اديان و مذاهب گوناگون به عنوان الگويي بسيار پيچيده و اثربخش در آموزش و يادگيري، به يادگار مانده است.
آموزههاي ديني بدون نياز به سرمايههاي كلان و تحميل هزينههاي هنگفت به دولتها يا جوامع، با تحريك انگيزههاي دروني افراد آنان را به آموختن و یادگیری مكلف نموده و بدون نياز به ناظران بيروني، مؤمنان را به تحصيل مراتب كمال و تعالي سوق ميدهند. و عمل به آموختهها را به ضرورتي اساسي براي آنان مبدل ميسازند.این نوع یادگیری ها معمولا،
- عمیق ، معنا دار و پیوند یافته باتمامی تعلقات و احساسات
- مدام العمر
- بی نیاز از مشوق های بیرونی
- با قابلیت بالایی در تحریک اراده و پشتکار
- برخوردار از امکان ارزشیابی ذهنی و درونی
- و متکی بر انگیزه های درونی و محرک عمل به تکلیف اند .
قبل از چيرگي علم مدرن يا علوم سكولار بر كرسي دانشگا ه ها و مدارس، دانش به عنوان تكليفي الهي توسط مومنان بدون توجه به مدرك، نمره، يا سود و مالي كه در پي خواهدداشت، كسب ميشد. و تنها گام نهادن در مسير تقرب به خداي عالِم بود كه تحصيل علم را به منزلتي والا ارتقا ميداد و لذت علم آموزي و خردورزي را به زلال جاري بندگي و عبوديت پيوند ميزد تا علم و فن و هنر ، نه به مثابه كالايي براي كسب متاعي پر سود بلكه به بالهايي براي عروج به محضرِ خالقِ دانا مقام می یافت.
امروز در كارگاه دين و شيمي كنار هم آمدهايم تا غبار غفلت ازسیمای ميراث گهربار دين برگيريم و با الهام گرفتن از روشهايي كه پيامبران، امامان و اولياء الهي براي تكوين ايمان و پايداري یقین به كار ميبستند و به آموختهها دوام و لذت ، به تلاش ها قوام و عشق ميبخشيدند، اين دانش به يادگار مانده از جابربن حيانها و رازيها را اميدي تازه دهيم و اين کیمیای گران سنگ را كه در فراق دين و غفلت از عالم معنا در حصار نمره و مدرك و تست و كنكور به دام افتاده است و در باور دانشآموزانمان ازجایگاه دانشی برای لذت بردن، آفريدن و پیمودن به توشه ای برای انباشتن و پس دادن تنزل یافته است، روحي تازه بدميم.
آرزومنديم براي تحقق اين امر خطير اساتيد محترم دانشگاهها و حوزههاي علميه تصويري آشكار از شباهتها و تفاوتهاي يادگيري علمي و تحليلهايي روشن از نحوة شكلگيري باورهاي ديني و ايمان قبلي را به سرگروه هاي محترم درس شيمي سراسر كشور ارائه فرمايند تا در كارگاه هاي تخصصي بتوانيم به پاسخ پرسش هاي زير دست يافته و الگوهايي را براي ارتقاء كيفيت آموزشي درس شيمي در دوره متوسطه طراحي نمائيم.
1-چه تفاوتها يا شباهتهايي بين اهداف يادگيري علوم و اهدافی که منجر به تكوين ايمان می گردند ، موجود است.
2-محتواهاي قابل ارائه به فراگيران در علوم و آموزههاي ديني واجد چه ويژگي هايي هستند.
3-روشهاي آموزش مؤثر و مورد استفاده در اديان و علوم كدام ها هستند.
4-شيوههاي ارزشيابي مورد استفاده در یادگیری علوم و ادیان چه تفاوت هایی باهم دارند .
اميدواريم اين كارگاه ها كه از طريق سرگروه هاي محترم درس شيمي استان ها در سراسر كشور تداوم خواهند يافت با بهرهگيري از نتايج اين كارگاه به روشهايي كاربردي و مؤثر در:
- تقويت پرسشگري بين دانشآموزان
- ارتقاء انگيزه ادامه دار آنان در زمينه دانش شيمي
- افزايش علاقه و رغبت به حضوري فعال و مؤثر در فرايند يادگيري
- لذت بردن از آموختن
- و تقويت اراده و ميل به كشف و ابداع و نوآوري در عرصه دانش شيمي
- و ايمان به خودباوري در ايفاي نقشي مؤثر و فعال در توسعه دانش شيمي
- و شكلگيري باور آموختن به مثابه عبادت و بندگي به درگاه خالقِ دانا و حكيم منجر شود.
دبیرخانه راهبری درس شیمی کشور
مستقر در سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه
از |
: |
سازمان آموزش و پـرورش استان كرمانشاه | |||||||||||
به |
: |
سازمان آموزش و پرورش استان | |||||||||||
موضوع |
: |
برگزاری کار گاه علم ودین (دبیر خانه راهبری درس شیمی ) | |||||||||||
سلام عليكم | |||||||||||||
|
با احترام ، به اطلاع مي رساند کارگاه آموزشی علم ودین توسط سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه و با همکاری دفتر آموزش نظری و پیش دانشگاهی وزارت متبوع و با شرکت سر گروههای محترم درس شیمی سراسر کشور در تاریخ26و 27 اردیبهشت ماه 88با اهداف ذیل بر گزار میشود 1- تکامل تدریجی اهداف آموزشی با بهره مندی از دین و فرهنگ به عنوان مهمترین سر مایه آموزشی 2-ارتقاءجایگاه علوم از جمله علم شیمی به عنوان یکی از ابزارهای تقویت ایمان به خدای یگانه 3-آگاهی بخشی به جامعه دبیران در خصوص نقش دین در ارتقاءکیفیت فرآیند یاددهی و یادگیری 4-شناسایی روشهای مناسب بهره گیری از آموزه های دینی در جهت تقویت انگیزه فراگیران به علم آموزی و خرد ورزی . خواهشمند است سر گروه محترم آن استان با آمادگی لازم در این گرد همایی شرکت نماید مزید اطلاع با مراجعه به سایت گروهای آموزشی کرمانشاه به آدرس www.farhang21ir. به تفسیربه موضوع اهداف پر داخته شده است. | |||||||||||||
|
رديف |
شــرح | ||||||||||||
|
1 |
زمان پذيرش : عصر جمعه مورخه 25/2/88 | ||||||||||||
|
2 |
برنامه گردهمايي : شنبه و يكشنبه 26 و 27/2/88 | ||||||||||||
|
3 |
آدرس محل گردهمايي : بلوار شهيد بهشتي پائين تر از سه راه 22 بهمن مركز آموزشي رفاهي فرهنگيان | ||||||||||||
|
4 |
تلفن هاي تماس : دبيرخانه راهبري شيمي (8378994) و مركز آموزشي رفاهي فرهنگيان (8248701) | ||||||||||||
|
* تذكر : لازم است حداكثر تا مورخه 20/2/88 جدول ذيل تكميل و به اين سازمان ارسال گردد . | |||||||||||||
|
|
رديف |
نام و نام خانوادگي سرگروه |
استان |
نوع وسيله نقليه |
تاریخ و ساعت ورود |
تاریخ وساعت خروج |
| ||||||
|
|
|
|
|
|
|
|
| ||||||
|
* مزيد اطلاع : با توجه به محدوديت امكانات و محل اسكان از آوردن همراه جداً خودداري گردد ./چ/24/1 | |||||||||||||
|
|
جــلال امينيرئيس ســـازمــان ازطرف بصام تبار |
| |||||||||||
|
- . |
| ||||||||||||
تنهاي سرگردان هم جفت شد
كشف ساختار مولكولي جديد مهر تاييد ديگري است بر تئوري كوانتوم
دانشمندان خبر از کشف مولکول جديدي دادند که تا پيش از اين تنها در تئوري امکان وجود چنين ساختاري وجود داشت. اين مولکول موسوم به مولکول »ريدبرگ« (Rydberg)، در واقع بر اثر پيوند شيميايي بسيار ضعيف و بي نهايت ناپايداري ميان دو اتم ساخته مي شود. اين نوع جديد پيوند که کشف آن در شماره اخير نشريه »نيچر« گزارش شده است، زماني تشکيل مي شود که يکي از دو اتم سازنده مولکول، تک الکتروني با فاصله بسيار دور از هسته اتم داشته باشد. کشف اخير باعث تقويت تئوري هاي بنيادي در فيزيک کوانتوم از جمله تئوري هاي مربوط به چگونگي رفتار و برهمکنش ميان الکترون ها مي شود که توسط انريکو فرمي (E.Fermi)، فيزيکدان برنده جايزه نوبل بسط يافت. اين مولکول هاي ريدبرگ مورد بحث، از دو اتم عنصر روبديوم ساخته شده اند که يکي از آنها اتم عادي و ديگري اتم ريدبرگ است. يکي از مدل هايي که مي تواند حرکت و موقعيت الکترون ها درون يک اتم را توضيح دهد مدل اوربيتالي است که بر اساس آن الکترون ها در لايه هاي الکتروني مختلفي به دور هسته اتم مي چرخند و اين لايه ها به تدريج از هسته اتم فاصله مي گيرند. با توجه به اين مدل، اتم ريدبرگ يک نمونه استثنايي به شمار مي رود چرا که در اين اتم يک الکترون وجود دارد که به تنهايي و در دورترين مدار ممکن به دور هسته مي چرخد. در واقع در مقياس اتمي مي توان گفت که فاصله اين تک الکترون تا هسته بسيار دور است.
در سال 1934 انريکو فرمي پيش بيني کرده بود که اگر اتم ديگري در مجاورت اتم ريدبرگ قرار بگيرد و بتواند اين الکترون تنها و سرگردان را بيابد، ممکن است برهمکنشي ميان شان رخ دهد. کريس گرين (C.Greene)، فيزيکدان نظري دانشگاه کلورادو که وجود مولکول هاي ريدبرگ را براي نخستين بار پيش بيني کرده بود، در اين باره مي گويد: »با اينكه فرمي پيش بيني کرده بود برهمکنشي ميان اين الکترون و اتم مجاورش رخ خواهد داد، اما هرگز تصور نمي کرد که اين مولکول ها بتوانند شکل بگيرند.« گرين در ادامه افزود: »ما در خلال تحقيقات مان در دهه 1970 و 1980 به اين نتيجه رسيديم که امکان به وجود آمدن نوعي »ميدان نيرو« (Forcefield) ميان اتم ريدبرگ و اتم حالت پايه (اتم عادي)، وجود دارد.«
ورا بندکوفسکي (V.Bendkowsky)، محقق دانشگاه اشتوتگارت آلمان که رهبري تحقيقات اخير منجر به کشف مولکول ريدبرگ را بر عهده داشت، در باره اين کشف مي گويد: »اگرچه غيرقابل تصور بود اما شکل گيري اين مولکول ها به دماهاي بسيار سرد نياز دارد.« به گفته بندکوفسکي »در واقع براي اينكه ميدان هاي الکتروني دو اتم بتوانند همديگر را بيابند و با هم برهمکنش داشته باشند، هسته هاي آنها بايد در فاصله مناسب از هم قرار بگيرند. ما براي رسيدن به اين منظور از يک ابرمافوق سرد روبيديوم استفاده کرديم. وقتي گاز را تا به اين حد سرد کنيد، اتم هاي موجود در آن به هم نزديک تر مي شوند.« در دماهاي بسيار نزديک به صفر مطلق (15/273 درجه سانتيگراد زير صفر) »فاصله بحراني« ميان اتم ها به حدود 100 نانومتر (صد ميليونيم ميليمتر) مي رسد. در چنين شرايطي اگر يکي از اتم ها اتم ريدبرگ باشد، پيوندي ميان اتم ها شکل مي گيرد که منجر به توليد مولکول ريدبرگ خواهد شد. در واقع اين شکاف 100 نانومتري موجود در مولکول ريدبرگ در مقايسه با آنچه در مولکول هاي عادي ديده مي شود، يک دره پهناور به شمار مي رود. پروفسور گرين در اين باره مي گويد: »الکترون ريدبرگ را مي توان به سگ گله اي تشبيه کرد که با چرخيدن هاي سريعش در بيروني ترين محيط دور گله سعي مي کند آنها را باهم و در يک جا نگه دارد و با سقلمه زدن هايش به گوسفندهايي که قصد بيرون رفتن دارند، آنها را به سوي مرکز گله برمي گرداند.« هل دادن اين الکترون در جهت دور شدن از هسته و به سوي محدوده تنهايي اش که باعث به وجود آمده اتم ريدبرگ مي شود، نيازمند انرژي است. دکتر بندکوفسکي در اين باره مي گويد: »ما براي تحريک اتم ها به منظور رسيدن به حالت ريدبرگ از ليزر استفاده کرديم. در واقع اگر گازي با چگالي بحراني داشته باشيد که در آن دو اتم در فاصله اي از هم قرار داشته باشند که بتوانند با هم مولکولي را تشکيل دهند، مي توان با تحريک يکي از اتم ها به حالت ريدبرگ، يک مولکول ريدبرگ به وجود آورد.« البته اين آزمايش که در شرايط مافوق سرد انجام مي شود، سرعت بسيار زيادي نيز دارد: پايدارترين مولکول ريدبرگ تشکيل شده در اين آزمايش، عمري بيشتر از 18 ميکروثانيه (18 هزارم ثانيه) نداشت. اگرچه عمر مولکول ريدبرگ در حد يک چشم بر هم زدن هم نيست اما اين حقيقت که مولکول هاي ريدبرگ مي توانند تشکيل شوند و مورد مشاهده قرار گفتند، منجر به تاييد تئوري هاي اتمي ديرپايي در فيزيک کوانتوم شده است. هلن فيلدينگ (H.Fielding)، شيمي فيزيکدان دانشگاه کالج لندن در اين باره مي گويد: »مراحل منجر به اين کشف، يکي از هيجان انگيزترين مجموعه آزمايش هاست. کشف مولکول ريدبرگ نشان مي دهد که روش به کار رفته در اين آزمايش ها، کاملادرست بوده است. آنچه در حال حاضر از خود اين کشف نيز جذابيت بيشتري دارد اين است که ببينيم با استفاده از اين روش چه تئوري هاي بنيادي ديگري در فيزيک را مي شود مورد آزمايش قرار داد.«
پيش بيني پروفسور گرين در مورد امکان وجود موکول هاي ريدبرگ در واقع با الهام از کارهاي تحقيقاتي يکي ديگر از فيزيکدانان برنده جايزه نوبل بود. زماني که در سال 1924 فيزيکداني هندي به نام ساتيندرا ناث بوز (S.Nath Bose) برخي از محاسبات نظري اش را براي آلبرت آينشتاين ارسال کرد، اين فيزيکدان بزرگ آلماني يک پيش بيني مهم انجام داد، آينشتاين گفت: اگر گازي تا دماهاي بسيار پايين سرد شود، تمام اتم هاي آن ناگهان تا »پايين ترين حالت انرژي ممکن«شان رمبش مي کنند. به اين ترتيب اين اتم ها تقريبا منجمد مي شوند و رفتارشان يکسان و کاملاقابل پيش بيني خواهد بود. اين وضعيت به نوعي مشابه زماني است که يک گاز به طور ناگهاني متراکم و به قطرات مايع تبديل مي شود. مدت ها پس از اين پيش بيني آنشتاين، دانشمندان توانستند با سرد کردن و به دام انداختن اتم هاي فلزات قليايي به مفهوم متراکم کردن بوز-آينشتاين دست يابند. بر اساس اين يافته ها بود که پروفسور گرين دريافت فيزيک مافوق سرد مي تواند براي تشکيل مولکول هايي مورد استفاده قرار گيرد که در ساير شرايط به سادگي به وجود نمي آيند.
BBC، April 25، 2009
نابغه هندي
ساتيندرا ناث بوز (1974 – 1894) فيزيکداني هندي از ايالت بنگتاي شرقي بود که در فيزيک رياضياتي تخصص داشت. بيشتر او را به خاطر کارهايش در زمينه مکانيک کوانتوم که در دهه 1920 انجام داد، مي شناسند. کارهاي ارزشمند اين فيزيکدان پايه گذار آمار بوزينشتاين و تئوري تراکم بوز-آينشتاين شد. پس از مرگ او فيزيکدانان ذرات بنيادي، »بوزون« (Boson) را به به پاس کارهاي ارزنده او نامگذاري کردند. اگرچه کارهاي تحقيقاتي بعدي در زمينه هاي بوزون، آمار بوز-آينشتاين و تراکم بوز-آينشتاين منجر به اعطاي جايزه نوبل به بسياري از دانشمندان شد، خود بوز هرگز مفتخر به دريافت اين جايزه نشد. بوز علاوه بر تبحر در رياضيات فيزيکي، استعدادهاي ديگري نيز داشت که از آن جمله مي توان به توانايي او در صحبت کردن به چند زبان و نواختن سازي هندي موسوم به »اسراج« که چيزي شبيه به ويلن است نيز اشاره کرد. در کتابي از بوز با عنوان »مرز علمي« يادداشتي از فيزيکداني به نام جايانت نارليکار (J.Narlikar) آمده است که در آن نوشته شده: »کار بوز روي آمار ذره اي در سال 1922 که باعث روشن شدن علت رفتار فوتون ها همچنين باز شدن در جديد به سوي ايده هاي نوين در زمينه آمار ميکروسيستم هاي تابع قوانين تئوري کوانتوم شده است، يکي از 10 دستاورد برتر قرن بيستم به شمار مي رود و بي شک مي توان آن را در رديف کارهاي مستحق دريافت جايزه نوبل طبقه بندي کرد.«
دستاني كه به بمب هسته اي آلوده اند
انريکو فرمي (1954 - 1901) فيزيکدان آمريکايي ايتاليايي الاصلي است که بيشتر او را به خاطر زحمات و کارهاي ارزنده اش در مساله »واپاشي بتا« مي شناسند. طراحي نخستين رآکتور هسته اي همچنين گسترش نظريه کوانتومي نيز از ديگر افتخارات فرمي به شمار مي رود. فرمي در سال ۱۹۳۸ به خاطر کارهاي ارزنده اش در زمينه راديواکتيو موفق به دريافت جايزه نوبل فيزيک شد. فرمي بي شک يکي از بزرگ ترين فيزيکدانان هسته اي قرن بيستم به شمار مي رود. فرمي در 17سالگي بود که تحصيل فيزيک را در دانشگاه پيزا در ايتاليا آغاز کرد و در سال 1922 با دريافت درجه دکترا از همان دانشگاه فارغ التحصيل شد. رساله دکتراي فرمي در مورد پراکندگي امواج ايکس يود. فرمي تابستان ۱۹۴۴ به همراه خانواده اش به آزمايشگاه لوس آلاموس در نيومکزيکو رفت و به عنوان مشاور روبرت اوپنهايمر نقش انکارناپذيري در اختراع و ساخت بمب اتمي داشت. او تا روزهاي آخر عمرش در ايلينوي سکونت داشت و کرسي استادي دانشگاه شيکاگو را نيز بر عهده گرفت. بعد از دريافت جايزه نوبل سال ۱۹۳۸ فرمي در سال 1954 موفق به کسب مدال ماکس پلانک نيز شد. به نام فرمي و به پاس تلاش ها ارزنده او در فيزيک، گاز فرمي (گازهاي الکتروني)، فرميون ها (گروهي از ذرات بنيادي)، عنصر فرميوم همچنين آزمايشگاه فرمي(ميزبان تواترون، قوي ترين شتاب دهنده جهان پيش از راه اندازي LHC) نامگذاري شده اند. کميسيون انرژي اتمي آمريکا به يادبود اين دانشمند بزرگ، جايزه انريکو فرمي را به ارزش ۳۷۵۰۰۰ دلار پايه گذاري کرد که هر ساله اعطا مي شود.
□
معرفی بانک سوالات
ویژه داوطلبان کنکور سراسری و دانش آموزان دوره ی ژیش دانشگاهی سال سوم متوسطه
ضمن تشکر از زحمات همکاران گرامی و ارجمند که در راستای فراخوان مقاله ی این دبیرخانه تلاش نمودند ، بدینوسیله مقاله های رسیده به این دبیرخانه ، اعلام می شود.
موضوعات پیشنهادی این فراخوان:
۱- نواندیشی و خلاقیت در تولید محتوای آموزشی با هدف اعتلای تربیت دینی درس شیمی
۲-تجربیات خلاقانه ی بهره گیری از آموزش شیمی در تربیت دینی فرا گیران
۳-راه کار های بهره گیری از آموزه های دینی جهت علاقمند نمودن فراگیران به درس شیمی
۴- تازه های شیمی متناسب با سرفصل های کتب درسی شیمی دوره متوسطه و پیش دانشگاهی
۵- طراحی آزمایش ساده منطبق بر مفاهیم موجود در کتب درسی شیمی دوره متوسطه و پیش دانشگاهی
۶- معرفی یک الگوی تدریس مناسب و کارآمد در ارائه سر فصل های کتب درسی شیمی متوسطه و پیش دانشگاهی
|
استان |
نام ونام خانوادگی |
عنوان مقاله |
|
زنجان |
علی بهرامی هیدجی |
بهره گيري از آموزش شیمی در تربيت ديني فراگيران ( دانش آموزان) |
|
|
علی بهرامی هیدجی |
تدريس به روش رويكرد فعّال |
|
|
فاطمه سهراب زاده |
آزمایش های ساده شیمی |
|
ارومیه – ناحیه 2 |
مینا قاسمیان |
طراحی چند آزمایش ساده منطبق بر مفاهیم موجود در کتاب |
|
همدان |
معصومه بلالی |
نواندیشی و خلاقیت در آموزش شیمی با اعتلای دینی |
|
اردکان یزد
|
محمد جواد خاکزار بفرویی
|
تجربیات خلاقانهی بهرهگیری ازآموزش شیمی در تربیت دینی فراگیران |
|
شهرستان تالش |
اورنگ باقی |
شیمی در قران |
|
شیراز |
بهار استاد محمد ابری |
روش های نوین در آموزش شیمی |
|
آبادان |
رعنا وجدی |
ایجاد نوآوری آموزشی در آزمون مستمر شیمی با بکارگیری خلاقیت دانش آموزان |
|
آبادان |
رعنا وجدی |
مدیریت فعالیت های آموزشی درس شیمی به روش s5 |
|
آبادان |
رعنا وجدی |
]چگونگی بکار گیری خلاقیت دانش آموزان جهت انجام تکالیف منزل |
|
اراک |
ستوده - نادری |
معرفی چند تجربه خلاقانه در آموزش شیمی با استفاده از تربیت دینی |
|
مشکین شهر |
اکبر نوری زاده- پروین یاری |
استوكيومتري یک واکنش شیمیایی
|
|
خشکبیجار |
اکبری توچایی |
انرژی هسته ای |
|
نهبندان خراسان جنوبی
|
پری سیرتی |
شیمی و قرآن |
|
استان |
نام ونام خانوادگی |
عنوان مقاله |
|
هرمزگان |
سکینه امینی |
پل آبی معلق |
|
شیروان-خ - ش |
فاطمه جعفري |
طراحي آزمايش هاي ساده در زمينه شيمي |
|
بجنورد |
سمانه محمدابراهيم زاده
|
تجربيات خلاقانه بهره گيري از آموزش شيمي در تربيت ديني فراگيران |
|
بندر لنگه |
رابعه کاظمیان |
اعجاز عددی قران در مورد چهار عنصر |
|
بروجرد |
رضوان مهرابی |
راهکارهای بهره گیری از آموزههای دینی جهت علاقمند نمودن فراگیران به درس شیمی |
|
آذربایجان غربی شهرستان خوی |
رقیه حناچی |
طراحی در مورد آزمایش ساده شیمی 3 و پیش دانشگاهی |
|
زا هدان |
زهر ا دریجا نی |
عنو ان آ زما یش : ا نقبا ض گر ما یی
|
|
زا هدان |
زهر ا دریجا نی |
مو ضو ع : نا نو و تکنو لو ژ ی نانو |
|
زا هدان |
زهر ا دریجا نی |
عنو ان مقا له : ا نو ا ع دما سنج |
|
زا هدان |
زهر ا دریجا نی |
عنو ان آ زما یش : تعیین شد ت رو شنا یی
|
|
زا هدان |
زهر ا دریجا نی |
" دانشمند ا ن " قر ص هید ر و ژ ن سا ختند |
|
قزوين |
پروين آل حسين حائري |
اوزن وگازهاي گلخانهاي |
|
زنجان |
زهره شمالی
|
بررسی قانون بقای جرم
|
|
شیراز |
زهره نصیری |
طرح آزمایش های فصل اول و دوم کتاب شیمی 1 |
|
همدان |
ژیلا اعتبار فروشی |
طرح درس فصل چهار شیمی 2 |
|
زنجان |
سپیده یوسفیان |
تازه های شیمی |
|
هرمزگان |
سکینه امینی |
پل آبی معلق |
|
آذر بایجان غربی – پلدشت |
سلیمان قلی ز اده |
اورانیوم وغنی سازی و کاربرد های آن |
|
سردشت |
سهیلا سنه ای |
گرم شدن زمین واثر گلخانه ای |
|
ناحیه یک اراک |
سید محمد میرنظامی |
طراحی آزمایشی برای کاربرد الکترولیز
|
|
------ |
سيما مهدي شيشوان |
لايه اوزون
|
|
کیش-استان هرمزگان |
نیلوفر شیشه گر |
شیمی سبز، باتری به جای بنزین |
|
شهرستان بيرجند |
فرشته احمدي درميان |
راه کارهاي بهره گيري از آموزه هاي ديني جهت علاقمند نمودن فراگيران به درس شيمي |
|
خوي |
فریبا مویدنیا |
" تجربیات خلاقانه بهره گیری از آموزش شیمی در تربیت دینی فراگیران |
|
قزوین |
کتایون گنبدی |
علم شيمي به عنوان يكي از ابزارهاي تقويت ايمان به خداي يگانه |
|
ناحیه 2 همدان |
اسماعیل زارعی |
«راه کارهای بهره گیری از آموزه های دینی جهت علاقه مند نمودن» « فراگیران به درس شیمی»
|
|
اسفراین- خ - ش |
سید محمد حسن شریفیان |
آزمایشات شیمی |
|
کوهدشت لرستان |
مراد پور |
تجربیات خلاقانه بهره گیری از آموزش شیمی در تربیت دینی فراگیران
|
|
زرندیه - مرکزی |
مرضیه افرادی |
راهکارهای ثقلین در آموزش شیمی
|
|
اراک |
مریم صوفیان |
طرح درس بر اساس IT |
|
خوی |
مصطفی علیزاده |
راه کارهای بهره گیری ازآموزههای دینی جهت علاقمندنمودن فراگیران به درس شیمی |
|
کبودر اهنگ |
معصومه بلالی |
نو اندیشی وخلاقیت در تولید محتوای آموزشی با هدف اعتلای تربیت دینی درس شیمی |
|
بندرعباس |
فرزانه مهدی پور |
بررسی اهمیت آب از دیدگاه اسلام |
|
بشرویه- خ - ج |
منيره تفقدي سبحاني |
طراحی آزمایش های ساده |
|
رشت |
منیره ساربان |
بهینه سازی استفاده از کاتالیزگر ZrCl4 |
|
بندرعباس |
فرزانه مهدی پور |
تازه های شیمی متناسب با سر فصل های کتب درسی شیمی دوره متوسطه
|
|
مهدیشهر و شهمیرزاد |
مهدیه ذوالفقاری |
طرح تحقیقاتی مربوط به مبحث قانون هس کتاب شیمی(٣) و آزمایشگاه |
|
بروجرد |
مهرانگیز اطیابی |
راهكارهاي بهره گيري از آموزه هاي ديني جهت علاقمند نمودن فراگيران به درس شيمي |
|
یزد- تفت |
مهناز کریمی تفتی |
تجربیات خلاقانه ی بهره گیری از آموزش شیمی در تربیت دینی فراگیران |
|
|
ناظمیان |
فعال نمودن دانش آموزان در درس شیمی |
|
صیدون |
نرگس رفیعی زاده |
: ارتباط نانو تکنولوژی با شیمی |
|
------- |
زهره نعمت اللهی |
الکترودهای اصلاح شده |
|
اداره آموزش وپرورش ناحیه2 اردبيل |
وحید بابازاده اردبیلی |
چگونه درس شیمی را کاربردی کنیم |
|
ناحيه 2 زاهدان |
هاجر باقري كوشه |
قرار گيري تفسیر علمی آيات و احاديث ديني در كتب درسي |
|
|
|
|
من از چرخش الکترون ها به دور هسته آموختم که کل جهان به دور مرکز هستی می چرخد واز حرکت پیوسته ذرات چه ارتعاشی چه انتقالی یا دورانی که ثبات وسکون در افرینش راه ندارد و پیوسته در مسیر تغییر وتحول وتکامل هستیم ازشیمی اموختم که هر چه فاصله ما از مرکز افرینش وخالق هستی بیشتر باشد ما ونیستی ما آسانتر خواهد بود همانطوری که جدا کردن الکترون از دورترین لایه اتم آسانتراست از تلاش ذرات بی شعور برای پایدار شدن متعجب شدم ودریافتم که شعوری والا و اندیشه ای برتر در پس پرده هدایت گر نقش ها وطرح هاست از پیوند اتم ها برای پایدارشدن دریافتم که اتحاد در مرز پایداری است و از گازهای نجیب کامل شدن را رمزپایداری یافتم.از بحث واکنشهای چند مرحله ای وزنجیری اموختم که ما ذره های حد واسط مراحل زندگی هستیم که در یک مرحله واکنش متولد میشویم ودر واکنشی دیگر می میریم وهدف افرینش وخلقت فراتر از تولید ومصرف ماست.از بحث تعادل های شیمیایی وواکنشهای برگشت پذیر آموختم که جهان تعادلی است پویا ودینامیک که گر چه در ظاهر خواص ماکروسکپی ثابت ویا متغییری دارد اما در درون در تکاپو وفعال است و از شیمی اموختم که از دست دادن فرصت ها واکنش های برگشت ناپذیری هستند که تکرار انها میسر نخواهد بود از شبکه بلور جامد های یونی اموختم که با وجود تضادها می توان چنان گرد هم امد وپیوستگی ایجاد کرد که شبکه ای مقاوم در مقابل دماهای ذوب بالا بوجود اید
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 1908 19/12/87 > صفحه 10 (پزشكي) >
تغيير رفتار با روش هاي غيركلامي
بررسي شيوه هاي روانشناختي براي تربيت اخلاقي دانش آموزان
نويسنده: ماندانا سلحشور
![]() |
يكي از اركان مهم آموزش و تدريس، ايجاد فضايي سالم و مناسب براي يادگيري و آموختن است. ذهن، روان و رفتار كودكان و نوجوانان نسبت به سال هاي گذشته دچار تحولات و دگرگوني هاي بي شماري شده است. دانش آموزان، آموزگاراني را ترجيح مي دهند كه به شخصيت آنها احترام گذارند، به جاي تنبيه آنها را تشويق و حمايت كنند، خوب درس بدهند، انگيزه تلاش و پيشرفت را در آنها زنده نگه دارند، ارزش ها و آرمان هايشان را ناديده نگيرند و آنها را در يافتن اهداف صحيح زندگي ياري كنند. رابطه معلم - دانش آموز رابطه يي ظريف و شكننده است، تا حدي كه شكيبايي و بردباري بيشتر آموزگاران و معلمان را مي طلبد. گاهي وضعيتي بر كلاس حاكم مي شود كه احتياج به مهارت، تسلط و مديريت آموزگار بر رفتارها و واكنش هاي هيجاني - احساسي دانش آموزان دارد. بدخلقي هاي روزانه، اختلاف ها و تعارض هاي بين بچه ها، بحران هاي لحظه يي كلاس و... نيازمند توان بالاي تصميم گيري آموزگار است. تحقيقات نشان مي دهد ارتباط مستقيمي بين اعتماد به نفس آموزگار براي ايجاد رابطه يي فعال و پويا با دانش آموزان و پيشرفت تحصيلي كلاس وجود دارد. آموزگاراني كه مي دانند چه هدفي را دنبال مي كنند و با چه شيوه يي قصد دارند برنامه هاي آموزشي خود را دنبال كنند، با آمادگي بيشتري درس و كلاس خود را اداره مي كنند.
بايد اذعان كرد مشكلات آموزشي به يكباره و ناگهان به وجود نمي آيد، بلكه هميشه عوامل گوناگون و متنوعي زمينه ساز آن است. خانواده، دوستان، مدرسه، اجتماع و... تاثيرات عمده يي بر عملكرد تحصيلي دانش آموزان مي گذارد كه گاه آنها را از روند آموزش دور مي سازد. در دنياي پرمساله يي كه ما زندگي مي كنيم، كودكان و نوجوانان نمي توانند مشكلات شخصي شان را (حتي آنهايي را كه ارتباطي هم به درس و مدرسه ندارد)، پشت در كلاس جا بگذارند و پس از بازگشت از مدرسه، آنها را با خود به همراه ببرند. براي آنكه بچه ها از مدرسه، كلاس و درس لذت ببرند، استعدادهايشان شكوفا شود و تبديل به افرادي سرزنده و پويا شوند، بايد به تمامي نيازهاي عاطفي ، عقلاني، جسماني و اجتماعي آنان توجه شود. تعامل و ارتباط بين معلم و شاگرد و شاگرد و شاگرد بخش مهمي از فرآيند آموزش و يادگيري است. هرچه آموزگاران به اهميت اين تعامل اجتماعي بيشتر پي ببرند، بهتر مي توانند محيطي مساعد براي تدريس خود به وجود آورند. رفتارها و پاسخ هاي آموزگاران، مربيان و مشاوران مدرسه مي تواند جوي از تفاهم و توافق يا خودسري و مشاجره در بين كلاس و دانش آموزان پديد آورد.
انتقادهاي آموزگار
انتقادها، بهانه جويي ها و حرف هاي نيش دار آموزگاران تنها حس تنفر و انزجار را در دانش آموزان ايجاد مي كند و موجب كاهش پيشرفت و ضعف عملكرد و راندمان كلاس مي شود. اگر دانش آموزي قدري بي نظم، اخلالگر و كند است، طعنه و سرزنش آموزگار نمي تواند تغييري در رفتار او به وجود آورد. معمولاً زماني كه بچه ها در فهم درسي مشكل دارند، بدرفتار و سهل انگار مي شوند و از ادامه يادگيري سر باز مي زنند. آنها از اينكه از آموزگارشان كمك بخواهند، مي ترسند، زيرا احساس مي كنند يا آموزگار آنها را توبيخ مي كند يا انگشت نما و مسخره ديگر بچه ها مي شوند. اين در حالي است كه آموزگار مي تواند با برقراري روابط صحيح و تذكرهاي مرتب به دانش آموزان، رفتاري پيشه كند كه جو تفاهم و دوستي را در كلاس برقرار سازد. زماني كه احترام و جايگاه واقعي آموزگاران و دانش آموزان در كلاس حفظ شود، اعتماد به نفس، خودپنداره و تصوير ذهني بچه ها از خودشان تقويت مي شود.
كودكان دبستاني و گاه نوجوانان دبيرستاني، كمتر به استعدادها و توانايي هاي دروني شان اطمينان دارند. كمترين جملاتي كه هوش و ذكاوت آنها را مورد حمله قرار دهد (به خصوص توسط آموزگاران و معلمان) كافي است كه انگيزه تلاش و پيشرفت را در آنها از بين ببرد و احساس بي ارزشي و ناتواني را در آنها جايگزين سازد. بسياري از مسائل آموزش و پرورش ريشه در روابط حاكم بر معلم و دانش آموز دارد. براي اصلاح و بهبود بخشيدن اين روابط، بايد تغييرات عمده يي در اين زمينه صورت گيرد.
زماني كه آموزگار از دانش آموز مي خواهد كاري انجام دهد، اگر لحن كلامش انتقادي و سرزنش آميز باشد، نتيجه آن مقاومت و ستيزه جويي كودك (يا نوجوان) خواهد بود. اما اگر لحني سازنده و غيرانتقادي داشته باشد، روحيه همكاري و مشاركت را در بين دانش آموزان تقويت خواهد كرد. خوب است معلمان و آموزگاران نسبت به رفتارهاي خود هوشيار و حساس باشند و آگاهانه از برانگيختن پاسخ هاي دفاعي شاگردان بپرهيزند.
خشم آموزگار
زماني كه آموزگاري عصباني مي شود، در فرآيند تدريس او اخلال به وجود مي آيد. او بايد سعي كند خشمش را به گونه يي ابراز كند كه به كسي لطمه يي (چه جسمي و چه رواني) نزند. او بايد ضمن اشاره به مشكل درصدد حل وضعيت حاكم بر كلاس باشد. بد و بيراه گفتن، حمله به شخصيت بچه ها، سر و صدا راه انداختن و رفتارهاي تكانشي - هيجاني محض، هيچ گاه نمي تواند كليد برتري معلم در كلاس درس باشد.
يكي از استرس ها و اضطراب هاي حرفه يي آموزگاران اداره و كنترل كلاس و داشتن رابطه يي پويا و فعال با دانش آموزان است. در مواردي بعضي از دانش آموزان مي توانند به تنهايي مشكلاتي براي آموزگاران شان به وجود آورند كه حتي باتجربه ترين معلمان هم از كنترل و اداره آن ناتوانند. گاهي حضور يك دانش آموز خاطي و اخلالگر مي تواند تاثير زيادي روي عملكرد آموزگار بر تك تك دانش آموزان گذارد. همان طور كه نمي توانيم عكس العمل ها و رفتارهاي آموزگاران را بدون در نظر گرفتن رفتار دانش آموزان تبيين كنيم، همان طور هم نمي توانيم رفتار دانش آموزان را بدون در نظر گرفتن رفتار آموزگاران درك كنيم. آموزگاراني كه براي كنترل كلاس دست به تهديد و ارعاب دانش آموزان مي زنند، گاهي متوجه مي شوند بچه ها آنها را به عملي كردن اين تهديدها ترغيب مي كنند، تا بتوانند موقعيت شغلي آنها را به مخاطره اندازند. درحالي كه از اين گروه از معلمان بايد پرسيد:«آيا واقعاً خواستار رابطه يي رعب انگيز بين خود و دانش آموزان هستند و آيا تنها با ترساندن بچه ها مي توانند آنها را به درس خواندن تشويق كنند؟»
دانش آموزان زماني كه آموزگارشان عصباني است، به رفتار او و آنچه او مي گويد، خوب توجه دارند. گاهي بدخويي و رفتار تند معلم، اشارات و حركات او موجب رنجش، احساس خواري و سرافكندگي دانش آموزان و به دنبال آن ناديده گرفتن اصول اوليه بهداشت رواني كلاس مي شود. دانش آموزان به معلمان شان وابسته اند. اگر معلمان نسبت به بچه ها از خود احترام نشان دهند و به عزت نفس و حس ارزشمندي آنها لطمه نزنند، طبيعي است كه بچه ها نيز كمتر دست به مقاومت، خودسري و بدرفتاري خواهند زد. رفتارهاي مودبانه و حرفه يي آموزگار مي تواند مانع از تخلف هاي انضباطي دانش آموزان شود. اگر آموزگار اجازه دهد بچه هاي كلاس به سادگي او را خشمناك و عصباني كنند، خيلي زود كنترل و تسلط خود را بر كلاس از دست خواهد داد.
تشويق هاي آموزگار
تشويق بايد تاييد كننده عمل دانش آموز باشد نه وجود و شخصيت او. زيرا كودك يا نوجوان تصور مي كند اگر آن خصوصيت و ويژگي را نداشته باشد، ديگر مورد ارزش و احترام نيست. براي مثال، زماني كه دانش آموز از درسي نمره عالي و خوبي مي گيرد، اگر او را به دليل نمره اش تشويق كنند، او فكر خواهد كرد كه اگر بار دوم نمره پاييني بگيرد، ديگر مورد لطف و تمجيد كسي واقع نخواهد شد، در حالي كه اگر او را براي تلاش و كوششي كه به خرج داده است، مورد تشويق قرار دهند، او سعي مي كند با تلاشي بيشتر بار ديگر هم نمره رضايت بخشي بگيرد. در حقيقت تشويقي كه شخصيت او را ارزيابي نمي كند، احساس امنيت، آرامش و انگيزه بيشتر در او ايجاد مي كند.
رفتارهاي شايسته و مطلوب دانش آموزان را همواره مدنظر داشته باشيد، زيرا رفتارهاي آينده آنان را به شدت تحت تاثير قرار مي دهد. در بعضي شرايط شناخت رفتارهاي خوب و پسنديده دانش آموزان موجب كاهش رفتارهاي نامطلوب و نامناسب آنها مي شود. به هر اندازه كه نكات مثبت و ارزشمند اخلاقي - آموزشي دانش آموزان بيشتر مد نظر قرار گيرد، به همان اندازه نيز انگيزه تلاش و پيشرفت در آنها پايدارتر خواهد شد.
تشويق نه تنها وسيله يي است كه دانش آموز را با رغبت و تمايل به تلاش و پويايي وامي دارد، بلكه موجب تاييد و تكرار رفتارهاي مطلوب آنان نيز مي شود. دانش آموزان زماني مي توانند توانمندي هاي خود را ارتقا دهند كه با استفاده از حمايت هاي مثبت و داشتن روابط كيفي بالابا مربيان و معلمان شان بتوانند احساس شايستگي و كارآمدي را در خود پرورش دهند.
تنبيه هاي آموزگار
در كلاسي كه نظم و مقررات حاكم باشد، تنبيه و طرد دانش آموز جايي نخواهد داشت. خشونت با دانش آموز هدف و فرآيند يادگيري را مختل مي كند. ارزش ها و مفاهيم اخلاقي گوناگون مثل احترام، مسووليت پذيري، رعايت حقوق ديگران و... را نمي توان به طور مستقيم به دانش آموزان آموخت، بلكه بايد آنها را در موقعيت هاي عيني و واقعي به بچه ها ياد داد. تهديد و ارعاب كودكان (و نوجوانان) نه تنها مانع از بدرفتاري آنها نمي شود، بلكه تنها زمينه يي براي مخفي كاري او ايجاد مي كند. از طرف ديگر، وقتي دانش آموز به دليل رفتار نامناسبش با شدت عمل روبه رو مي شود، كمتر به رفتار خود و خطايش فكر مي كند و بيشتر متوجه نحوه خشم و عصبانيت آموزگار مي شود.
هنگامي كه از دانش آموزي مي پرسند: «چرا سر كلاس بدرفتاري مي كني؟» او پاسخ مي دهد:«معلم ما اصلاً بداخلاق است.» از آنجايي كه كودكان هنوز به خصيصه خودمحوري خود پايبندند، هيچ گاه خود را مورد سوال قرار نمي دهند، بلكه رفتار و واكنش آموزگارشان را علت اصلي اختلاف معرفي مي كنند. از اين رو بهتر است براي تغيير رفتارهاي منفي دانش آموزان، رفتارهاي مثبت و سازنده آنان تشويق و تقويت شود. با به كار بردن اين شيوه، رفتارهاي نامناسب بچه ها به تدريج كاهش مي يابد و رفتارهاي مطلوب جايگزين آنها مي شود. براي برقراري نظم و انضباط آگاهانه در كلاس و اجراي مقررات، بهترين شيوه حمايت، تشويق، توجه، بردباري و تمركز بر رفتارهاي پسنديده دانش آموزان است. آموزگاران بايد پيش از آغاز سال تحصيلي براي برقراري نظم و انضباط در كلاس شان، مقررات و قوانين ساده و شفافي تدوين كنند تا بدين وسيله دانش آموزان را با خواسته ها، انتظارات و اهداف خود آشنا سازند. زماني كه كلاسي به نحو مطلوب اداره و مديريت شود، شرايطي به وجود مي آيد كه دانش آموزان مشكلات انضباطي كمتري داشته باشند. داشتن روابطي منفي با شاگردان موجب مي شود آنها اصول انضباطي كلاس را مستبدانه و خشك بدانند و براي اجراي آنها از خود مقاومت نشان دهند. در حالي كه داشتن روابطي مثبت به آنها كمك مي كند تا هدف اصلي از انضباط را سازندگي و پيشرفت در كار بدانند. تاديب دانش آموز بايد با خونسردي انجام شود تا دانش آموز را متوجه رفتار اشتباهش كند. رفتار صحيح و شايسته آموزگار، آهنگ صدا، ثبات و عدالت او مي تواند بهترين الگوي تربيتي دانش آموزان باشد. يكي از روش هاي كنترل هيجانات منفي دانش آموزان در كلاس، تماس ها و ارتباطات چشمي ، نگاه هاي اجمالي، خيره شدن و روش هاي غيركلامي آموزگار است. از اين طريق مي توان خيلي ساده و راحت رفتار خلاف كودك (يا نوجوان) را بدون اينكه مزاحمت و اغتشاشي براي بقيه دانش آموزان كلاس ايجاد شود، متوقف كرد.
در حقيقت، هدف از پرورش كودكان و نوجوانان بايد تغيير رفتار هاي آنان در جهت اعتلاي توانايي ها، استعدادها و ويژگي هاي مثبت و سازنده آنان باشد.
ابلاغ سهميه هاي جديد كنكور تا فروردين ماه
سال 88؛ سال بدون پشت كنكوري
![]() |
گروه جامعه: رئيس سازمان سنجش آموزش كشور از بازنگري طرح حذف كنكور در مجلس، شخصي سازي دفترچه هاي سوال در كنكور 88، و امكان پذيرش بدون كنكور داوطلبان در 90 درصد ظرفيت رشته ها در آزمون سراسري 88 خبر داد.
عبدالرسول پورعباس با اشاره به تغييرات كنكور 88، گفت: تغييرات كنكور 88 را پشت سر گذاشته ايم و فكر مي كنم كه كنكور 88 بدون تغيير برگزار شود.
وي با بيان اين كه انتظار ما اين است كه مسائل جديد مرتبط با سهميه ها و بومي گزيني حداكثر تا فروردين به سازمان سنجش ابلاغ شود، گفت: شرايط جديد بايد سريع تر به ما اعلام شود تا آنها را براي كنكور 88 آماده كنيم، در غير اين صورت تغييرات عمده اي در زمينه گزينش و پذيرش كنكور 88 نخواهيم داشت.
وي با بيان اين كه در زمينه اجراييات و برگزاري كنكور هر ساله تغييراتي ايجاد شده است، اظهار كرد: امسال تلاش مي كنيم دفترچه هاي داوطلبان شخصي سازي شود يعني هر فرد دفترچه خودش را داشته باشد و اسم و مشخصات وي روي دفترچه حك شده باشد.
وي با اشاره به توزيع كارت اينترنتي كنكور 88، خاطرنشان كرد: هماهنگي هاي خوبي در بخش ارتقاي كيفيت فضاي برگزاري آزمون ها و امنيت آن انجام شده است كه اميد است مثل پاسخ نامه ها، دفترچه هاي داوطلبان نيز شخصي سازي شود تا بر اين اساس دفترچه آنها با ديگران متفاوت باشد.
دكتر پورعباس درخصوص افزايش سهم معدل در كنكور 88، به ايسنا گفت: افزايش سهم تاثير معدل در نمره كل كنكور داوطلب بايد به مرور انجام شود چون تا به امروز امتحانات سراسري كشوري در آموزش و پرورش براي سال سومي ها برگزار مي شد كه آن را طبق قانون كنكور تا 15 درصد اعمال مي كنيم. در مجموع طرح حذف كنكور بايد بازنگري شود تا با برطرف كردن يك سري مشكلات بتوانيم آن را عملياتي كنيم.
وي با اشاره به افزايش ظرفيت ها، تصريح كرد: براساس تركيب فارغ التحصيلان و آزمون هاي سراسري و همچنين چگونگي آن به نظر مي رسد ما مي توانيم در بيش از 90 درصد ظرفيت رشته هاي تحصيلي بدون كنكور دانشجو بپذيريم. ولي در يك سري رشته هاي خاص چون مهندسي و پزشكي حساسيت وجود دارد كه بايد مطالعاتي در اين زمينه صورت گيرد و احتمال مي رود مجلس وارد اين بحث شود و در اين باره بازنگري شود.
وي در عين حال تصريح كرد: در هر صورت نگران اين هستيم كه تا سال 90 ساز و كار لازم براي حذف كنكور و جايگزيني سوابق تحصيلي فراهم نشود و اين نگراني را نيز به مجلس منتقل كرده ايم.
رئيس سازمان سنجش درخصوص ظرفيت پذيرش در كنكور 88، گفت: ظرفيت در كنكور 88 را به نقطه اي مي رسانيم كه كسي پشت كنكور نباشد و انتظار ما اين است كه حدود يك ميليون و 200 هزار پذيرش در تمامي دانشگاه ها اعم از آزاد، سراسري، غيرانتفاعي، پيام نور، علمي كاربردي و غيره انجام شود كه به نظر مي رسد در سال آينده ظرفيت پذيرش بيش از تعداد داوطلبان باشد.
روشهاي تدريس
برای تدريس ، تعريف های متعددی ارايه شده است ، بعضی تدريس را «بيان صريح معلم درباره ی آنچه که بايد ياد گرفته شود» می دانند وگروهی تدريس را «همورزی متقابل می دانند که بين معلم ، شاگرد و محتوا در کلاس درس جريان دارد » عده زيادی از مربيان و متخصصان تعليم و تر بيت « فراهم آوردن شرايط و اوضاع و احوالی که ياد گيری را برای شاگردان آسان کند » را تدريس می نامند.( حسن شعبانی ، "مهارتهای آموزشی و پرورشی " تهران : انتشارات سمت ، چاپ اول ،1371 ، 13-12 . )
لانجرن( Langern) (1969) تدريس را فرايند پيچيده و از قبل برنامه ريزی شده می داند که توسط معلم در کلاس اجرا می شود و هدف عمده اش ايجاد در گيری و تعامل عينی و ذهنی ياد گيرنده با مطالب يادگرفتنی می داند. (احمد، نصر اصفهانی، «عوامل مؤثر در بهبود کيفيت تدريس » ، فصلنامه تعليم و تربيت ، شماره 1 ، بهار 1371 ،136 )
راجرز(- Rager) (1969)تدريس را به دوران درمانی تشبيه می کند که طی آن دانش آموزخود، مطالب رافرا می گيرد و معلم فقط به او کمک می کند تا به هدفهای آموزشی نزديک گردد.( بدری ، مقدم،" کاربرد روانشناسی در آموزشگاه " تهران : انتشارات سروش ، 1364، 215.)
الگوها و روشهاي تدريس
الگوها را معادل لغت انگليسي معادل روش را مقابل لغت «متوزمن» بكار ميبريم .
عملكرد ما و رفتار ما معمولاً تحت تأُثير باورهاي ماست. اگر به عنوان علميترش كنيم ميگويم، رفتارها تحت تأثير نظريه هايي كه در ذهن ما هست وما آن را پذيرفتيم .
بنابراين نظراتي كه رفتار من را ميسازد .اما رفتار من اگر قبلاز اينكه ساخته بشود ما يك قلبي برايش انتخاب ميكنم يا يك چهارچوبي،آن چارچوب را « الگو » ميگويم.
بنابراين منبع و منشأ الگو نظريه است – نظريه هاي مختلف الگوههاي مختلف ميسازند. بهمين دليل در نظامهاي آمورشي در تدريس و يادگيري الگوهاي متعددي داريم زيرا نظريه هاي مختلفي داريم.( شبکه ی آموزش سیما http://www2.irib.ir/amouzesh/m/ravesh_tadris/page04.htm)
الگو چيست؟ يا هادلنر چيست؟ يك نمونه كوچك از يك شي يا فرآيند يا مجموعه برزگ، اما آن شئي كوچك بايد حداكثر ويژگيهاي آن شئي برزگ را داشته باشد؟
مثال:
اگر بخواهيم آب رودخانه را آزمايش كنيم چقدر آلوده است.نمونه از آن را بررسي ميكنيم ميگوييم: « مدل همان نمونه و الگو » است.
البته هر كدام از الگوها مشكلات و معايب و محاسن خاص خودشان را دارند
الگوي عمومي تدريس general teaching model
اين الگو، توسط "رابرت گليزر" در سال 1961 مطرح شد که در 1971 توسط "راجرز" و "رابينسون" بسط داده شد.
در اين الگو، فرآيند تدريس به پنج مرحله تقسيم مي شود:
1) تعيين هدفهاي تدريس و هدفهاي رفتاري: معلم بايد هدفهاي تدريس خود را به صورتي عيني و قابل اندازه گيري تعريف و مشخص کند.
2) تعيين رفتار ورودي و ارزشيابي تشخيصي: اصطلاح رفتار ورودي در اينجا منعکس کننده کليه يادگيريهاي گذشته فراگيران، تواناييهاي عقلي، وضع انگيزشي و برخي عوامل اجتماعي و اقتصادي مؤثر در يادگيري و ميزان رشد آنان است.
3) تعيين شيوه ها و وسايل تدريس: در اين مرحله معلم با آگاهي از شرايط و موقعيت آموزشي يکي از روشها مانند روش سخنراني، آزمايشي، آموزش انفرادي و ... را انتخاب کند و وسايل تدريسي را نيز با توجه به مفاهيم و شرايط و ويژگيهاي فراگيران را برگزيند.
4) سازماندهي شرايط و موقعيت آموزشي: معلم بايد قادر باشد که با ابتکار و خلاقيت، حداکثر استفاده از امکانات موجود، در امر تدريس و تحقق اهداف آموزشي را ببرد.
5) ارزشيابي و سنجش عملکرد: معلم در اين مرحله علاوه بر ارزشيابي هاي معمولي مي تواند عملکرد شاگردان را در موقعيتهاي متعدد، مانند انجام دادن پروژه، شرکت در فعاليتهاي آموزشي و ... را ارزيابي کند و در صورت عدم موفقيت با توجه به نتايج ارزشيابي به ترميم و اصلاح مراحل قبلي الگو اقدام کند.
تعريف روشهاي تدريس
از مراحل مهم طراحي آموزشي، انتخاب روش تدريس است. معلم بعد از انتخاب محتوي و قبل از تعيين وسيله، بايد خط مشي و روش مناسب تدريس خود را انتخاب کند. به مجموعه تدابير منظمي که براي رسيدن به هدف، با توجه به شرايط و امکانات اتخاذ مي شود "روش تدريس" گويند.
اما به اعتقاد محققين با تلفيقی از تقسيم بندی های مطرح شده ، روش های تدريس را می توان بر اساس فعاليت فرا گيران به سه دسته تقسيم نمود که شامل :
الف) روش های تدريس عرضه ای : به آن دسته از روشهای تدريس اطلاق می شود که معلم بيشترين فعاليت را دارد و ذهن فرا گيران منفعل و غير فعال است. در اين صورت دانش آموز تنها در يافت کننده اطلاعات است.
ب) روش های تدريس اکتشافی : به آن دسته از روشهای تدريسی اطلاق می شود که در آن فرا گيران نقش فعال دارند ومعلم راهنما و مشاور آنان می باشد.
ج) روشهای تدريس فردی شده : به آن دسته از روشهای تدريسی اطلاق می شودکه درآن به فرا گير بعنوان يک فرد توجه می شود و پی بردن به استعدادها ، احتياجات و موضوعات مورد علاقه او در اين روشهای تدريس مطرح می باشد و هر فرد فعاليت ياد گيری ويژه ای دارد و با سطح علايق و توانايی هر شاگرد مطابق است.
از بررسی مجموعه تعاريف ارايه شده در اين زمينه می توان نتيجه گرفت که تدريس يک فعاليت است اعمال و فعاليتی که بطور عمدی و بر اساس هدف خاصی انجام می گيرد ،فعاليتی که بر پايه و مطابق وضع شناختی شاگردان انجام پذيرد و موجب تغيير آنان گردد. اگرچه هنوزهستندکسانی که براساس الگو و و روش های سنتی ،تدريس را تنها به تلاش و فعاليت معلم در کلاس درس اطلاق می کنند. در هرصورت اگر يادگيری را «تغيير در رفتار ارگانيسم بر اثر تجربه بدانيم » ، بدون شکست فعاليتی که شرايط را براي تغيير فراهم کند ،يا ايجاد شرايطی که تجربه را آسان نمايد وتغيير لازم رادر شاگرد سبب شود ،«تدريس »گفته می شود. (حسن شعبانی ، پيشين ، 130- 120 )
به عقيده ی متخصصان آموزش و پرورش ، يکی از مهمترين ارکان هر نظام آموزشی را می توان معلم محسوب کرد . چنانچه شعاری نژاد(علی اکبر شعاری نژاد، «مبانی روان شناختی تربيت » تهران : مؤسسه مطالعات و تحقيقات فرهنگی،1366 )در اين باره معتقد است که معلم می تواندبا کمترين وسايل و امکانات آموزشی بيشترين بهره را نصيب جامعه خويش کند و ملت خود را سعادتمند گرداند. يغما(عادل ، يغما «کاربرد روش ها و الگوی تدريس »، تهران : انتشارات مدرسه ،1372، 23-21. ) نيز با تأکيد بر نقش اساسی معلم از سلامت و سعادت جامعه معتقد است که اولين و آخرين اميد تربيتي و پرورش نسل آينده معلمان يک جامعه هستند معلم خوب کسی است که تدريس مفيد و مؤثر داشته باشد . بی ترديد تدريس مفيد ومؤثر ارتباط تنگاتنگی با روش های تدريس دارد. خلاصه آنکه روشهای تدريس تا آنجا در امر آموزش و پرورش اهميت دارد که گروهی از علمای تربيتی تسلط بر روشهای تدريس را مهمتراز دانش و اطلاعات علمی معلم دانسته اند . تجربه نشان داده است که معلمانی که به روشهای تدريس مسلط بوده اند از ديگر همکاران خود که تنها به اطلاعات علمی تکيه داشته اند موفقتر بوده اند .آنان به سبب آشنايي کامل باروش هاوتکنيکهاي آموزشي در امر آموزش و پرورش موفقيت بيشترکسب خواهند کرد.
بنابر این با توجه به شرایط کلاس و دانش آموزان و سرفصل های کتب درسی
می توان یک الگوی مناسب را با استفاده از روش تدریس مناسب طوری ارایه داد که بیشترین تاثیر را در کوتاه ترین مدت بر فراگیر ایجاد نماید
تدوین و گرد آوری : ژاله ردگاه _
معرفی سایتها مناسب جهت مطالعه ، در رابطه با الگوهای تدریس
شبکه ی آموزش سیما http://www2.irib.ir/amouzesh/m/ravesh_tadris/page04.htm
شبکه ی آموزشی فرصتهای برابر آموزشی http://www2.irib.ir/Amouzesh/d/page.asp?ov=76
بررسی مفاهيم اندازه گيری و ارزشيابی
تهيه و تنظيم : مژگان نقشبندی از استان کرمانشاه
بررسی مفاهيم اندازه گيری و ارزشيابی
از آنجا که آموزش وپرورش فرآيندی است که شامل آموزش مطالب علمی و پرورش خلاقيت هاست. در اين راستا عوامل متعددی دخالت دارندکه اجرای صحيح هر يک می تواند در پرورش توانايي های دانش آموزان مؤثرباشد. از جمله اين عوامل ارزشيابی تحصيلی است که در واقع نتيجه ی تلاش معلم و دانش آموز توسط ارزشيابی تحصيلی ،نمايان می شود. بدين ترتيب جايگاه ارزشيابی تحصيلی بسيار بالا و پر اهميت است .
پيش از اين ارزشيابی معلمان اغلب محدود در جهت تعيين ميزان يادگيری مطالب درسی با استفاده از آزمون بيست نمره ای بوده است.که تکيه بر محفوظات داشته و کارايی عملی ندارد.اما پيشرفتهای اخير آنقدر در جهت اجرا و استفاده ازآزمون، اهميت نداده است، بلکه مفاهيم روانشناختی، برانگيختن استعدادها و رسيدن به خود شکوفايی،از موارد حائز اهميت محسوب می شوند.امروزه ، ارزشيابی ،جای آزمونهای تستی را گرفته است.
ارزشيابی به يک فرآيند نظام دار جهت جمع آوری ، تحليل و تفسير اطلاعات اطلاق می شود به اين منظور که تعيين نمايد؛ آيا هدفهای مورد نظر تحقق يافته اند يا به چه ميزانی در حال تحقق يافتن هستند.بدين ترتيب معلم از طريق سنجش می تواند نقاط ضعف و قوت دانش آموز را شناسايی کرده و راه کار مناسبی جهت رفع مشکلات و ضعف دانش آموز بکار گيرد ودر مورد کيفيت بخشی در روش تدريس خود؛ تصميمات صحيحی را اخذ نمايد.اين مهم ترين و حساس ترين نقطه ی عطف رسالت معلمی است در اينجا ميزان آگاهی و تسلط معلم نقش عمده ای دارد.
بنابر اين معلم با در نظر گرفتن اهداف کلی و جزيی کتاب درسی می تواند فرآيند نظامداری را در طرح درس خود به گونه ای قرار دهد که طی برگزاری تدريس در کلاس بتواند ميزان فراگيری دانش آموزان را از اهداف کتاب با روشهای ارزشيابی مانند پرسش شفاهی و يا برگزاری آزمون و سؤالات امتحانی که بطور معمول در مدارس انجام می شودو همچنين پروژه های تحقيقی فردی يا گروهی ، اجرای آزمايش در آزمايشگاه و يا ساخت وسيله در کارگاه ،رسم کاريکاتور در رابطه با مطالب درس ، داستان سرايی مربوط به مطالب درسی ، اجرای نمايشنامه و يا ارايه ی کنفرانس توسط دانش آموز ... و غيره ، عملکرد آنها را مشاهده نمود و به کمک چک ليست فهرست وارسی يا مقياس درجه بندی يادگيری آنان را تعيين کند.بنابراين ارزشيابی آموزشی می تواند بر اساس شواهد و داده های گوناگون صورت پذيرد ،که بسته به شرايط و موقعيتها می تواند کمی يا کيفی باشد.
تاريخچه ی اندازه گيری
در نيمه ی قرن نوزدهم علم روانشناسی که بيشتر جنبه ی ذهنی و عقلی داشت و جزء علم فلسفه بشمار می رفت ، تحت تأثير علوم طبيعی و فيزيک قرار گرفته ، جنبه ی محاسباتی و آزمايشی را نيز آغاز نمود.
نخستين پيشگامان روانشناسی تجربی برخی از خصايص فيزيو لوژی مانند اندازه گيری بينايی ،شنوايی بساوايی وسرعت واکنش در برابر محرکهای خارجی پرداختندو بتدريج به فکر تهيه ی آزمون های گروهی افتادند و با صرف وقت کمتری توانايی تعدادزيادی از اقشار جامعه را مورد اندازه گيری قرار دادند.
شصت سال اول ، قرن بيستم سنجشهای روانی و تربيتی به چهار گروه تقسيم گرديد، عبارتند از:
دوره ی اول 1915-1900 : در اين دوران اولين مقياسها ی هوشی "بنيه" به بازار آمد تست های حساب استون1 تست املای باکينگهام2 و تست های زبان ترابو3 و ثرندايک4 و ديگران را تعبيه کردند .
دوره ی دوم 1930-1915 : می توان دوره ی دوم دوره ی پيشرفت سريع و اشاعه نهضت تست دانست . تستهای استاندارد در مفاهيم درسی ، مهارتها ، فنون ، برنامه ريزی منظور شد. تستهای گروهی هوش ، تست ارتش آلفا5 در جنگ جهانی اول بوجود آمدو برگ اطلاعات شخصی6 چندين پرسشنامه و تست در مسايل مربوط به شخصيت ساخته شد.
دوره ی سوم 1945-1930 : در اين دوره توجه متخصصين اين رشته از اندازه گيری يک سلسله موقعيت های درسی محدود،متوجه ارزشيابی پيشرفت و موقعيت شاگردان و بررسی کليه ی هدفهای تربيتی گرديد. در اين دوره بود که روشهای پروژکتيو7 که توجه وحدت شخصيت ،جنبه ی کلی آن است متداول گرديد.
دوره ی چهارم 1960-1945 : دوره ی تهيه ی انواع و اقسام پروگرامها و مجموعه تستی دانست . که شامل برنامه های وسيعی نظير، امتحان ورودی دانشگاه 8 بود.
اما پيشرفتهای اخير آنقدر در جهت اجرا و استفاده از تستها و ساختن و تهيه ی آن اهميت نداده است، بلکه مفاهيم روانشناختی، برانگيختن استعدادها و رسيدن به خود شکوفايی،از موارد حائز اهميت محسوب می شوند.و بجای آزمونهای تستی ، تکيه بر ارزشيابی شده.و ارزشيابی ملاک مناسبی محسوب گرديده است. اندازه گيری و ارزشيابی9
اندازه گيری قواعدی برای بيان ميزان خصايص10يا متغيرهای اشياء ، افراد يا رويدادها بوسيله ی اعداد به منظور کمی ساختن خصيصه های آنها مانند اندازه گيری طول ،وزن ،حجم و يا قد و هوش و غيره است .
اندازه گيری مفهوم گسترده تر ی از آزمون دارد.زيرا آزمون نوع خاصی از اندازه گيری است. ممکن است اندازه گيری صورت پذيرد اما آزمونی در کار نباشد . مانند مشاهده ی معلم در نظم و ترتيب يک دانش آموز در انجام وظايف کلاسی و يا تشخيص پرخاشگری دانش آموز ديگر با توجه به ايجاد آزار و مزاحمت هم کلاسي هايش و يا بی نظمی در کلاس11 .
تعريف آزمون يا تست:
وقتی که برای اندازه گيری يکی از ويژگيهای روانی يا تربيتی يک فرد ياگروهی از افراد از آزمون استفاده می شود به اين فعاليت آزمون12 می گويند. آزمون نمونه ای از رفتارهای مورد نظر را اندازه می گيرد. از اين رو "اندازه گيری متغير های روانشناختی، به تدابير يا روشهايی که به منظور کسب نمونه هايی از رفتارطراحی شده اند ،آزمون روانی يا روان آزمايی نام دارد13. بنابراين در کنار هر آزمون يک وسيله اندازه گيری بکار می رود.
تعريف سنجش:
اصطلاح ديگر نزديک به اندازه گيری و آزمودن، اصطلاح سنجش14 که البته سنجش مفهوم گسترده تری دارد."سنجش اصطلاح کلی است و بصورت فرآيندی تعريف می شود که برای گرد آوری اطلاعات مورد نياز تصميم گيری در باره ی دانش آموز ،برنامه ی درسی و سياستهای آموزشی مورد استفاده قرار می گيرد." 15
همچنين از کرونباخ 16نقل شده که "سنجش شامل استفاده از فنون مختلف است و تأکيد زيادی بر مشاهده عملکرد دارد.سنجش نوعی عملکرد بالينی و پيش بينی عملکرد است در حاليکه آزمون يک ابزار است ، يک و سيله اندازه گيری است ". 17 در واقع اندازه گيری توسط آزمون کميت است با اعداد و ارقام معين،و سنجش کميت و کيفيت رفتارهای روان حرکتی دانش آموز است.
بنابر اين اطلاعات کلی معلم از دانش آموز ؛ که شامل ميزان نظم و انضباط در کلاس و انجام تکاليف درسی ،مسئوليت پذيری ، سرعت يادگيری ، عشق و علاقه به درس، حساسيت ، هوش و استعداد ، ميزان
انگيزه در مطالعه ، ميزان افسردگی ،پرخاشگری ، و يا بی علاقه گی و.... که در کلاس از راه مشاهده و روابط کلامی و عاطفی کسب شده است را سنجش می نامند. معلم از طريق سنجش می تواند نقاط ضعف و قوت دانش آموز را شناسايی کرده و در مورد هر يک تصميمات صحيحی را اخذ نمايد و راه کار مناسبی جهت رفع مشکلات و ضعف دانش آموز بکار گيرد.اين مهم ترين و حساس ترين نقطه ی عطف رسالت معلمی است در اينجا ميزان آگاهی و خلاقيت معلم نقش عمده ای دارد.
ارزشيابی :
ارزشيابی يا (ارزيابی)18 بطور ساده به تعيين ارزش19 برای هر چيزی يا داوری ارزش 20 کردن گفته می شود ." ارزشيابی به يک فرآيند نظام دار برای جمع آوری ، تحليل و تفسير اطلاعات گفته می شود به اين منظور که تعيين شود آيا هدفهای مورد نظر تحقق يافته اند يا در حال تحقق يافتن و به چه ميزانی هستند. 21
ارزشيابی عبارت است ازگرد آوری و کاربرد اطلاعات به منظور اخذ تصميم در باره برنامه آموزشی .22 همچنين ارزشيابی فرآيند نظامدار گرد آوری و تفسير شواهدی که منجر به داوری ارزش شده و در نهايت به عمل می انجامد . 23
بطور کلی ارزشيابی جامع تر از اندازه گيری است به گونه ای که علاوه بر جنبه های کمی جنبه های رفتاری را دربر می گيرد.
اندازه گيری ، عمل يا فرآيند ی است که داوری ارزش ندارد ، برخی از منتقدان اندازه گيری را دقيق تر دانسته و معتقدند که با واقعيات سروکار دارد.
البته آزمون که يک اندازه گيری محسوب می شود، نا همخوانيها و ذهنيتها را کاهش داده و عينی تر است اما اين بدان معنی نيست که به تنهايی می تواند کامل باشد.
به گفته ی بسياری از صاحب نظران اجرای ارزشيابی تکوينی وسيله ی مهمی برای سنجش جنبه های مثبت و منفی تجربه های يادگيری دانش آموزان بشمار می رود و در رشد و بالندگی و شکوفايی استعدادهای آنها مؤثراست ، بنابراين چنين سطح انتظاری در آموزش و پرورش هرگز از طريق برگزاری امتحانات چند نوبتی کتبی در طول سال تحصيلی در نظام گذشته مقدور نمی باشد.24
يکی از ويژگيهای مهم ارزشيابی تعيين کيفيت25 است. در فرايند ارزشيابی داوری ارزشی با توجه به کيفيت به عمل می آيد؛ نيتکو (2001) کيفيت را در ارزشيابی پيشرفت تحصيلی به عنوان دانش ،مهارتها، و توانايی هايی که از دانش آموزان پس از آزمون انتظار می رود تعريف کرده است.
مثال :
معلمی دانش آموز خود را بسيار خوب ارزشيابی می کند . يعنی با مقايسه ی انجام تکاليف ، خط ، معيار های ديگر مربوط به همان پايه و نوشته های او نسبت به بقيه دانش آموزان ،تعيين کيفيت کرده است.پس توصيه می کند که او را در مسابقه ی مقاله نويسی معرفی کنند. 26
کيفيت هرگز اتفاق نيست بلکه همواره نتيجه ی تلاشی آگاهانه است . کيفيت اراده ای در جهت توليد يک محصول برتر است.27
کيفيت جامع در کلاس فرآيندی است که معلم را در گير تلاشی گسترده برای بهبود کيفيت تعليم و تر بيت می کند،تا نيازهای دانش آموزان به بهترين شکل ممکن رفع شود . در واقع جستجوی بی پايان در جهت بهبود مستمر کيفيت تعليم و تر بيتی است که به دانش آموز ارايه می شود.28
بنابر اين معلم با در نظر گرفتن اهداف کلی و جزيی کتاب درسی می تواند فرآيند نظامداری را در طرح درس خود به گونه ای قرار دهد که طی برگزاری تدريس در کلاس بتواند ميزان فراگيری دانش آموزان را را از اهداف کتاب با روشهای ارزشيابی بکار برده ، ارزيابی نمايد.
اين روشها می تواندپرسش شفاهی و يا برگزاری آزمون و سؤالات امتحانی باشد که بطور معمول در مدارس انجام می شود.می تواندپروژه های تحقيقی فردی يا گروهی ، اجرای آزمايش در آزمايشگاه و يا ساخت وسيله در کارگاه ،رسم کاريکاتور در رابطه با مطالب درس ،مکالمه، داستان سرايی مربوط به مطالب درسی ، اجرای نمايشنامه و يا ارايه ی کنفرانس توسط دانش آموز ...وغيره، باشد؛ معلم می تواندعملکرد آنها را مشاهده نمود و به کمک چک ليست فهرست وارسی ميزان يادگيری آنان را تعيين کند. بنابراين ارزشيابی آموزشی می تواند بر اساس شواهد و داده های گوناگون صورت پذيرد ،که بسته به شرايط و موقعيتها می تواند کمی يا کيفی باشد.
بنابر اين هر اندازه برنامه ريزی ارزشيابی در کلاس توسط معلم دارای نظام مشخص و معياری صحيح و هدف مند باشد قدرت دفاع در خود ارزشيابی را داشته و در نهايت از ارزيابی عملکردی بالاتری برخوردار می شود.و ميزا ن کيفيت کارايی او بالاتر خواهد بود. می توان در ضميمه گزارش ارزشيابي دروني پرسشنامه ،چك ليست ها، و كليه مستنداتي كه در ارزشيابي دروني مورد استفاده قرارگرفته است پيوست گردد. لازم به ذكر است كه اهداف آموزشي برنامه مورد نظر نيز در ضميمه گزارش لحاظ شود مناسبتر خواهد بود.
ارزشيابی آموزشی:
ارزشيابی آموزشی به چهار دسته تقسيم می شود : 1- آغازين 2- تکوينی 3- تشخيصی 4- تراکمی
ارزشيابی آغازين: بمنظور معين کردن ميزان تسلط فراگيران از پيش نياز درس جديداست . بدين ترتيب معلم می داند که دانش آموزان تا چه اندازه از درس جديد را قبلا آموخته اند.
اين مورد در طرح درس روزانه بعنوان رفتار ورودی 29، آزمون جايابي يا پايه گزينی 30 گفته می شود.و اين مهم زمانی خود را نشان می دهد که معلم از مهارت های قبلی دانش آموزان اطلاعی نداشته باشد. گاهی معلم دروس پيش نياز را پشت سر هم درس داده و از ميزان آگاهی دانش آموزان تا حدودی مطلع است، پس نيازی به اجرای اين قسمت نخواهد بود.
ارزشيابی تکوينی : اين ارزشيابی می تواند روند ياد گيری دانش آموز را در حال تکوين يا شکل گيری نشان دهد. در اين مرحله معلم می تواند نواقص و مشکلات دانش آموزان را پيدا کرده و در صدد رفع آن برآيد. اين مورد در ارزشيابی مستمر و کلاسی معين می شود که شايسته تر است هدف آن ميزان توفيق ياد گيرنده ملاک مطلق نباشد. بهتر است بطور عمده نتايج ارزشيابی تکوينی برای وارسی پيشرفت يادگيرندگان باشد و به منظور نمره گذاری استفاده نشود.
ارزشيابی تشخيصی31: بعضی اوقات آموزشهايی که معلم به يک دانش آموز دارای مشکل يادگيری می دهد، برای او ثمربخش نيست ، زيرا اين دانش آموز به کمکهای ويژه نياز دارد. سنجشی که برخی از اطلاعات مورد نياز اين گونه تصميم گيری را فراهم می آورد سنجش تشخيصی نام دارد.
ارزشيابی تراکمی : تمامی آموخته های دانش آموزان در طول يک دوره ی آموزشی تعيين می شود و هدف آن نمره دادن به دانش آموزان و قضاوت درباره ی اثر بخشی کار معلم و برنامه ی درسی يا مقايسه ی برنامه های مختلف درسی با يکديگر است. ارزشيابی تراکمی را ارزشيابی پايانی می گويند. 32
مأموريت اصلی نظام های تعليم و تربيت
مأموريت اصلی نظام های تعليم و تربيت ايجاد هدايت و غنی کردن فرآيند يادگيری است.برای اين موفقيت در اين مأموريت خطير ، اطلاعات مربوط به فرآيند های يادگيری از نتايج يادگيری اساسی تر هستند. تأکيد بر نتايج يادگيری و تعيين نمره برای معلومات و محفوظات دانش آموزان پيامد های نا مطلوبی داشته است . افرادی که اين روش را تأييد می کنند . هدف از تحصيل را آماده شدن برای موفقيت در امتحانات می دانند و به همين منظور و با روش غير اصولی حجم محفوظات خود را افزايش می دهند . تأکيد بر ارزشيابی پايانی و عدم توجه به فرآيند يادگيری موجب آن شده است که از پرورش مهارتها ی مقايسه کردن ، ديدن تشابهات و تفاوتها کشف روابط علت و معلولی ،جابجايی موقت علت و معلول رسيدن از مثال به قاعده و از قاعده به مثال و ارزشيابی پديده های مورد مطالعه غفلت شودو دانش آموختگان مهارت های اساسی تفکر ، از نظر پايه ای و کار بست معلومات بسيار ناتوانند.33
در هر صورت اگر يادگيری را "تغيير در رفتار بر اثر تجربه بدانيم" بدون شک فعاليتی که شرايط را برای تغيير فراهم می کند، يا ايجاد شرايطی که تجربه را آسان کند و تغييرات لازم را در شاگردان سبب شود ، تدريس گفته می شود. 34 بنابراين دادن فرصتهای مناسب به دانش آموز در طی تدريس ؛ جهت بروز استعدادها در فراگيران موجب پرورش خلاقيت آنان و همچنين عرصه ی مطلوبی برای ارزشيابی خواهد بود.
نکته هايی مهم درباره امتحانات و ارزشيابی
«ارزشيابی» يا به قول رايج در مدرسه ها"امتحان"، يکی از ارکان مهم آموزش و پرورش و بخش جدايی ناپذير آن است. بايد دانست که آموزش و پرورش فرايندی متشکل و به هم پيوسته است که تمام مراحل آن به گونه ای سازمان يافته برای رسيدن به هدفی معين ايجاد شده اند.
در پايان هر يک از برنامه های آموزشی، معلمان علاقه مندند ميزان تغييرات حاصله در رفتار دانش آموزان را بررسی کنند تا معلوم شود، چه اندازه به هدف های مورد نظر نزديک شده اند. اين عمل را اصطلاحاً ارزشيابی يا امتحان گويند که در نگرش های نوين برخلاف گذشته، دارای هدف های مهم تر و گسترده تری است.
اينک، ارزشيابی و 96 نکته مهم درباره ارزشيابی ۳۵
1- ارزشيابی، يکی از ارکان هر برنامه آموزشی است.
۲- ارزشيابی، به طور اخص نظارت اندازه گيری کيفيت، کميت و نوع تغييرات حاصل شده در رفتار دانش آموزان است.
۳- ارزشيابی، آگاهی از ميزان کارآيی و کارآمدی به طور اعم عوامل مؤثر در آموزش و پرورش است.
۴- ارزشيابی، تنها به امتحانات پايانی محدود نمی شود.
۵- ارزشيابی وسيله ای کارآمد و بی بديل است برای هدايت مستمر يادگيری دانش آموزان.
۶- ارزشيابی برای برنامه ريزی، تدريس و تصميم گيری، امری ضروری و پايه ای است.
۷- ارزشيابی مطلوب، مستقيماً در بهبود يادگيری دانش آموزان مؤثر است.
۸- دانش آموزان نيز از طريق ارزشيابی به نقاط ضعف و قوت خود پی می برند.
۹- ارزشيابی مستمر، باعث مرور و باز توليد مطالب آموخته شده توسط دانش آموزان می شود.
۱۰- ارزشيابی مستمر، نظارت گام به گام بر تحقق هدف های رفتاری است.
۱۱- معلم از طريق ارزشيابی روش تدريس و طرح درس خود را ارزيابی می کند.
۱۲- امتحان وسيله ای است مناسب برای تفهيم هدف های درسی به دانش آموزان.
۱۳- نتايج امتحانات موجب شناخت تفاوت های فردی دانش آموزان می شود.
۱۴- امتحان نبايد وسيله تهديد امنيت روانی دانش آموزان شود.
15- -ارزشيابی دانش آموزان، نبايد تحت تأثير قضاوت شخصی و حالات عاطفی معلم قرار گيرد.
۱۶- در جريان ارزشيابی بايد سعی کرد فضای روانی مناسب و خالی از اضطراب برای بچه ها فراهم کرد.
۱۷- سؤال های امتحانی بايد با محتوای مواد آموزشی سازگار باشند.
۱۸- سؤال های امتحانی را بايد از مطالب مهم تر محتوای آموزشی که بر يادگيری آنها تأکيد شده است، طرح کرد.
۱۹- سؤال های امتحانی بايد توانايی دانش آموزان را در سطوح مختلف يادگيری بسنجند.
۲۰- سؤال های امتحانی بايد معرف واقعی هدف های آموزش درس مورد نظر باشند(سنجش کارآمد)).
۲۱- خطای اندازه گيری آزمون بايد کم باشد تا باعث اعتبار آن شود.
۲۲- هدف نهايی از انجام امتحان، بهبود کيفيت يادگيری است.
23- در طراحی سؤال های امتحانی از جدول دو بعدی (هدف های رفتاری- فهرست محتوا) استفاده شود.
۲۴- با توجه به برآيند يادگيری، از انواع ابزار آزمون استفاده شود.
۲۵- متن سؤال های امتحانی با بيانی ساده و روشن و دور از ابهام نوشته شود.
۲۶- از طرح پرسش های چند پهلو و گمراه کننده جداً اجتناب کنيد.
۲۷ - متن سؤال ها را به صورت جملات مثبت بنويسيد.
۲۸ - سؤال های امتحانی را عيناً مانند سؤال های کتاب و به صورت کليشه ای ننويسيد.
۲۹- از دادن حق انتخاب به دانش آموزان برای اين که از ميان سؤال ها چند سؤال را انتخاب کنند و پاسخ دهند، خودداری کنيد.
۳۰- هر سؤال امتحانی بايد مستقل از سؤال های ديگر باشد.
۳۱- سؤال های امتحانی را از ساده به مشکل بنويسيد.
۳۲- اگر امتحان دارای سؤال های متنوع است، آنها را گروه بندی کنيد و سؤال های هر گروه را به دنبال هم بنويسيد.
۳۳- سؤال های کتبی را طوری بنويسيد که به آسانی خوانده شوند.
۳۴- سؤال ها را با فاصله مناسب بنويسيد.
۳۵- سؤال های انشايی را در ورقه ها يا جزوه جداگانه و سؤال های عينی را نيز در ورقه جداگانه بنويسيد و در امتحان ابتدا سؤال های عينی، سپس سؤال های انشايی را به دانش آموزان بدهيد.
۳۶- ايجاد شرايط فيزيکی و عاطفی مناسب در جلسه امتحان ضروری است.
۳۷- فضای امتحان بايد خالی از عوامل برهم زننده تمرکز حواس دانش آموزان باشد.
۳۸- در جلسات امتحانی با فردفرد دانش آموزان رابطه ای دوستانه و محبت آميز برقرار کنيد.
۳۹- دانش آموزان را در مورد نحوه امتحان راهنمايی کنيد.
۴۰- ورقه های امتحانی را به صورت ناشناخته تصحيح کنيد.
۴۱- در تصحيح اوراق امتحانی ابتدا سؤال اول را در تمام اوراق تصحيح کنيد. سپس سؤال دوم را و بعد سوم و به همين ترتيب تا آخر.
۴۲- محتوای سؤال های امتحان را از آنچه تدريس شده است، استخراج کنيد.
۴۳- سعی شود سؤال های امتحانی پايانی و ثبات داشته باشد.
۴۴- سؤال های مرحله ای را طوری طرح کنيد که دانش آموزان بتوانند در يک جلسه درس به آنها پاسخ دهند و دنباله امتحان به زنگ تفريح نکشد که باعث حواس پرتی دانش آموزان شود.
۴۵- ارزشيابی را جزئی از فرايند آموزش بدانيد نه به عنوان نقطه پايانی تدريس.
۴۶- راهبردهای آموزش و ابزار ارزشيابی، بايد با هم سازگاری داشته باشند.
۴۷- سؤال های امتحانی طوری طرح نشوند که فقط محفوظات دانش آموزان را بسنجند.
۴۸- از طرح سؤال های بسيار سخت و بسيار آسان خودداری شود.
۴۹- ارزشيابی نبايد جای هدف های آموزش را بگيرد و به عنوان هدف مطرح شود.
۵۰- ارزشيابی و امتحان را همانند ساير فعاليت های آموزشی بدانيم.
۵۱- ارزشيابی تنها برای صدور جواز عبور شاگرد از يک پايه به پايه ديگر نيست.
۵۲- ارزشيابی بايد وسيله پيش بينی باشد، يعنی نشان دهد که شاگرد در چه زمينه ای می تواند به موفقيت برسد.
۵۳- ارزشيابی را نبايد صرفاً به منظور نمره دادن و مقايسه دانش آموزان و تعيين افراد قوی و ضعيف به کار برد.
۵۴- در ارزشيابی به نتيجه عملکرد شاگردان در پاسخ به سؤال های مطرح شده اکتفا نکنيد.
۵۵- در ارزشيابی، خود را محدود به انواع تست های کتبی و شفاهی نکنيد.
۵۶- ارزشيابی تدريجی و تراکمی، بايد به طور غيرمستقيم و بدون اعلام قبلی صورت گيرد.
۵۷- ايجاد محيط رعب و وحشت برای امتحان، دانش آموزان مضطرب را مضطرب تر می سازد.
۵۸- انتظارات خود را از دانش آموزان در مورد امتحانات مشخص کنيد.
۵۹- تأکيد بيش از حد بر ارزش نمره بالا و منوط کردن ارزشمندی کودک به نتايج امتحانات وی، باعث بالا رفتن اضطراب در بچه ها می شود.
۶۰- نمره دادن فقط جزئی از فرايند ارزشيابی است.
۶۱- ارزشيابی بايد بلافاصله پس از تعيين هدف های آموزشی معلوم شود.
۶۲- سؤال ها بايد واضح و روشن طرح شوند و زياد طولانی نباشند.
۶۳- امتحانات نبايد بر تمام ضوابط و موازين آموزشگاه حکومت کند.
۶۴- هدف از ارزشيابی و امتحان، شناختن و شناساندن است.
۶۵- نسبت به امتحان نگرش مثبت ايجاد کنيد.
۶۶- موفق نشدن در امتحانات را نمی توان فقط به خود دانش آموز و فعاليت های او نسبت داد.
۶۷- شيوه پرسش خود را از مطالب تدريس شده، برای دانش آموزان مشخص کنيد.
۶۸- جلسات امتحانی را با کلام زيبا و آرام بخش الهی شروع کنيد.
۶۹- عدم موفقيت دانش آموزان را در امتحان، دال بر بدی شخصيت آنها ندانيد.
۷۰- سؤال های امتحانی را با عنايت به هدف های رفتاری، طراحی کنيد.
۷۱- هيچ يک از آزمون ها به تنهايی ارزشيابی دقيقی از فرايند يادگيری و پيشرفت تحصيلی به حساب نمی آيد.
۷۲- ارزشيابی خود را به يک نوع وسيله سنجش محدود نسازيد.
۷۳- در هر امتحان عدالت را حاکم کنيد و شرايط يکسان برای همه به وجود آوريد.
۷۴- اگر ارزشيابی به نحو شايسته انجام نگيرد، اثر منفی بر يادگيری می گذارد.
۷۵- آموزش و ارزشيابی بايد هدف های يکسانی را دنبال کنند.
۷۶- هدف از امتحان، غافلگير کردن دانش آموز نيست.
۷۷- يکی از ويژگی های ارزشيابی مطلوب، کارآمد بودن آن است.
۷۸- تعداد سؤال های مربوط به يک هدف و يک محتوا بايد متناسب با اهميت آنها باشد.
۷۹- يک آزمون بايد قدرت تشخيص داشته باشد.
۸۰- در اجرای امتحان، نبايد به «سرعت در پاسخ دادن» اهميت زيادی داد.
۸۱- استفاده از چهار يا پنج نوع سؤال متفاوت در يک آزمون، امتياز به حساب نمی آيد.
۸۲- معلم نبايد يک نوع سؤال را بر انواع ديگر برتری دهد و همواره از آن استفاده کند.
۸۳- سؤال های امتحانی را با دقت طرح کنيد و به طور خوانا بنويسيد.
۸۴- اگر دانش آموزان هنگام امتحان، سؤال داشته باشند، بايد به آنها پاسخ داد، اما آنها را تشويق به سؤال کردن نکنيد.
۸۵- خواندن سؤال های امتحانی برای دانش آموزان ضرورت ندارد، مگر دانش آموزانی که مشکل خواندن داشته باشند.
۸۶- ترديد در روايی يک آزمون احتمال تقلب را افزايش می دهد.
۸۷- اضطراب زياد در جلسه امتحان باعث افت عملکرد دانش آموزان می شود.
۸۸- دادن ضريب بيش تر به سؤال هايی که توانايی و استعداد مهم تری را می سنجند، منطقی است.
۸۹- نمرات خام هر امتحان در نفس خود معنای زيادی ندارند.
۹۰- يک آزمون هر اندازه هم خوب باشد اگر به نحو شايسته ای اجرا و نمره گذاری نشود، روايی و اعتبار آن به خطر می افتد.
۹۱- در آگهی هر آزمون، نه تنها بايد تاريخ برگزاری آن، بلکه تعداد سؤال ها و نوع آنها را نيز مشخص کنيد.
۹۲- آموزش، ارزشيابی و نمره گذاری بايد هدف های يکسانی داشته باشند.
۹۳- تغييرات نظام آموزشی بايد در راستای تغيير بنيادی نظام سنجش و ارزشيابی باشد.
۹۴- نمره خام به تنهايی بيان کننده ميزان پيشرفت يا عملکرد دانش آموز نيست.
۹۵- به ارزشيابی در حيطه های نگرشی و مهارتی بيش تر توجه کنيد.
۹۶- ارزشيابی بايد بتواند فراگيران را در امر يادگيری کمک کند.
ston -1
Buckingham -2
trabue -3
thorndike -4
Army Alphatest-5
wood worth personal sheet -6
projective -7
The college entrance examination board- 8
Measurement & Eualuation -9
Variable - 10
11- دکترعلی اکبر سيف – اندازه گيری و سنجش آموزشی – انتشارات آگاه - تهران - ص33 -
testing -12
13-(کوهن و سوردليک،2002 ، ص4)نقل از دکتر علی اکبرسيف-همان منبع
Assessment -14
15-(نيتکو2001ص4) نقل از دکتر علی اکبرسيف-همان منبع
cronbach -16
17- دکتر علی اکبرسيف-همان منبع
evaluation -18
value -19
value gudgement -20
21- (گی 1991،ص6) نقل از دکتر علی اکبرسيف- اندازه گيری و سنجش آموزشی – انتشارات آگاه - تهران -
(ال.ج.کرونباخ cronbach )-22
(سی،ای ، بی بای beeby ) -23
24- محمد علی پرويزيان/مريم کاظمی- بررسی وضع ارزشيابی های مستمر در دوره ی ابتدايی- فصل نامه ی تعليم و تربيت پژوهشگاه تعليم و تربيت
quality -25
26-(دکتر سيف ص36 )- اندازه گيری و سنجش آموزشی – انتشارات آگاه - تهران -
27- (روسکين )به نقل از دکتر فرهاد درودی نژاد – کاربرد مديريت کيفيت جامع در فرآيند ياددهی _ ياد گيری_ فصل نامه ی
تعليم و تربيت پژوهشگاه تعليم و تربيت
28-(بابر 1995)به نقل از دکتر فرهاد درودی نژاد – همان منبع
29-(دکتر سيف ص 35 )- اندازه گيری و ارزشيابی پيشرفت تحصيلی – انتشارات آگاه
cntry behavions-29
preassessment -30
diagnostic evaluation -31
31-.(نيتکو2001 ص9)
32-(خلاصه ای از نوشته ی دکتر سيف ) همان منبع
33- ( کيامنش،1378)به نقل از محمد علی پرويزيان – همان منبع
34- حسن شعبانی(120-130 ص) – مهارتهای آموزشی و پرورشی – تهران انتشارات سمت -چاپ اول 1371
۳۵- -سايت روزنامه ی ايران بر گرفته از http://arzeshyabytosify.blogspot.com/
در این راستا گزارشی از استان اردبیل حاکی از این مطلب خواهد بود
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 6659 17/12/87 > صفحه 11 (شهرستانها) > متن
رئيس سازمان آموزش و پروش استان اردبيل: معلمان اردبيل 32 طرح پژوهشي ارائه كردند
اردبيل-خبرنگاررسالت:
رئيس سازمان آموزش و پروش استان اردبيل گفت: معلمان نواحي و مناطق استان اردبيل تا كنون 32 طرح پژوهشي و علمي را به صورت كشوري ارائه دادند.
ژيلافيروزي در جلسه شوراي آموزش و پرورش شهرستان نير اظهار داشت: هم اكنون 121 آموزشگاه علمي آزاد در سطح استان اردبيل فعال است كه اين تعداد زمينه اشتغال يك هزار و 603 نفر را فراهم كرده است.
وي به وجود دو مركز استعدادهاي درخشان در سطح استان اردبيل اشاره كرد و افزود: در سال تحصيلي گذشته دانش آموزان مستعد استان دو مدال نقره و يك برنز در المپيادهاي شيمي و فيزيك را كسب كردند.
فيروزي خاطرنشان كرد: 80 درصد خروجي اين مراكز تا كنون جذب مراكز دانشگاهي و علمي شده اند كه توسعه اين مراكز از اولويت هاي اين سازمان است.
رئيس سازمان آموزش و پرورش استان اردبيل ادامه داد: در كنار فعال نمودن پژوهشكده هاي دانش آموزي در سطح استان، امسال هشت اختراع دانش آموزي و هفت اختراع از فرهنگيان استان اردبيل در سطح ملي به ثبت رسيده است.
وي خاطرنشان كرد: در طول 6 سال گذشته هفت نفر از دانش آموزان با حضور موفق در المپياد هاي علمي كشور موفق به كسب مدال هاي رنگين شده و براي استان اردبيل افتخار كسب كرده اند.
فيروزي در ادامه به توسعه كمي و كيفي مراكز تربيت معلم به عنوان سياست اصلي آموزش و پرورش اشاره كرد و گفت: با توجه به افزايش و داير كردن رشته هاي جديد در مراكز تربيت معلم از سال آينده مركز تربيت معلم آزادگان نير و بنت الهدي اردبيل تقويت خواهد شد.
وي ساخت سالن ورزشي، نمازخانه و نيز امكانات رفاهي را از اولويت هاي اين سازمان در تجهيز بهتر و شايسته مركز تربيت معلم نير اعلام كرد و افزود: خوشبختانه با حمايت مسئولان استان و كشور از سال آينده با جذب اعتبارات مناسب توسعه اين فضاها را در مركز تربيت معلم شاهد خواهيم بود.
فيروزي در پايان گفت: با توجه به بالابودن سرانه فضاي ورزشي در نير به طور موقت سالن ورزشي اين شهرستان براي فعاليت هاي ورزشي دانشجويان مركز تربيت معلم آزادگان نير در اختيار آنها قرار خواهد گرفت تا مشكلي از اين بابت به وجود نيايد.
دين و جايگاه آن در زندگي
نويسنده: سهيلاپيرولي كرهرودي - دبير آموزش و پرورش منطقه 9 تهران
يكي از موضوعاتي كه در اغلب جوامع در اكثر اديان مورد بررسي قرار گرفته ، اين است كه گستره دين در زندگي به چه ميزان است؟ و همواره پاسخهاي گوناگوني در قبال اين پرسش شكل گرفته است.
برخي قائل به جدايي دين از دنيا و نيز دنيا از آخرتند و هدف بعثت انبيا را تنها آخرت و خداپرستي مي دانند و به نوعي به جدا انگاري «دين از دنيا » يا «سكولايسم» مي پردازند. در قبال اين نظريه، برخي دين را تا آنجا كه به منافع مادي و دنيوي ضربه نزند در زندگي تاثيرگذار مي دانند و به نوعي از دين استفاده ابزاري كرده و حضور آن را در زندگي بشر مشروط به تامين و حفظ لذات و عدم محدوديت ها مي دانند. در اين ميان به جاست به تفكر اسلام در اين باره پرداخته شود و اين مهم را از ديدگاه قرآن و روايات بررسي نمائيم.
در تفكر اسلام ناب محمدي (ص)، دين و دنيا چنان به هم آميخته و درهم تنيده اند كه از يك ديگر تفكيك نمي پذيرند. در منابع اسلامي ، پرداختن يك جانبه به دين و توجه تام به عبادت و معنويت و ترك دنيا، به بهانه «زهدگرايي محض و رهبانيت» مطرود بوده و به شدت مورد نكوهش قرار گرفته است.
در بررسي سيره رسول اكرم و امامان معصوم (ع) مي توان نمونه هاي فراواني در نهي اين تفكر يافت.
روزي پيامبر(ص) در مورد قيامت و وضع مردم در آن روز بزرگ بياناتي فرمودند و اين سخنان مردم را تكان داد و جمعي اصحاب تصميم گرفتند، پاره اي از لذايذ و راحتي ها را برخود تحريم كرده به جاي آن به عبادت بپردازند. از جمله آن افراد يكي از صحابه به نام عثمان ابن مظعون بود كه قسم ياد كرد به همسر خود اعتنايي نكند و به هدف عبادت، ترك دنيا كند. وقتي اين خبر به رسول خدا رسيد و پيامبر(ص) شكوه همسر عثمان بن مظعون را شنيدند ، مردم را به مسجد فراخوانده و فرمودند چرا برخي از شما چيزهايي را كه خدا حلال نموده ، برخود حرام كرده اند؟ من شب مي خوابم، در روز غذا مي خورم و از آنچه خداوند حلال كرده بهره مندم. بدانيد كه من هرگز به شما دستور نمي دهم مانند كشيشان مسيحي و رهبانان ترك دنيا بگوييد. رهبانيت امت من در جهاد است و در اين هنگام آيات 87 تا 89 سوره مائده نازل شد كه مويد سخنان رسول خدا بود.
از سوي ديگر در اسلام، توجه تام و تمام به دنيا و هدف غايي و نهايي شدن آن و همچنين دور شدن از خداپرستي و آخرت طلبي ، بسيار ناپسند و مذموم تلقي شده و انحراف از مسير درست و حق به حساب مي آيد. تا آنجا كه رهروان اين مسير دچار نگون بختي و زيانكاري خواهند گرديد.
آنچه از آموزه هاي ديني اسلام برمي آيد، آن است كه، «پرداختن» به سايل معنوي و آخرتي و خداپرستي، جزو مهمترين و اصلي ترين اهداف دين و پيامبران الهي مي باشد ولي رسيدن به اين اهداف و تحقق آن در جامعه انساني، هرگز بدون توجه به مسايل دنيايي و حل مشكلات مادي و جسماني بشر ميسر نيست.»
قرآن كريم با اشاره به توجه توام به دنيا و آخرت ، و تامين همزمان خواسته هاي دنيوي و اخروي، به مومنان چنين دستور مي دهد:
«و ابتع فيما آتاك الله الدار الاخره و لاتنس نصيبك من الدنيا»
« در آنجه خدا به تو داده ، سراي آخرت را طلب كن و[نيز] بهره ات را از دنيا فراموش نكن»
در كلام گهربار ائمه معصومين (ع) نيز مي توان به آميختگي دين و دنيا و نكوهش پرداختن محض، به يكي از آن دو را بوضوح يافت.
حضرت امام حسن مجتبي (ع) به زيبايي، آميختگي دين و دنيا و بعلاوه دنيا و آخرت را تبيين كرده مي فرمايند:
«و اعمل لدنياك كانك تعيش ابدا و اعمل بلاخرتك كانك ثموت غرا»
«براي دنيايت چنان كار كن كه گويا هميشه در آن زندگي خواهي كرد و براي آخرتت بگونه اي رفتار كن كه گويا فردا خواهي مرد.»
از آنچه گفته شد برمي آيد كه مطلوب نهايي، حضور دين در كنار دنياست، و جدايي هر كدام و پرداختن محض به هريك ، بشر را به سعادت نهايي نمي رساند.
اينك براي نشان دادن نقش كاربردي دين و ايمان ديني در زندگي مادي و معنوي انسان به برخي از آثار دين در زندگي اشاره مي كنيم.
-1 معنا پيدا كردن زندگي و رهايي از احساس پوچي:
بشر امروز با فاصله گرفتن از دين و پرداختن محض به تكنولوژي ، دچار بحران هاي روحي و اخلاقي و نهايتا معضل «بي هويتي» گرديده است (1) با بررسي كلام دانشمندان جامعه شناس و روانكاو مي توان بوضوح، آثار اين موضوع را مشاهده كرد. آنجا كه اعلام داشته اند: «قوانين جاري كشورها، با همه سودمندي در بخش هاي زندگي مادي، هرگز نتوانسته كوچكترين تاثيري در اعماق وجدان بشري بگذارد و نيروهاي معنوي او را رشد و تعالي دهد، در نتيجه او را از بيماري هاي جانكاه روحي و رواني برهاند.» (2)
لذا پرداختن به دين و توام نمودن دين و دنيا ، بشر را از اين معضل روحي نجات مي بخشد.
-2 اميدوار بودن: اينكه انسان، به دنياي خود با نگاه ديني بنگرد، سبب مي شود از ابتلائات و آزمايشات خداوند، خرسند گردد و اگر سختي اي هم در زندگي تحمل نمايد، برايش شيرين شود، به علاوه اميد به اينكه نظام آفرينش و دنيا و هستي براساس عدالت، بوده و هر سختي و هر حادثه اي بي حكمت نيست. بشر را نسبت به آينده همواره اميدوار كرده و باعث مي شود تا انسانها از تلاش نايستند و اميدوارانه به آينده چشم بدوزند.
منابع و پي نوشت ها در دفتر روزنامه موجود است.
معرفی چند سایت فعال در رابطه با ارزشیابی
۱- وبلاگ ارزشیابی توصیفی ، محمد حسن محقق معین http://arzeshyabytosify.blogspot.com/
۲-وبلاگ حسين تاکی کارشناس سنجش و ارزشيابی تحصيلی آموزش و پرورش شهر رضا
http://www.hpfataki.blogfa.com/
۳- وبلاگ ارزشيابی تحصيلی گروه های آموزشی آقای حسین تاکی sanomis_mihanblog.com
۴-سايت الهه نگهبان – دکتر عباس حاجی فتحعلی – محمد نوری آورزمانی . زير نظر دکتر داود يادگــاري، تحت عنوان: گذري اجمالي بر مراحل ارزشيابي دروني گروههاي آموزش علوم پزشكي
http://www.sbmu.ac.ir/Pages/Default.aspx
http://www.sbmu.ac.ir/
طرح درس سالانه ی درس شیمی برای زندگی ( شیمی1)
تهیه و تدوین : مریم تیموری
دبیر شیمی استان کرمانشاه
| ماه های سال | هفته | تعداد جلسات | موضوع درس | صفحه ی کتاب | ملاحظات |
| مهرماه |
اول | 1 | مایعی کمیاب در عین فراوانی منابع آب در طبیعت |
1-5 | شروع فصل ا |
| " | دوم | 2 | جدیدپذیری طبیعی منابع آب مصرف آشکار و نهان آب |
6-9 | به انواع فرآیندهای فیزیکی اشاره شود |
| " | " | 3 | آب مایعی با ویژگیهای باور نکردنی | 10-12 | |
| " | سوم | 4 | مروری بر آموخته های گذشته | 13-14 | |
| " | چهارم | 5 | یادآوری خواص الکتریکی ماده ساختار خمیده ی ملکول آب توجیح برخی ویژگیهای غیر عادی آب |
15-18 | استفاده از مدل مولکولی انجام آزمایش |
| " | " | 6 | آب بعنوان یک حلال آب و رسانایی الکتریکی |
19-21 | |
| آبان | اول | 7 | امتحان کتبی از اول کتاب تا صفحه ی 21 و رفع اشکال | ||
| " | دوم | 8 | انحلال پذیری مواد جامد در آب | 22-23 | رسم و تفسیر نمودار انجام آزمایش |
| " | " | 9 | انحلال پذیری گازها در آب اکسیژن موجود و اکسیژن مورد نیاز |
23-25 | |
| " | سوم | 10 | آلودگی گرمایی آب های طبیعی همچون دانشمندان |
25-30 | |
| " | چهارم | 11 | آلاینده های اسیدی و تغییر PH آب آلودگی آب توسط کاتیونهای سنگین |
30-34 | انجام آزمایش |
| " | " | 12 | تأمین آب آشامیدنی تصفیه ی طبیعی آب آب سخت و روشهای نرم کردن آن |
35-37 | |
| آذر | اول | 13 | تصفیه ی آب شهری تصفیه ی فاضلاب شهری سرانجام ماجرا |
38-42 | |
| " | دوم | 14 | امتحان کتبی فصل یک و رفع اشکال | ||
| " | " | 15 | در پی هوای پاکیزه هوا ، تنفس و ادامه ی زندگی هوا کره را بهتر بشناسیم |
45-50 | شروع فصل دوم |
| " | سوم | 16 | فشار هوا و تغییر ارتفاع از سطح زمین | 51-53 | تفسیر و رسم نمودار |
| " | چهارم | 17 | فشار چیست قانون بویل |
53-56 | |
| " | " | 18 | قانون شارل چرا گازها اینگونه رفتار می کنند |
57-60 | |
| دی | اول | 19 | هوا کره معدنی سرشار از مواد شیمیایی اکسیژن فراوانترین عنصر در کره ی زمین |
60-63 | |
| " | دوم | 20 | امتحان کتبی از فصل دوم تا صفحه ی 64 و رفع اشکال | بارم فصل یک و دو برای امتحان نیمسال به دانش آموز یاد آوری شود | |
| " | " | 21 | مروری بر مطالب گذشته و رفع اشکال | شروع امتحانات نیمسال اول | |
| بهمن | اول | 22 | هوا کره ظرفی برای دور ریختن مواد زاید هوا کره چه نقشی ایفا می کند اثر گاخانه ای |
64-68 | |
| " | دوم | 23 | چه آلاینده ای در انتظار ماست در پناه اوزون |
68-72 | |
| " | " | 24 | آلودگی هوا / آلودگی های طبیعی /انسان و آلودگی هوا با آلاینده ها بیشتر آشنا شویم | 73-76 | |
| " | سوم | 25 | اوزون مولکولی دوچهره باران اسیدی / کنترل آلودگی |
73-76 | |
| " | چهارم | 26 | امتحان کتبی از صفحه 64 تا پایان فصل 2 و رفع اشکال | ||
| " | " | 27 | مصرف دوباره تنها راه ادامه منابع طبیعی و انواع آن منابع شیمیایی نیازها و محدودیت ها |
81-84 | شروع فصل سوم |
| اسفند | اول | 28 | پایستگی ماده - خوی طبیعت جرم اتم ها و شمارش اتم ها با ترازو |
84-87 | |
| " | دوم | 29 | عنصرهای شیمیایی و جدول تناوبی | 88-92 | استفاده از جدول تناوبی |
| " | " | 30 | خواص عصرها را چه عاملی تعیین می کند بهبود خواص ماده چگونه از منابع شیمیایی استفاده می کنیم زباله و زباله سازی |
92-98 | |
| " | سوم | 31 | زباله های شهری و راههای دفع آنها چگونه می توان عمر منابع تجدید ناپذیر را طولانی کرد زباله های جامد |
98-101 | |
| " | چهارم | 32 | زباله های پلاستیکی بازگردانی پلاستیک ها کاغذ و مقوا بازگردانی کاغذ |
102-105 | |
| " | " | 33 | راه های دیگر افزایش عمر منابع شیمیایی: جایگزینی امتحان کتبی از فصل 3 تا صفحه ی 106 |
106-110 | |
| فروردین | سوم | 34 | طلای سیاه اندوخته ای رو به پایان نفت یک سوخت فسیلی است پراکندگی منابع نفتی در جهان |
111-116 | شروع فصل 4 |
| " | چهارم | 35 | نفت چیست؟ با آن چه کنیم؟ کارکردن با طلای سیاه پالایش نفت خام سوختن یا ساختن |
117-120 | بررسی فراورده های نفتی ، همراه با کار گروهی دانش آموزان |
| " | " | 36 | نگاهی به مولکولهای نفت شیمی آلی ویژگی بی همتای اتم کربن هیدروکربنهای سیر شده |
121-124 | |
| اردیبهشت | اول | 37 | ایزومر برخی از ویژگیهای مهم آلکانها |
125-127 | |
| " | دوم | 38 | بهبود کیفیت سوخت | 127-130 | |
| " | " | 39 | ساخت مواد سودمند فراتر از آلکانها مولکولهای سازنده ی دیگر فراورده های پترو شیمیایی |
131-134 | |
| " | سوم | 40 | جایگزینهای نفت جایگزین نفت برای سوزاندن جایگزین نفت برای ساختن |
134-137 | |
| " | چهارم | 41 | امتحان کتبی فصل 4و رفع اشکال | بارم نمرات امتحان خرداد ماه به دانش آموز یاد آوری شود | |
| " | " | 42 | مروری بر مطالب گذشته و رفع اشکال از کل کتاب |
ضمن تشکر از زحمات همکاران گرامی و ارجمند که در راستای فراخوان مقاله ی این دبیرخانه تلاش نمودند ، بدینوسیله مقاله های رسیده به این دبیرخانه ، اعلام می شود.
موضوعات پیشنهادی این فراخوان:
۱- نواندیشی و خلاقیت در تولید محتوای آموزشی با هدف اعتلای تربیت دینی درس شیمی
۲-تجربیات خلاقانه ی بهره گیری از آموزش شیمی در تربیت دینی فرا گیران
۳-راه کار های بهره گیری از آموزه های دینی جهت علاقمند نمودن فراگیران به درس شیمی
۴- تازه های شیمی متناسب با سرفصل های کتب درسی شیمی دوره متوسطه و پیش دانشگاهی
۵- طراحی آزمایش ساده منطبق بر مفاهیم موجود در کتب درسی شیمی دوره متوسطه و پیش دانشگاهی
۶- معرفی یک الگوی تدریس مناسب و کارآمد در ارائه سر فصل های کتب درسی شیمی متوسطه و پیش دانشگاهی
بیش از ۹۰ مقاله توسط این دبیرخانه وصول گردیدتمام دوستانی که نام خود را اعلام نمودند در لیست وصول قرار دارند
بیاری خداوند در فروردین ماه نفرات برتر اعلام خواهد شد
موفق باشید
برپايي کارگاه هاي آموزشي ترويج فناوري نانو در مدارس مازندران
براي اولين بار در کشور صورت گرفت
ساری- خبرنگار کیهان:
برای اولین بار در کشور کارگاه های آموزشی ترویج فناوری نانو در مدارس مازندران آغاز به کار کرد.
«روح الله معافی» مسئول روابط عمومی سازمان آموزش و پرورش مازندران با اعلام این خبر افزود: این کارگاه ها تا پایان فروردین ماه سال آینده در مدارس مازندران برپا است.
وی افزود: این کارگاه ها با حمایت ستاد فناوری نانوی ریاست جمهوری و همکاری سازمان ملی جوانان مازندران راه اندازی شده است.
وی گفت: فعالیت این کارگاه ها در پژوهش سرای دانش آموزی شهرهای ساری، بهشهر، قائم شهر، سوادکوه، جویبار، بابلسر، بابل، آمل، رامسر، چمستان، عباس آباد، فریدونکنار و تنکابن جریان دارد.
معافی یادآور شد: این کارگاه ها با عناوین مبانی نانو فناوری، تجهیزات نانو فناوری، محصولات نانو فناوری، نانو ساختارهای کربنی، نانو ذرات، نانو بیوتکنولوژی و روش تحقیق برپا شده است.
بعد از آلودگي هوا، نوبت به امواج موبايل رسيد مهاجرت پرندگان وحشي از تهران!
بعد از آلودگي هوا، نوبت امواج موبايل است كه باقيمانده پرندگان تهران را فراري دهد . كلاغ، قمري، كبوتر وبلبل هايي كه بر اثر آلودگي هوا از تهران فرار كرده بودند، چندي پيش به سوژه روزنامه هاي داخلي و خارجي تبديل شدند. تهران، شهري است كه حتي رنگ و بوي گياهان آن به خاطر هواي آلوده ، از بين رفته است. شهري كه ممكن است تا چندي ديگر جز ساختمان هاي بلند و ترافيك چيز ديگري نداشته باشد و حالابررسي هاي كارشناسان نشان مي دهد،علت مهاجرت بيش از نيمي از پرندگان وحشي در تهران، امواج الكترومغناطيسي تلفن هاي همراه در اين كلان شهر مي باشد . براساس مطالعات زيست محيطي، حدود50 درصد از پرندگان وحشي به شكل بي سابقه تهران را ترك كرده اند كه علت اين امر گسترش امواج تلفن هاي همراهمي باشد. حسين دماوندي نژاد سرپرست وزارت جهاد كشاورزي در اين خصوص مي گويد: امواج الكترومغناطيس تلفن هاي همراه به صورت مستقيم در مهاجرت پرندگان از شهر تهران نقش دارد. وي با بيان اينكه علت اين مهاجرت بيماري نيست، اضافه كرد: اين تغيير بي سابقه محل زندگي پرندگان عامل فيزيكي دارد. دماوندي نژاد گفت: سازمان محيط زيست و شركت ارتباطات سيار به صورت مشترك بايد اين موضوع را بررسي كنند.بر اساس مطالعات جديد، تلفن هاي همراه و كليه منابع الكتريكي مشابه مي توانند طبيعت را با اختلال رو به رو كرده و باعث بي خانمان شدن بسياري از گونه هاي جانوران مانند پرنده ها و زنبورها شده و در نهايت منجر به مرگ آنها گردد. براساس اين مطالعات، زنبورهايي كه در معرض تابش ميدان هاي الكتريكي خطوط انرژي و يا امواج تلفن همراه قرار مي گيرند، يكديگر را از بين برده و توانايي بازگشت به زيستگاه خود را از دست مي دهند. همچنين محققان اعلام كرده اند كه تعداد پرندگاني مانند گنجشك در حوالي دكل هاي تلفن هاي همراه كاهش يافته و شكل دسته هاي پرنده هاي مهاجر با نزديك شدن به اين دكل ها از هم پاشيده شده و پرندگان از مسير اصلي خود منحرف مي شوند.
منبع: سايت الف
از آنجا که کتاب شیمی ۱ ، کتاب شیمی برای زندگی نام دارد و یکی از اهداف قابل توجه آن ایجاد تفکر پژوهشی و انطباق علم شیمی برآنچه که پیرامون ما در حال تغییر و تحول است مثال رودسار را بیان نموده و مراحل پژوهشی را در آن با زیبایی خاصی به نمایش گذاشته است.
در این راستا می توان از اخبار جدید استفاده کرده و در کلاس درس به دانش آموزان ارایه شود تا در این زمینه احساس هماهنگی بیشتری حاصل گردد.
بطور مثال:
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 4158 13/12/87 > صفحه 23 (ايران زمين)
فاضلاب شهري اهواز، كارون را با بحران مواجه كرده است
اهواز- سميه اسدي: رودخانه كارون از لحاظ ورود فاضلاب هاي شهري شرق و غرب اهواز در وضعيت بحراني قرار گرفته است.
طباطبايي، معاون محيط انساني اداره كل حفاظت محيط زيست خوزستان ضمن بيان اين مطلب درخصوص انتقال آب از سرشاخه هاي رودخانه هاي استان گفت: قرار است كميته اي را با حضور معاونين عمراني استان هاي مجاور تشكيل دهيم و اين انتقال ها را بررسي كنيم زيرا پديده خشكسالي هرچند سال يك بار اتفاق مي افتد و درچنين مواقع حساسي جايز نيست كه آب از سرشاخه ها انتقال يابد.
وي درخصوص برداشت آب از رودخانه ها توسط صنايع مستقر در خوزستان همچون پتروشيمي گفت: متاسفانه اكثر صنايع در خوزستان درحالي كه در مجاورت دريا قرار دارند، آب از رودخانه ها برداشت مي كنند. ضمن اين كه بايد مواظب باشيم صنايع لطمه نخورند، بايدكاري كنيم كه ديگر آب از رودخانه ها برداشت نكنند چرا كه برداشت آب توسط صنايع حتي در شرايط عادي هم جايز نيست.
طباطبايي با اشاره به انتقال آب خوزستان به خارج از كشور گفت: برخي اسكله ها آب به خارج از كشور صادر مي كنند كه بايد اين مسئله را با جديت پيگيري و كنترل كنيم.
وي درخصوص مصرف بي رويه آب در مصارف ساختماني هم گفت: در ساختمان سازي ها و نيز آبياري فضاي سبز بايد از آب خام استفاده شود. متاسفانه در اكثر شهرهاي استان از آب شرب در مصارف ساختماني استفاده مي شود و شهرداري و انجمن انبوه سازان بايد توجه بيشتري به اين مسئله داشته تا از اين پس از آب خام استفاده شود.
طباطبايي اذعان داشت: براي عبور از پديده خشكسالي بايد روي بحث بندها تلاش بيشتري شود بايد با اداره كل منابع طبيعي نيز درخصوص تامين و حفظ ذخاير آب زيرزميني هماهنگي هاي لازم صورت گيرد.
داريوشي، مديرعامل شركت آب جنوب شرق نيز با بيان اين كه دربرداشت آب از اسكله كوت امير مشكلي نداريم گفت: برداشت از اسكله كوت امير ۶۰۰ هزار متر مكعب در شبانه روز بوده كه براي پتروشيمي و ديگر صنايع برداشت مي شود، در منطقه دارخوين و شادگان نيز باتوجه به دبي آب، از لحاظ برداشت آب مشكل نداريم.
وي، بيشتر مشكلات برداشت آب را مربوط به چشمه ها و چاه هاي عميق در مناطق كوهستاني ايذه، باغملك، انديمشك و دزفول دانست و افزود: تاكنون حدود ۱۵ تا ۱۶ چشمه در ايذه و باغملك خشك شده اند. در ايذه، سطح آب زيرزميني ۱۷ متر افت داشته است و اين نشان مي دهد كه ذخاير ملي و طبيعي ما در معرض تهديد هستند و نبايد به راحتي مجوز حفر آبخوان ها را بدهيم.
مرادي مديرعامل آبفاي اهواز هم با اشاره به وضعيت اي.سي آب اهواز گفت: بايد در ۱۰ نقطه از شهر اهواز سيستم نانوفيلتر نصب شود. اكثر مردم شهر اهواز توانايي خريد سيستم تصفيه آب خانگي را ندارند و حدود ۹۰ درصد، از آب معمولي براي شرب استفاده مي كنند.
مرادي با بيان اينكه نبايد تنها دهك هاي بالاي جامعه را در نظر بگيريم، گفت: بايد فرهنگ آب بسته بندي را در استان توسعه دهيم تا آب آشاميدني سالم به دست مردم برسد.
وي همچنين درخصوص ورود فاضلاب هاي شهري به كارون گفت: به طور تقريبي ۳۰ درصد فاضلاب شرق اهواز از طريق نهر مالح دفع شده و حدود ۲۵ درصد فاضلاب غرب اهواز نيز به تصفيه خانه چنيبه وارد مي شود كه حدود ۵۰ درصد از ريزش فاضلاب به درون رودخانه كارون جلوگيري شده است.
magiran.com > روزنامه آفتاب يزد > شماره 2580 13/12/87 > صفحه 11 (سياست خارجي)
شيوه سنتي استفاده از درياي خزر محيط زيست آن را تهديد مي كند
نماينده دائمي ايران در اكو با اشاره به دست يافتن به پيشر فت ها در زمينه رژيم حقوقي درياي خزر گفت: با برقراري خطوط نفتي تركمنستان، آستارا و بندرانزلي، پايه هاي همكاري و تعامل در اين زمينه نيز در ميان كشورهاي همسايه فراهم شده است.به گزارش ايسنا، مرتضي دامن پاك جامي در همايش منطقه اي درياي خزر، تاريخ، سياست، اقتصاد و رژيم حقوقي در دانشگاه آزاد اسلامي واحد سوادكوه، با اشاره به پاره اي از مشكلات ومنازعات كشورهاي حاشيه خزر براي بهره مندي از منابع موجود آن، افزود: با پيشرفت هايي كه در زمينه انعقاد قراردادهايي بين كشورهاي حاشيه خزر براي حفظ محيط زيست اين دريا صورت گرفته است، مشكلات و نگراني هايي كه در اين زمينه رخ داده است مرتفع مي شود. دامن پاك جامي گفت: منازعات كشورهاي همسايه در خصوص بهره مندي از ذخاير درياي خزر در سال هاي اخير به همكاري و رقابت سالم مبدل شده است.وي تاكيد كرد : استفاده عادلانه تر از منابع درياي خزر نيازمند همكاري كشورهاي حاشيه اين درياست. وي گفت: استفاده از شيوه سنتي و نادرست استفاده از منابع غني درياي خزر توسط برخي از اين كشورها، محيط زيست اين دريا و منابع آن را تهديد مي كند.
تصویری از جدول عناصر

به نام خدا
با تشکر از زحمات همکاران محترم گروه های آموزشی استانهای کشور
دبیر خانه راهبری شیمی کرمانشاه پس از بررسی عملکرد سه ماهه اول گروههای شیمی استانهای کشور متوجه نکاتی که برخی استانها آنها را رعایت نکرده اند شد . لذا در جهت رفع این نقایص نکات زیر پیشنهاد می گردد تا در گزارشهای ارسالی بعد این موارد اصلاح شود .
1- برنامه عملیاتی باید در سه محور تنظیم شود .همچنین مقدار وزمان اجرای هر برنامه در برنامه عملیاتی موجود باشد.
2- برنامه ها باید به درستی در سه محور قرار داده شود . به طورمثال روز رسانی وبلاگ باید در قسمت تولید محتوای آموزشی نوشته شود.
3- لطفاً فعالیتهایی را در برنامه عملیاتی قید کنید که مرتبط با درس شیمی و مباحث آن باشد.
4- تشکیل گردهمایی با سر گروههای مناطق در هر استان باید در سه ماهه اول سال تحصیلی انجام گیرد .
5- برنامه دبیر خانه که درسال 88-87 مسابقه غیر حضوری کاوشگری است باید دربرنامه عملیاتی استانها موجود باشد . ولی متاسفانه در گزارش عملکرد بعضی از استانها هیچ بخشنامه ای مبنی بر اطلاع رسانی به دبیران هم موجود نمی باشد.
6- نمون برگ 1 از پیوست 6 باید فقط برای برنامه هایی که به طور کامل انجام شده پر شود . وبرای مجلد کردن فعالیت تمام شده نیاز به مستندات از قبیل بخشنامه ومیزان تحقق اهداف وتسری نتایج الزامی است.
7- در گزارش عملکرد فقط به فعالیتهایی اشاره شود که در برنامه عملیاتی آن استان موجود است وبرای برنامه های که به اتمام نرسیده ، نیازی به پر کردن نمون برگ 1 از پیوست 6 نیست ، و فقط کافی است همراه با بخشنامه ارسالی آن باشد. .
8- زمان انجام فعالیت ها باید بر اساس زمان اعلام شده در برنامه عملیاتی باشد .
نکات قابل توجه :
1- جهت اطلاع از وضعیت ارزیابی عملکرد سه ماهه اول استان خود می توانید با دبیر خانه شیمی درتماس باشید .
2- برای ارتباط الکترونیکی بین دبیر خانه وگروه شیمی استانها، لطفاً ایمیل گروه شیمی خود را به دبیر خانه ارسال نمایید تا اخبار دبیر خانه به آدرس الکترونیکی شما ارسال شود. و یا می توانید به سایت دبیرخانه مراجعه کرده و در قسمت خبرنامه عضو شوید.
نظريه يي تازه درباره چگونگي شكل گيري سياره ها : دريايي از سنگ هاي ريز و درشت
براساس يك نظريه جديد سياره هاي سنگي، مريخ و عطارد از بقاياي كره زمين و زهره تشكيل شده اند. «برد هنسن» اخترشناس دانشگاه UCLA كه طرح جديد را پيشنهاد كرد، مدعي است: اين مدل مي تواند به سوالات موجود درباره برخي ويژگي هاي مريخ و عطارد كه مدت ها براي دانشمندان غيرقابل توجيه بوده اند، پاسخ دهد.
«هنسن» كه اخيراً حاصل پژوهش خود را در جلسه جامعه نجوم امريكا در لانگ بيچ عرضه كرد، گفت: «بر اين اساس مريخ و عطارد در واقع محصولات جنبي فرآيند تشكيل زمين و زهره هستند.»
دانشمندان عموماً بر سر اين نكته توافق دارند كه زمين و ديگر كرات سنگي در منظومه شمسي حدود 5/4 ميليارد سال پيش از يك صفحه گاز و غبار حلقه زده به دور خورشيد تازه متولد شده تشكيل شدند. براساس فرضيه موجود ذرات ميكروسكوپي غبار با آميختن به يكديگر توده هايي سنگريزه مانند را ايجاد كردند و سنگريزه ها تخته سنگ شدند و با ادامه اين روند و اتصال قطعات كوچك تر به يكديگر، سياره هاي سنگي كنوني ايجاد شدند.
دانشمندان در شبيه سازي كامپيوتري اين فرآيند، معمولاً فرض مي كنند ذرات غبار به طور يكنواخت در صفحه يي به دور خورشيد توزيع شده بودند.
با اين حال برخي دانشمندان معتقدند اين فرض در محاسبات بعدي مشكلاتي ايجاد مي كند. از جمله اين موضوع مطرح مي شود كه اگر سياره هاي سنگي از يك ديسك غبار همگن تشكيل شده بود، همه سياره ها بايد تقريباً اندازه يي برابر مي داشتند و در مدارهايي مشابه به دور خورشيد مي گشتند.
اما در واقعيت زهره و زمين جرم بسيار بيشتري از مريخ و عطارد دارند و مدار حركت مريخ و عطارد نيز بيش از آنچه براساس محاسبه ها انتظار مي رود، بيضوي هستند.
دانشمندان به طور سنتي اين مساله را بر پايه احتمال يا به زبان علمي تر به دليل وجود «بي نظمي» توجيه مي كردند و آن را با استناد به كشش جرمي موجود در اين منظومه به خاطر وجود سياره عظيم مشتري توضيح مي دادند. اما «هنسن» فرضيه ديگري را مطرح كرد و معتقد است، صفحه غبار اوليه همانند حلقه هاي دور زحل در نوارهاي متعددي به دور خورشيد تقسيم شده بودند. براساس اين فرضيه زمين و زهره درون يكي از نوارهاي قطور در حلقه هاي داخلي منظومه شمسي شكل گرفتند. اما چرخش سياره هاي تازه متولد شده زمين و زهره از ميان دريايي از سنگ هاي ريز و درشت باعث شد برخي از سنگ هاي سرگردان جذب اين دو سياره شده و برخي ديگر با شتاب از آنها به بيرون از نوار حلقوي پرتاب شوند.
برخي قطعات خارج شده از نوار با يكديگر برخورد كردند و به هم متصل شدند و در نهايت به نوار اصلي بازنگشتند. «برد هنسن» معتقد است: در صورت بروز چنين حادثه يي اجرام جديد در مداري تازه گشتن به دور خورشيد را آغاز كرده اند و شبيه سازي هاي انجام شده توسط او اين طور تداعي مي كنند كه مريخ و عطارد احتمالاً در اثر چنين تحولي ايجاد شده اند. او معتقد است 90 درصد ذرات و اجرام موجود در اين نوار به ايجاد زمين منجر شده اند و باقي مواد دو سياره ديگر را ايجاد كرده اند. دانشمندان ديگر از مطرح شدن مدل جديد استقبال كرده اند.
www.bbc.co.uk
□
روزنامه اعتماد > شماره 1891 26/11/87 > صفحه 10 (علم)
تبديل بازدم انسان به سوخت زيستي
ايسنا: محققان با ابداع يك فناوري نوين و منحصر به فرد موفق شدند بازدم انسان را به سوخت زيستي تبديل كنند. متخصصان انگليسي اعلام كردند فرودگاه «جان لنون» ليورپول در اين كشور، نخستين نقطه در جهان خواهد بود كه به زودي به اين فناوري خارق العاده مجهز خواهد شد. با به كارگيري تكنيك جديد در فرودگاه ليورپول از اين پس بازدم مسافران به سوخت زيستي بازيافت مي شود. براساس اين گزارش، تكنيك جديد «اگزوباكس» نام دارد و ساخت صنايع «اوريگو» است. «اگزوباكس»، گاز دي اكسيدكربن موجود در محيط را كه در اثر بازدم مسافران در فضاي فرودگاه توليد مي شود، جمع آوري كرده و سپس آن را به سوختي تبديل مي كند كه در وسايل نقليه ديزلي فرودگاه و همچنين سيستم گرمايشي آن مورد استفاده قرار مي گيرد. اين تكنيك با به دام انداختن انتشارات كربني از طريق يك رآكتور زيستي -نوري شبيه به سيستم تغذيه جلبك ها كار مي كند و سپس با توليد انبوه و بازيافت مي تواند سوخت سازگار با محيط زيست موسوم به سوخت سبز توليد كند. پروژه استفاده از اين سيستم در فرودگاه ليورپول نخستين مرحله آزمايش آن است و بي ترديد تاثير چشمگيري در روش بهره گيري شركت ها از سوخت و مديريت آلاينده هاي كربني خواهد داشت.
روزنامه اعتماد > شماره 1891 26/11/87 > صفحه 10 (علم)
: ChemLab آزمایشگاه مجازی
این نرم افزار یک آزمایشگاه مجازی بسیار مناسب برای دانش آموزان می باشد که در آن می توانند بسیاری از آزمایشهای شیمی از جمله : تیتراسیونهای اسدو باز ، آزمایشگاه گاز و بررسی رفتارهای فشار و دما و حجم در آن ، واکنشهای مربوط به انحلال پذیری در کریستالها ، آنالیز گراویمتری جهت تعیین درصد کلر در نمونه های مجهول ، کالیمتری و واکنشهای سینتیکی و دیگر آزمایشها
password : chemistmag.com
تصاویری از محیط برنامه :



در اینجا می توان با جرأت گفت: خواستن ، همان توانستن است
حتی در شرایط سخت هم می شود بدنبال هدف های بزرگ بود
با ياسين سليمي دانش آموخته نهضت سوادآموزي از تحصيل در نهضت سواد آموزي تا تدريس در دانشگاه
![]() |
|
روزنامه رسالت > شماره 6640 19/11/87 > صفحه 24 (صفحه آخر)
علی (َع) :
هرکس نفس خود را محاسبه کند بر عیبهایش
آگاهی می یابد و بر گناهانش احاطه پیدا میکند واز
بند گناهان رها می شود وعیبها را اصلاح می کند
میزان الحکمه ج۱ ص ۶۱۸
وآخرت بر طرف می کند امام حسین(ع)
چگونه بايد براي کنکور درس بخوانيم ؟ (1)
يکي از بزرگترين دقدغه هاي ذهني داوطلبان اين است که به چه روشي بايد براي کنکور، درس بخوانند .
آيا بايد متفاوت از دوران مدرسه درس بخوانند ؟
آيا حتما" بايد از کلاسهاي کنکورو روشهاي تستي استفاده کنند؟
آيا بايد از کتابها و جزوات خاصي استفاده کنند؟
آيا بايد خط به خط مطالب را حفظ کنند؟
آيا بايد شب و روز درس بخوانند؟
آيا بايد از خواب و خوراک و ورزش و تفريح بگذرنند؟
چه بايد کرد ؟ کدام راه به موفقيت در کنکور ختم مي شود ؟ و .....
از اين به بعد سعي مي کنم ، جواب اين سوالات را به همراه مطالب جديد و دانستنيهاي مفيد در هر مقاله بگنجانم .
ولي براي شروع، اضطرار بحث چگونگي درس خواندن ، بيشتر محسوس است .
اولا" به علت مهم بودن معدل در کنکورهاي سال آينده، بايد در طول تحصيل بسيار خوب و عميق درس بخوانيد و با معدل عالي ديپلم بگيريد ، در راستاي همين برنامه سازمان سنجش هم با مفهومي کردن سوالات در يکي دو سال اخير داوطلبان کنکور را به خواندن دقيق کتب درسي و عدم استفاده از روشهاي کوتاه و تستي تشويق کرده است .
اين جملات را شايد خيلي شنيده باشيد :
کنکور خيلي سخت بود !!!
سوالات وقت گير بود ، هر چي حل مي کردم به جواب نمي رسيدم !!!
همه ي اونارو حفظ بودم ولي نمي تونستم از 4 گزينه يکي رو انتخاب کنم !!!
بعضي سوالا اصلا" از کتاب نبود !!! و....
چرا ؟
چرا اينگونه شده ؟
چرا داوطلبان نمي توانند آن طور که بايد و شايد به سوالات جواب دهند؟
بعد از بررسي سوالات 10 سال گذشته ي کنکور و مقايسه و تحليل روند سوالات به اين نتيجه رسيديم که سوالات به سمت مفهومي و دقيق شدن پيش مي روند ، يعني کاملا" از کليشه اي بودن خارج شده اند .
همچنين سازمان سنجش تصميم گرفته است، دقيقا" فقط از متون ،مثالها و تمارين کتب درسي و مطالب مفهومي وابسته به آنها سوال طرح کنند .
گزينه ها را طوري طراحي کنند که فقط کساني که آن مطلب را کامل فهميده و يادگرفته اند، بتوانند از بين گزينه ها درست ترين را انتخاب کنند .
در سوالات ، کاملا" مشهود است که داوطلبان باهوش تر ، پرتلاش تر ،ماهرتر، دقيقتر و بهتر را غربال خواهند شد .
متاسفانه چون برخي مراکز پيش دانشگاهي و دبيرستانها و مخصوصا" کلاسهاي کنکور دانش آموزان را به سوي سطحي خواندن و حفظ کردن مطالب سوق مي دهند و دانش آموزان به جاي اينکه دروس را تشريحي و دقيقتر بياموزند و نقاط ضعف خود را مرتفع کنند ، روش تستي خواندن و نحوه ي تست زدن را مي آموزند.
در اين ميان سازمان سنجش براي مقابله با اين نظام غلط و غير اصولي ، سياستهايي ( مفهومي ترکردن سوالها و تاثير معدل نهايي سال سوم متوسطه ) را در پيش گرفته است تا داوطلبان براي فراگيري دقيق و عميق درسها ارزش بيشتري قائل شوند .
سازمان سنجش ادعا کرده :
سوالات به طور متوسط در سطح پاسخگويي 20تا25درصد از داوطلبان است که از سطح علمي خوبي برخوردارند و براي ما توان پاسخگويي آنها مهم است .
در حقيقت در کنکور سراسري سوالي خوب و استاندارد است که در يک گروه آزمايشي بين 10تا30 درصد داوطلبان بتوانند به آن پاسخ صحيح بدهند.
حال با اين اوصاف ، پس بايد براي موفقيت در کنکور ۸۷ چگونه درس بخوانيم ؟!!!
![]() |
به نام خدا
اصلاحيه مطلب صفحه 87 شيمي سال اول دبيرستان پاراگراف اول مربوط به مثال تقسيم سكه 50 ريالي در بين 60 ميليون جمعيت ايران ميباشد.
در اين پاراگراف آمده است كه:(( اگر فرض كنيد به تعداد عدد آووگادرو سكه هاي 50 ريالي داريد و مي خواهيد آن ها را ميان 60 ميليون نفر از جمعيت ايران تقسيم كنيد، در اين صورت به هر نفر ده هراز ميليون ميليون ريال ميرسد.))
اگر عدد آووگادرو را (1023 ×6) در نظر بگيريم و جمعيت ايران نيز همانطور كه داده شده است( 107×6) باشد از تقسيم عدد آووگادرو بر جمعيت ايران به هر نفر (1016×1) سكه 50 ريالي ميرسد. اين عدد همانطور كه ميدانيم معادل همان ده هزار ميليون ميليون ميباشد. پس در جمله بايد چنين اصلاح شود كه (.... در اين صورت به هر نفر ده هزار ميليون ميليون سكه 50 ريالي مي رسد) يا ( اگر فرض كنيد به تعداد عدد آووگارو سكه يك ريالي داريد....)
زيرا اگر مطلب كتاب را در نظر بگيريم به هر نفر 50 ضربدر ده هزار ميليون ميليون ريال ميرسد يعني به هر نفر (1017 ×5) ريال ميرسد كه 50 برابر عدد نوشته شده در كتاب فعلي است.
در نتيجه يا بايد طبق اصلاحيه فوق جملات را اصلاح نمود يا اينكه بايد عدد بدست آمده را به( پانصد هزار ميليون ميليون ريال تبديل نمود.)
مطلب بعدي يك پيشنهاد در مورد شكل2 صفحه 86 است كه گفته است(( اگر به اندازه عدد آووگادرو سكه 50 ريالي روي هم بچينيد ارتفاع سكه ها تا انتهاي ديگر كهكشان راه شيري ادامه خواهد يافت)
اين مثال كمكي به دانش آموز درجهت درك بزرگي عدد آووگادرو نمي نمايد. زيرا مانند حل يك معادله دو مجهولي است كه امكان پذير نيست. دانش آموز بزرگي كهكشان راه شيري را درك نميكند كه از راه مقايسه بتواند به بزرگي عدد آووگادرو پي ببرد.
پس بهتر است يكي از موارد حداقل معلوم باشد كه دانش آموز از طريق مقايسه به ديگري پي ببرد.
مثلا براي درك كوچكي الكترون در كتابي مي خواندم نسبت جرم الكترون به جرم يك پشه مانند نسبت جرم يك پشه است به جرم خورشيد.
از آنجايي كه بزرگي خورشيد و كوچكي پشه قابل تصور است ما پي به ناچيز بودن الكترون ميبريم. لذا پيشنهاد ميشود كه براي تفيهم بزرگي عدد آووگادرو به دانش آموزان مثال ملموس تري در اين مبحث گنجاند شود كه كمكي به درك آن بنمايد نه مجهولي بر مجهولاتشان بيافزايد.
البته آوردن مثالي واضح براي شما فرزانگان و اساتيد فن مسلم است كه ساده تر است. اما چون بنده در تماس مستقيم با دانش اموزان هستم اين نياز را بيشتر لمس ميكنم و لذا وظيفه خود دانستم كه با وجود آگاهي از اينكه شما اساتيد فن هستيد و بنده معلمي بيش نيستم، اين مطلب را انتقال دهم .
گروه شیمی ناحیه یک کرمانشاه
سید امراله جاورسینه
بدینوسیله پیشنهاد می شود که آزمایش مقایسه فعالیت شیمیایی هالوژنها (صفحه ٤٣و ٤٤) در کتاب شیمی 2 و آزمایشگاه که دارای مشکلات اجرایی است به شرح ذیل، به شیوۀ جدید انجام و اصلاح گردد. مشکلات اجرایی آزمایش : مصرف زیاد مایع سفید کننده و هیدروکلریک اسید، باعث تولید حجم عظیمی گاز کلر می شود که بسیار خطرناک و زیان آور بود، حتی زیر هود مشکل ایجاد می کند و همچنین مصرف زیاد از سایر مواد که در کتاب درسی فعلی موجود است. ( و اکثر همکاران آزمایش را انجام نمیدهند).
اصلاحیه آزمایش :
برای شناسایی هالوژنها و ترتیب قدرت واکنش پذیری آنها ابتدا لازم است که مقادیری گاز کلر و آب برم و آب ید تهیه شود که در سه لوله آزمایش برای هر کدام ( جمعأ 9 لوله آزمایش ) به شرح زیر عمل می کنیم :
الف ) تهیه CL2 : حدود 2ml مایع سفید کننده که دارای تقریبأ 5% سدیم هیپوکلریت Naclo و مابقی آن آب نمک و مقادیری سود می باشد، داخل لوله آزمایش متوسط می ریزیم و حدود 15 قطره تولوئن یا نفت سفید اضافه می کنیم رنگ تولوئن یا نفت را یادداشت می کنیم .حدود 15 قطره محلول هیدروکلریک اسید 6M به مخلوط فوق اضافه می کنیم تا محیط اسیدی شود، با هم زن شیشه ای آنرا بهم می زنیم ، مشاهده می شود گاز کلر آزاد و در لایه تولوئن یانفت حل و می توانید رنگ آنرا مشاهده کنید. ( رنگ حاصل را یادداشت کنید.)تهیه کلر به روش فوق را در 2 لوله آزمایش دیگر انجام و هر سه لوله را در جا لوله ای قرار می دهیم .معادله واکنش:
[ نکته : برای تسریع در آزمایش قبلأ مقادیر حدود یک گرم از نمک های KCL ، و KI را در 3ml آب حل و آماده می کنیم. هریک از نمک های فوق را در سه لوله آزمایش تهیه و کنار می گذاریم ]
ب ) تهیه آب برم : مطابق معادلۀ زیر :
حدود 5/1 گرم KBro3 پتاسیم برمات را با 5 گرم پتاسیم برمید وزن کرده در 15-10 میلی لیتر آب حل می کنیم ( این کار را در سه لوله آزمایش بزرگ مجزا یعنی 3 سری محلول تهیه می کنیم ). با هم زن شیشه ای آنها را کاملأ بهم زده تا حل شود. حدود 10ml از هیدروکلریک اسید 6M را ( که قبلأ در آزمایشگاه تهیه شده ) به لوله های آزمایش فوق که قبلأ حدود 3ml تولوئن یا نفت سفید به آنها افزوده ایم، می افزاییم ، تغییر رنگ مشاهده شده را توجیه و یادداشت کنید. برای کامل شدن واکنش ، با هم زن شیشه ای با احتیاط ، مواد را مخلوط کنید.
توجه : برم فوق العاده سمی بوده و به هیچ وجه نباید بخارات آنرا تنفس یا با پوست تماس پیدا کند.
پ ) تهیه آب ید ( یا I2 فعال )، مطابق معادلۀ زیر :
برای تهیه 3 سری محلول محتوی ید آزاد، در 3 لوله آزمایش نسبتأ بزرگ در هر لوله 5/1 گرم KIo3 و 6 گرم KI را در 15-10 میلی لیتر آب حل می کنیم و با هم زن شیشه ای بهم می زنیم تاحل شود. به هر لولۀ آزمایش حدود 3-2 میلی نفت سفید یا تولوئن اضافه می کنیم. برای تولید ید آزاد به هر لوله آزمایش مقدار حدود 7 میلی لیتر از محلول 6M HCL اضافه و با هم زن شیشه ای بهم می زنیم ، رنگ تولید شده و مشاهده شده و چگونگی تشکیل آنرا توجیه کنید.
ت ) بررسی قدرت واکنش پذیری هالوژنها
1- به هر سه لولۀ آزمایش سری اول محتوی کلر، 1 یا 2 میلی لیتر از محلول نمک های KCL ، KBr و KI اضافه با هم زن شیشه ای مخلوط کنید، در هر مورد مشاهده و تغییر رنگهای ایجاد شده را با نوشتن معادلۀ واکنش توجیه کنید. ( راهنمایی : با تکمیل معادلات زیر )
2- مطابق بند1 لوله های آزمایش محتوی آب برم (3 لوله ) و آب ید ( 3 لوله ) را در جا لولۀ آزمایش یا محل مناسب قرار داده با احتیاط به آنها حدود 2ml – 1 از محلول نمک های KCL، KBr ،KI اضافه و مشاهدات خود را یادداشت و معادلات را بنویسید.( راهنمایی : مطابق معادلات بالا به جای کلر ، برم و ید بنویسید ).
توجه : به دلیلی ناپایداری و شدت واکنش بیشتر تولید کلر، ابتدا توصیه می شود که قسمت های (ب) و (پ) تهیه آب برم و تهیه آب ید انجام و بعد آب کلر را تهیه و آزمایش را انجام دهیم.
در ضمن ازمایش فوق به صورت عملی انجام و جواب میدهد .
تحقیق و پیشنهاد توسط : شهرام دبیری – سرگروه شیمی ناحیه یک – آموزش و پرورش کرمانشاه
با تقدیم احترام – شهرام دبیری
٢٠/١٠ /۸۷
با تشکر از زحمات جناب آقای دبیری
همواره منتظر نقطه نظرات شما هستیم
با توجه به دستورالعمل دبیرخانه ها ، صادره از معاونت آموزش و پرورش نظری و مهارتی ارسال گزارش کار همکاران محترم در طی گزارش کار سه ماهه اول و سالانه در کنار ارسال فرم شماره ۱ از پیوست ۶ همراه با مستندات در یک مجلد کامل شده پس از اتمام کار هریک از بندهای برنامه ی عملیاتی به دبیرخانه ارسال گردد.
۱- گزارش کار سه ماهه می تواند در فرم پیشنهادی زیر همراه با مستنداتی از قبیل بخشنامه و یا صورتجلسه در یک مجلد ارسال گردد.
بسمه تعالی
گزارش کار سال تحصیلی ...... گروه شیمی استان ....
|
ردیف |
عنوان نامه |
ارسال به |
تاریخ |
شماره نامه |
|
1 |
طراحی برنامه عملیاتی گروه شیمی استان در4 حوزه شهریور86 |
دبیرخانه |
10/6/86 |
470/3638886 /561 |
|
2 |
ارسال بخشنامه و دستور العمل بررسی سوالات شیمی 1 |
نواحی و مناطق |
29/7/86 |
470/49633/561 |
|
3 |
ارسال دستورالعمل و بخشنامه تهیه نمونه سوال فرا دانشی شیمی۲ با یک نمونه سوال ضمیمه |
نواحی و مناطق |
10/9/86 |
470/60134/561 |
|
4 |
شرکت سرگروه در جلسات کشوری در 28 و 29 آبانماه |
|
29/9/86 |
گزارش و صورتجلسه آن ضمیمه شده |
|
5 |
|
|
|
|
|
6 |
|
| ||
|
7 |
|
|
|
|
|
8 |
|
|
|
|
|
9 |
|
|
| |
|
10 |
|
|
|
|
|
11 |
|
|
| |
|
12 |
|
|
|
|
|
13 |
|
|
||
|
14 |
|
|
|
|
۲- پس از اجرای فعالیت موجود در برنامه عملیاتی نمون برگ شماره ۱ از پیوست ۶ را برای آن فعالیت تکمیل و تایپ کرده و بهمراه مستندات فعالیت بصورت یک مجلد در آورید
هنگام مجلد نمودن هر فعالیت ترتیب زیر را رعایت نمائید:
• صفحه اول ( جلد ) : مشخصات فعالیت اجرا شده شامل ( به نام خدا ، نام استان ،عنوان فعالیت ، محور فعالیت ، زمان اجرا ، نام اعضا گروه شیمی ، امضا )
• صفحه دوم : نمون برگ تایپ شده شماره 1 از پیوست 6 ارسال شده از طرف دبیرخانه راهبری شیمی کشور
• صفحه سوم : این صفحه شامل مستندات اجرای فعالیت شامل ( دستورالعمل یا بخشنامه اجرای فعالیت ، راهکارهای اجرایی فعالیت یا هر روش اطلاع رسانی به همکاران برای اجرای فعالیت )
• صفحه چهارم : مستندات یا گزارشات مربوط به ارزیابی از فعالیت یا میزان تحقق فعالیت اجرا شده
• صفحه پنچم : مستندات یا گزارشات مربوط به تسری نتایج بدست آمده از اجرای فعالیت به همکاران
تذکر:
۱-از آنجا که در نمون برگ 1 از پیوست 6 برای هر قسمت از مجلد نمره ایی لحاظ شده است،
لذا فقدان هر قسمت سبب کاهش نمره ارزیابی از فعالیت مربوطه می باشد.
۲-هنگام ارسال گزارش کار در هر مقطع زمانی مجموع نمون برگهای تهیه شده را به صورت لوح فشرده ضمیمه نمائید.
باسمه تعالی
سازمان آموزش وپرورش استان ………..
نمون برگ ارزیابی عملکرد گروه های آموزشی درس شیمی در سال تحصیلی 88/87
|
ریز برنامه اصلی طرح جامع : بهبود روشهای یاددهی و یادگیری 5 نواندیشی و خلاقیت در تولید محتواهای آموزشی با هدف اعتلای تربیت دینی 5ارزیابی از عملکرد و بهبود شیوه های سنجش و ارزشیابی 5 | ||||
|
عنوان فعالیت : |
صفحه : | |||
|
ردیف |
شاخص |
حداکثر امتیاز |
امتیاز مکتسبه |
ملاحظات |
|
1 |
اطلاعات کمی مربوط به فعالیت : |
10 |
|
|
|
2 |
اهداف فعالیت :
|
20 |
|
|
|
3 |
اجرای فعالیت :
|
10 |
|
|
|
4 |
میزان تحقق اهداف :
|
20 |
|
|
|
5 |
نحوه تسری نتایج به دست آمده از انجام فعالیت به واحدهای آموزشی :
|
30 |
|
|
|
6 |
مستندات :
|
10 |
|
|
|
جمع امتیاز |
100 |
|
| |
گروه های آموزشی درس شیمی سازمان دبیرخانه راهبری درس شیمی
نام نام خانوادگی تاریخ امضا نام نام خانوادگی تاریخ امضا
1-
2-
3-
نمونه ی پر شدن فرم ۱ پیوست ۶
با یاد و نام خدا
سازمان آموزش و پرورش استان ....
کارشناسی تکنولوژی و گروههای آموزشی متوسطه
نمون برگ ارزیابی عملکرد گروه درسی : در سال تحصیلی 88/87
|
ناحیه/شهرستان/منطقه : |
صفحه : | ||||
|
ریز برنامه اصلی طرح جامع : بهبود روشهای یاددهی و یادگیری ... نواندیشی و خلاقیت در تولید محتواهای آموزشی با هدف اعتلای تربیت دینی .... ارزیابی از عملکرد و بهبود شیوه های سنجش و ارزشیابی ..... | |||||
|
عنوان فعالیت : | |||||
|
ردیف |
شاخص |
حداکثر امتیاز |
امتیاز مکتسبه |
ملاحظات | |
|
1 |
اطلاعات کمی مربوط به فعالیت : اطلاعات به صورت کمی تهیه و منطبق با برنامه عملیاتی تدوینی ابتدای سال باشد و نمای کلی از انجام فعالیت را منعکس نماید و شامل عنوان فعالیت ، زمان فعالیت ، مکان اجرا ، نوع فعالیت ،گستره ی فعالیت ،تعداد شرکت کنند ه و ... باشد . |
10 |
|
| |
|
2 |
اهداف فعالیت : اهداف باید روشن و قابل انطباق با وظایف گروههای آموزشی باشد .شرح اجمالی از چگونگی انتخاب فعالیت ،دلایل انتخاب نوع فعالیت بر اساس نیازسنجی و... |
20 |
|
| |
|
3 |
اجرای فعالیت : در این بند به شیوه ی اجرا ی برنامه ؛ که در قالب مسابقه ،فراخوان و... است ،اشاره می گردد. همچنین به دستورالعمل و شیوه نامه ای که راهنمای داوطلبان باشد و شیوه های جذب مخاطبان ایجاد انگیزه و...اشاره می شود . |
10 |
|
| |
|
4 |
میزان تحقق اهداف : دلایل موفقیت برنامه و میزان تحقق اهداف فعالیت را مشخص نماید . گزارش ارزشیابی از برنامه شامل : نظر سنجی ،پرسشنامه ،مصاحبه و... |
20 |
|
| |
|
5 |
نحوه تسری نتایج به دست آمده از انجام فعالیت به واحدهای آموزشی : - به صورت بخشنامه به واحدهای آموزشی ارسال شود - به صورت کتابچه (CD )و ... - راهکارهای عملی و توصیه های کاربردی در اختیار مدیران واحدهای آموزش قرار گیرد . |
30 |
|
| |
|
6 |
مستندات : ارسال تصاویر ،بروشور ،بخشنامه های ارسالی به به واحدهای آموزشی و... |
10 |
|
| |
|
جمع امتیاز |
100 |
|
| ||
اعضای گروه آموزشی : تاریخ : امضاء :
|
ويژگيهای کلاس درس |
يکی از اساسی ترين ارکان آموزش فراهم نمودن محيط مناسب و شرايط کنترل شده جهت بهينه سازی فراگيری دروس می باشد ، اين امر مهم توسط طرح نظامندی که معلم در کلاس درس خود دارد به انجام می رسد . از آنجا که کلاس مناسب و متعادل می تواند فرآيند تعليم و تربيت دانش آموزان را هر چه پربارتر نمايد. لذا در اين قسمت سعی شده است ويژگی های کلاس متعادل و کلاس متزلزل بطور اختصار بيان گردد.
ويژگيهای يک کلاس متعادل:
1- دبير در عمل به گفتارش در موارد تربيتی و رعايت شؤنات اخلاقی پيش قدم است ؛ تا رفتار و گفتارش الگو باشد.
2- دانش آموز خود را تحت حمايت دبير، جهت رفع مشکلات درسی موجود در کلاس، احساس می کند.
3- روحيه ی شادکامی و مسرت بر دانش آموزان حاکم است.
4- روند فراگيری دانش آموز با موقعيت خودش مقايسه می شود. بنابراين حس رقابت و تنفر از
يکديگر در بين فراگيران مشاهده نمی شود.
5- دانش آموزان با نظری احترام آميز به خود و ديگران می نگرند.
6- برخی از خطاها و لغزشها ی دانش آموزان ناديده گرفته شده ،حتی در برخی از موارد از محاسبه ی نمره ی کم آنان در نمره ی مستمر صرفنظر می شود، بدين ترتيب روحيه ی سعی و کوشش جهت جبران در آنان حفظ می شود.
7- دانش آموزان با اولين شکست خود را نمی بازند، بلکه به کمک دبير مربوطه و يا با معرفی آنان به مشاور مدرسه بهترين شيوه مقابله با آنرا می جويند.
8- احساس ارزش شخصی ، رشد و توسعه می يابد.
9- حس مسئوليت پذيری و احساس لذت بردن از به انجام رساندن صحيح آن ، براحتی در بين فراگيران مشاهده می شود.
10- دانش آموز بيش از جنبه های ظاهری نمرات ،در تلاش برای کسب فهم مطالب درسی و مقبوليت شخصيتی می باشد.
11- تمايل دانش آموز برای جلب توجه و محبت ديگران طبيعی و عادی است نه افراطی ؛ در صورت مشاهده ی افراط توسط دبير راهنمايی شده يا به مشاور معرفی می شود.
12- دانش آموز از توجه عادلانه ی دبير در روابط متقابل بر خوردار است.
13- نگاه دبير به دانش آموزان عادلانه توزيع می شود.
14- ايراد نمره و تکاليف با عدالت منظور می شود.
15- روحيه ی اعتماد به نفس و خود ارزشيابی در فراگيران مشاهده می شود.
16- اعتماد دانش آموزان به تلاش صادقانه ی دبير روند فزاينده ای دارد؛ بگونه ای که در برخی موارد از سؤالات دانش آموزان ، عدم حضور ذهن دبير امری ناهنجار تلقی نمی شود.
17- جملات و عباراتی که برای گفتگو در کلاس انتخاب می شود، از بارتربيتی ، معرفتی وعاطفی مثبتی برخوردار می باشد.
با توجه به نکات فوق معلوم می شود که يک معلم با تدبير می تواند براحتی دانش آموزان را در جهت کسب علم و معرفت اجتماعی راهنمايی کرده و رسالت معلمی خود را به نحوه احسن بجا آورد .
در اين راستا معلم نيز از اجرايی نمودن توانايی های ذهنی و اکتسابی خود لذت برده ، به آرامش و اعتماد بنفس بالايی برسد.
ويژگيهای کلاس نا متعادل:
1- دبير در عمل به موارد تربيتی و رعايت شؤنات اخلاقی پايبند نبوده و براحتی توهين کلامی و گاهی تنبيه بدنی را در برنامه ی کاری خود دارد.
2- روحيه ی يأس و افسردگی درچهره ی فراگيران مشاهده می شود. گاهی دانش آموزان پر تلاش نيز، در زمان امتحان و يا پاسخ گويی به درس دچار اضطراب و نگرانی های شديد می شوند.
3- دانش آموزان مرتب با يکديگر مقايسه می شوند، حس رقابت شديد به نفرت و حسادت تبديل شده است.روحيه ی همکاری و کار تيمی در بين فراگيران وجود ندارد ؛ بلکه تمايل شديد به کار انفرادی و خود نمايی فردی در بين آنان ديده می شود.
4- عدم اعتماد به نفس و حس ناتوانی در کسب موفقيت و پرخاشگری در دانش آموزان، براحتی ديده می شود.
5- حس فرار از مسئوليت تحصيلی در بسياری از دانش آموزان رشد می کند و مرتباً توسعه می يابد؛ به گونه ای که در نهايت به ترک تحصيل می انجامد.
6- هيچ گونه گذشتی نسبت به نمرات بد آنها و خطاهای رفتاری آنان صورت نمی گيرد.
7- رشد خلاقيت دانش آموزان ناديده گرفته شده و به حال خود رها شده اند.
8- در دانش آموزان تمايل برای جلب توجه ديگران افراطی و بيمار گونه است.شلوغی و بی نظمی مفرط نشان همين احساس منفی است.
9- احساس خصومت و نفرت نسبت به رقبای درسی ، دبير مربوطه ، والدين ، اوليأ مدرسه و درس در چشمان آنان موج می زند، و از ارائه ی هر گونه کمک درسی و رفع اشکال همکلاسی و ياری رساندن به دبير و اوليأ مدرسه و يا پدر و مادر دريغ می کنند.
10- توجه دبير را به خود و ديگران تبعيض گونه حس می کنند؛ و دبير را فقط برای بهره بری می خواهند و اگر احياناً دبير دچار عدم حضور ذهن در پاسخگويی به سؤالات باشد؛ او را به تمسخر می گيرند.
11- عبارات و تکيه کلام های موجود بين آنها و دبير مغرضانه و خصمانه است.
12- انتقادها به صورت مخرب و منفی ، با لحنی نا پسند و بدونه توجه به تواناييهای فردی صورت می گيرد.
13- دانش آموزان کم کم به ناتوانيهای خود واقف شده ، احساس ضعف و خود کم بينی در آنها تقويت می شود.
14- دبير هر گز جنبه ی الگويی در کلاس را ندارد.
با توجه به موارد فوق معلوم می شود که برخورد نامناسب دبير می تواند روحيه ی فراگيران را تخريب نموده و سرمايه ی کلان ذهنی آنان را برباد دهد. وجود افراد ی که دچار سرخوردگی و يأس شده اند ، در جامعه خطر آفرين خواهد بود. بدين ترتيب مرز خوب و بد شکسته شده و براحتی افراد دچار دروغگويی ، تقلب و عدم احساس مسئوليت می شوند.
تهيه و تدوين :
مژگان نقشبندی دبير شيمی در استان کرمانشاه
منابع مورد استفاده :
1- سيف علی اکبر- اندازه گيری و سنجش و ارزشيابی آموزشی- انتشارات آگاه
2-ژان پياژه _ روان شناسی و دانش آموزش و پرورش – انتشارات دانشگاه تهران
3- الينور سيگل -کليد رو يارو يی با مشکلات کودک و نوجوان
غفلت از پاييز ديررس تهران، غفلت از آينده
پاييز تهران هم گذشت و روسياهي اش ماند
نويسنده: مهريار ميرنيا
![]() |
خواندن این مقاله ی کوتاه از روزنامه می تواند پیام بلندی در طول زندگی ما ایجاد کند
در رابطه با آن بیاندیشیم
قرص عاشقي هم ساخته شد!
يك پژوهشگر آمريكايي ادعا كرده در تلاش براي توليد قرصي است كه با خوردن آن، انسان عاشق مي شود. لاري يانگ پژوهشگر مركز تحقيقات ملي اوليه يركز دردانشگاه ايموري در آتلانتا، طي مطالعات خود روي اساس شيميايي تمام احساس هاي مهم انسان از جمله عشق، آزمايش و بررسي مي كند. دكتر يانگ تاكيد دارد كه هدف نهايي وي از انجام اين مطالعات در واقع عاشق كردن مردم نيست، بلكه قصد دارد به حقايقي درباره بيماري هاي سخت رواني مانند اوتيسم كه روي توان ايجاد ارتباطات اجتماعي تاثيرگذار است، دست يابد. وي در حال مطالعه روي تركيبات شيميايي مغزي است كه در ارتباطات احساسي نقش دارند. يانگ درباره تحقيقات خود مي گويد: بيولوژيست ها به زودي مي توانند وضعيت هاي رواني خاصي را كه با عشق در ارتباط هستند به زنجيره اي از اتفاقات زيست شيمي كاهش دهند.
روزنامه آفتاب يزد > شماره 2543 24/10/87 > صفحه 6 (بيشتر بدانيم)
قابل توجه است که بدانیم ، رفتاری که بر اساس احساسات ما انجام می گیرد رفتاری موجه نخواهد بود زیرا بر طبق انجام پذیری یکسری واکنشهای شیمیایی است . در نتیجه بیاییم آنچه که با کلام خداوند هماهنگی دارد و عقل آنرا حکم می کند انجام دهیم و دست از احساس بر داریم.
گاهی احساس غرغر کردن در منزل و محیط کار ما را از پا خواهد انداخت و روحیه ی مثبت اطرافیان را در هم خواهد شکست.
سلامت خود و اطرافیان شما بخاطر غرغر کردنها ی ناشی از احساسات منفی شما در خطر بزرگی قرار خواهد گرفت.
زین پس علی رغم احساس نارضایتی یا ناخشنودی که داریم، طبق کلام خداوند بر آنچه که هست راضی و خشنود باشیم و حتی سعی در ترک عادت بد خویش داشته و همیشه ثابت و مستدام ،آرامش خود را در شادی و سختی ، حفظ کنیم.
رفتارها و عکس العمل های خود را منطبق بر واکنشهای شیمیایی مغز خود ، قرار ندهیم.
(م. نقشبندی دبیر شیمی استان کرمانشاه)
خلاصي كلاس اولي ها از دست نمره
بخش فرهنگي :از سال تحصلي اينده كله دانش اموزان اول ابتدايي از دست نمره خلاص مي شوند اين مطلب را مديركل دفتر آموزش و خلاقيت پيش دبستاني و ابتدايي وزارت آموزش و پرورش اعلام كرد به گزارش خبر نگار ماوي از اجراي طرح حذف نمره براي تمام دانش آموزان پايه اول دبستان در سال آينده خبر داد.وياد اور شد دوره ابتدايي تنها دوره آموزشي نيست بلكه دوره تربيتي نيز هست و پايه هاي رفتارها، عادات و مهارت هاي يك فرد را در اين دوره پايه گزاري مي شود. وي به طرح ارزشيابي توصيفي اشاره كرد وگفت : شوراي عالي آموزش و پرورش به منظور افزايش عمق يادگيري دانش آموزان، كاهش اضطراب، از بين رفتن فرهنگ نمره گرايي و افزايش علاقه دانش آموزان به كتاب و كلاس، طرح ارزشيابي توصيفي را تصويب كرد. و اين طرح به مدت 5 سال اجراي آزمايشي شد و نتايج اجراي آزمايشي طرح ارزشيابي توصيفي نشان داد كه موقعيت ارزشيابي توصيفي بالاتر از ارزشيابي هاي ديگر بوده و اهداف مورد نظر تحقق يافته است.
روزنامه رسالت > شماره 6633 10/11/87 > صفحه 24 (صفحه آخر) > متن
از آنجا که مقطع ابتدایی و راهنمایی درواقع زیربنای مقطع متوسطه محسوب می گردد لذا توجه به اخبار آن نیز بی شک مفید خواهد بود
توجه بفرمایید
تغيير نظام ارزشيابي در مقطع ابتدايي
از سوي يك مقام مسئول در آموزش و پرورش اعلام شد
قابل توجه سرگروههای محترم آموزش شیمی استانها در سراسر کشور
موضوع : دستورالعمل چگونگی ارسال گزارش کار هرفعالیت از برنامه ی عملیاتی جهت کسب امتیاز مناسب در ارزیابی دبیرخانه
ضمن عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما همکار گرامی به منظور کسب امتیاز مناسب در مرحله ی ارزیابی از عمکرد گروه شیمی استان مربوطه ، به توضیحات زیر توجه فرمایید
ارزیابی از هر فعالیت بر اساس مطالب موجود در نمون برگ شماره ۱ از پیوست ۶ می باشد( درج شده در راهنمای اجرای فعالیت های دبیرخانه های راهبری دروس در سال تحصیلی ۸۸-۸۷ می باشد )
لذا شایسته است پس از اجرای فعالیت موجود در برنامه عملیاتی نمون برگ شماره ۱ از پیوست ۶ را برای آن فعالیت تکمیل و تایپ کرده و بهمراه مستندات فعالیت بصورت یک مجلد در آورید
هنگام مجلد نمودن هر فعالیت ترتیب زیر را رعایت نمائید:
• صفحه اول ( جلد ) : مشخصات فعالیت اجرا شده شامل ( به نام خدا ، نام استان ،عنوان فعالیت ، محور فعالیت ، زمان اجرا ، نام اعضا گروه شیمی ، امضا )
• صفحه دوم : نمون برگ تایپ شده شماره 1 از پیوست 6 ارسال شده از طرف دبیرخانه راهبری شیمی کشور
• صفحه سوم : این صفحه شامل مستندات اجرای فعالیت شامل ( دستورالعمل یا بخشنامه اجرای فعالیت ، راهکارهای اجرایی فعالیت یا هر روش اطلاع رسانی به همکاران برای اجرای فعالیت )
• صفحه چهارم : مستندات یا گزارشات مربوط به ارزیابی از فعالیت یا میزان تحقق فعالیت اجرا شده
• صفحه پنچم : مستندات یا گزارشات مربوط به تسری نتایج بدست آمده از اجرای فعالیت به همکاران
تذکر:
۱-از آنجا که در نمون برگ 1 از پیوست 6 برای هر قسمت از مجلد نمره ایی لحاظ شده است،
لذا فقدان هر قسمت سبب کاهش نمره ارزیابی از فعالیت مربوطه می باشد.
۲-هنگام ارسال گزارش کار در هر مقطع زمانی مجموع نمون برگهای تهیه شده را به صورت لوح فشرده ضمیمه نمائید.
وظایف دبیرخانه های کشوری راهبری دروس
1- هر دیبرخانه پس از دریافت عناوین تصویب شده برنامه با توجه به تقویم اجرایی اقدام به برنامه ریزی و اجرای برنامه های خود خواهد نمود.
2- دبیرخانه در طول سال تحصیلی ضمن ارتباط (مکتوب - ایترنت و تلفن و...) با استانها ی کشور از نحوه اجرا و میزان پیشرفت برنامه های کیفیت بخشی استانهای کشور در درس مربوطه اطلاع کسب نموده و مستندات اجرای برنامه ها را طبقه بندی می نماید تا پایان سال تحصیلی بتواند میزان فعالیت استانهای کشور را در درس مربوطه ارزیابی نماید.
3- دیبرخانه در طول سال تحصیلی هم باید پیگیر میزان اجراء و پیشرفت برنامه های پیشنهادی خود باشد و هم سایر فعالیتهای کیفیت بخشی دیگر استانها را که در برنامه عملیاتی آن استان آمده مورد پیگیری و ارزشیابی سالانه قرار دهد.
4- هر دبیرخانه موظف است عملکرد استانها ی کشور در هر یک از فعالیتها را با توجه به معیارهای ارزشیابی ارائه شده که به پیوست می باشد ( فرم یک از پیوست 6) بررسی و تا پایان خردادماه 88 نمون برگ پیوست 6 را تکمیل و به مدریت آموزش نظری و پیش دانشگاهی ارسال نماید.
تذکر : دبیرخانه از اعلام نتایج ارزشیابی به استانها پرهیز نموده و نتایج ارزشیابی سالانه را در نمون برگ مخصوص ارزیابی فقط به دفتر نظری ارسال نمایند
وظایف استانها
کارشناس مسئولان تکنولوژی و گروههای آموزشی استانهای کشور جهت اجرای بهتر برنامه عملیاتی سالانه و ارزشیابی صحیح ، لازم است نکات زیر را مد نظر قرار دهند.
1- کلیه برنامه های کیفیت بخشی در برنامه عملیاتی سالانه به گونه ای طراحی و اجرا گردد که در یکی از چهار برنامه ی اصلی طرح جامع ( طراحی آموزشی – خلاقیت و نوآوری- نقد و بررسی محتوا - و سنجش و اندازه گیری )قرار گیرد
2- کارشناسی پس از اطلاع از برنامه دبیرخانه های کشور باید برنامه های پیش بینی شده خود را که تحت عنوان برنامه عملیاتی سالانه ( فرم شماره 1 برنامه ی عملیاتی ) تهیه شده در هر درس به اطلاع دبیرخانه مربوطه برساند تا دبیرخانه مذکور بتواند ضمن اطلاع از عناوین برنامه ها نحوه پیشرفت کار را پیگیری نماید.
3- مستندات فعالیتهای کیفیت بخشی انجام شده در هر درس هر سه ماه یکبار جمع آوری شده و در قالب نمون برگ پیوست 6 به دبیرخانه درس مذکور ارسال گردد.
4- بهترین زمان برای ارسال گزارش فعالیتها نیمه اول و ماههای دی ، اسفند تا خرداد می باشد
تذکر :علاوه بر مستندات معمولی نظیر نظرخواهی و امثالهم ارسال بخشنامه اجرایی فعالیت الزامی است.
![]() |
خواهر و برادر گيلاني از ساقه برنج كاغذ ساختند
![]() |
اگر سرعت اینترنت در کامپیوتر شما پایین باشد ، متاسفانه قدرت این سفر را نخواهیم داشت
گاهی بد نیست تست هوشی را امتحان کنیم و میزان دقت خود را بیازماییم
با ما باشید
با یاد و نام خدا
امروز روز امتحان خدا است
دیروز هم روز امتحان خدا بود
فردا هم خدا ما را امتحان می کند
امــــــــــــا
خدا در امتحانش هیچ مطلبی خارج از کتابش از ما انتظار ندارد
خدا برای افکار بعدی که برای تقلب در سر داشتیم،اما عملی نکردیم مجازاتی در نظر نمیگیرد
امتحان خدا عملی است
او با محفوظات کاری ندارد بلکه آنچه را که در عمل بکار می بریم مورد محاسبه قرار می دهد
خداوند در امتحانش نیاز به مراقب ندارد، او به تنهایی مراقب همه ی ماست
در امتحان خدا تقلب ممکن نیست.
خدا از دانستهای ما امتحان میکند، و اگر خلافی از سر فراموشی یا ندانستن مرتکب شویم نمره ای کسر نمی کند.
خدا برخی حرف های مهم را برای این که کند ذهن ترین افراد هم یاد بگیرند و عذری برای آنها باقی نماند، چند بار تکرار کرده است.
قوانین کتاب خدا کلی و بدون استثنا هستند.و شامل تمام انسانها در هر زمان و مکانی خواهد شد.
هر کس ذره ای کار نیک انجام بدهد خدا آن را میبیندو پاداش آنرا می دهد. وهمینطور برعکس
خدا در امتحانش از ما میخواهد،خودمان بخوانیم و با انصاف خود نمره بدهیم.
در امتحان خدا اگر نمره ی بدی بگیرید باز هم به شما امید میدهد که هنوز پایان راه نیست سعی کنید جبران کنید
و اگر نمره خوبی بگیرید شما را به بهشت رضایت مهمان میکند
خدا از نمرهای خوبمان آگاه است ،و بخاطر آن ما را عزیز می کند.
ولی خدا نمرهای بد ما را به رخ مان نمیکشد
و حتی نمرهای بد مرا از چشمه اطرافیان مخفی میکند
میدانید اگر از نمرهای بد همدیگر با خبر میشدیم چه میشد؟
در امتحان خدا اگر تصمیم بگیریم وگذشته را جبران کنیم ، تمام منفی ها خط میخورند تا مثبت شوند و سمت چپ همه ی (0 ) ها یک عدد (2) میگذارد.
خدا هر روز آماده ی امتحان است ،کافیست بطور جدی تصمیم گرفت
خدا حاضر است باز از ما امتحان بگیرد.
خدا خوشحال میشود اگر امتحان مان خراب شد سراغ او را بگیریم
و در خانه اش را بکوبیم
خداوند در لحظات امتحان نیز تو را تنها نمی گذارد و تو را نهیب می زند و راهنمایی می کند.
البته اگر
در گوشهایت پنبه نگذاشته باشی ، صدایش را می شنوی.
بیشتر پرسشهای خدا تکراری اند.
خداوند مردم پیش از مرا نیزهمانگونه امتحان کرده است که امروز مرا
جالب است که خدا خود پرسش امتحانی مردمان
پیش از مرا در کتابش آورده است و بر آنها تاکید کرده
و
عجیبتر از این
اینکه با پرسش های تکراری سالهای قبل باز هم نمره نمی آوریم
خدا فردا هم امتحان میگیرد ولی ممکن است فردا ما نباشییم
بیاید تصمیم بگیریم همین امروز از خدا نمره قبولی بگیریم
برگرفته از مقاله ی خدا و امتحان شیمی از مجله ی رشد
تنظیم اعظم بحرانی
قابل توجه سرگروههای محترم آموزش شیمی استانها در سراسر کشوردرارتباط با دبیرخانه
همکاران محترم سر گروه در کنار ارتباط تلفنی جهت کسب اطلاعات لازمه و هماهنگیهای انجام شده برای بهبود هرچه بیشتر برنامه های آموزشی در گروه های استان ،می توانند با این دبیرخانه از طریق سایت یا ایمیل نیز با این دبیرخانه در ارتباط باشندو با نظرات قابل توجه و راهکارهای مناسب و یا ارسال مقاله ، این دبیرخانه را یاری بفرمایند
کلیه همکاران محترم برنامه عملیاتی گروه شیمی استان ، آدرس ایمیل ، آدرس سایت یا وبلاگ و نام اعضا محترم گروه شیمی استان خود را به آدرس ایمیل دبیرخانه شیمی ارسال نمایند
سرگروه محترم شیمی استان ها در اسرع وقت با عضویت در خبرنامه این دبیرخانه ( موجوددر ستون آمار وامکانات این صفحه)،آخرین اخبار موجود را دریافت نمائید
همواره بیاد داشته باشیم ، آموزش تنها از طریق کتب درسی انجام نمی گیرد و تنها انتقال مفاهیم به دانش آموزان موجب فراگیری در آنها نخواهد شد بلکه تاثیرگذاری معلم در برانگیخته شدن حس فراگیری بسیار مهم است و در واقع اساس بنیاد گروه های آموزشی در جهت تقویت امر آموزش ( چگونه معلمی تاثیرگذار بودن) است.
تعامل بین معلمین موجب رشد چگونگی آموزش خواهد شد.
رسالت گروه های آموزشی ، ارتقا سطح آموزش است تا در این راستا معلمین با نفشی کم رنگ تر و در عین حال موثرتر بر فراگیری دانش آموزان اقدام کنند.
همانطور که در یک واکنش برخورد موثر در ایجاد پیوندهای جدید بسیار مهم است برخورد موثر معلم و دانش آموز نیز در ایجاد فراگیری ، بسیار مهم و قابل توجه است
با هم باشیم تا در کنار این همیاری بتوانیم کاتالیزگری جهت امر آموزش آسانتر و موثر را بیابیم
با تشکر از آقای نوری زاده
نمونه سوالات:
۱-شیمی ۳ نیمسال اول استان اردبیل ۲۶/۱۰/۸۷
۲-آزمون فصل اول پیش دانشگاهی
۳-فصل اول شیمی ۱
۴- شیمی ۳ نیمسال اول دبیرستان های اردبیل
۵- چهار سری مختلف از سوالات پیش دانشگاهی
۶-کار برگ انواع واکنشهای شیمیایی
خاموشی ابدی فضاهای لایتناهی، مرا به هراس می اندازد
هرچند کوانتومی بودن فضازمان عجیب به نظر می رسد ولی می توان با پذیرفتن این مطلب به برخی از مسائل مشکل ساز پاسخ داد. سالها پیش تصور اینکه جرم یا الکتریسیته می تواند بصورت کوانتوم باشد بعید به نظر می رسید ولی با کوانتومی در نظر گرفتن آن ها بسیاری از مشکلات برطرف شد. در اوایل قرن بیستم، پلانگ عقیده کوانتومی بودن انرژی را مطرح کرد، این عقیده هرچند مورد مخالفت خیلی از فیزیکدانان واقع شد ولی بعدها توانست به بسیاری از مسائل که فیزیک کلاسیک از حل آن ها ناتوان بود، پاسخ دهد
اصل عدم قطعيت هايزنبرگ ديدگاه ما را نسبت به رويدادهاي آينده و نحوه پيش گويي رويدادها از طريق قوانين علمي به كلي دگر گون ساخت. اين مطلب در دهه بيست، هايزنبرگ، اروين شرودينگر و پل ديراك را بر آن داشت تا مكانيك را بازسازي نمايند. آنها براساس اصل عدم قطعيت، نظريه جديدي بنام مکانيک کوانتومي تدوين نمودند.
در اين نظريه، ذرات داراي وضعيت و سرعت مجزا و در عين حال مشاهده ناپذير نيستند. بلکه آنها داراي حالت کوانتومي اند که ترکيبي از وضعيت و سرعت مي باشد.
به طور کلي مکانيک کوانتومي، براي يک مشاهده، نتيجه اي واحد را پيش بيني نمي کند. بلکه مجموعه اي از احتمالات را مطرح مي سازد و درجه احتمال هريک را مشخص مي کند. اين بدين معني است که اگر سيستمهاي مشابه بسياري را در شرايط مساوي اندازه گيري کنيم، در مي يابيم که تعداد معيني سيستم در حالت A و تعدادي ديگر در حالت B و... قرار دارند. اما براي يک سيستم منفرد هيچگاه نمي توان گفت که اين سيستم پس از اندازه گيري در کدام حالت قرار خواهد گرفت. مکانيک کوانتومي به اين ترتيب عنصر پيش بيني ناپذيري يا تصادف و احتمال را وارد علم مي کند. انشتين برغم نقش مهمي که در تدوين مکانيک کوانتومي داشت قويا به اين امر اعتراض داشت. او به خاطر آزمايش فوتوالکتريک که يکي از پايه هاي شکل گيري مکانيک کوانتومي به حساب مي آيد، جايزه نوبل دريافت کرد اما با اين همه هرگز نپذيرفت که جهان بر حسب تصادف اداره مي شود. اين جمله معروف او احساساتش را به خوبي بيان مي کند: « خداوند در اداره جهان تاس نمي ريزد.»
در اينجا به يکي از پارادوکسهاي مطرح شده توسط شرودينگر اشاره مي کنيم.
فرض کنيد گربه اي در جعبه اي در بسته زنداني است. در اين جعبه يک شيشه گاز سيانور، يک چکش، يک سنسور راديو اکتيو و يک منبع راديو اکتيو نيز وجود دارد. همانطور که مي دانيد ذرات راديو اکتيو بصورت نامنظم تابش مي کنند و به همين دليل براي آنها نيمه عمر در نظر مي گيرند. حال فرض کنيد سنسور و چکش طوري تنظيم شده باشند که در صورت تابش موج راديو اکتيو بين ساعت 12 و 12:01، چکش شيشه حاوي گاز را شکسته و گربه بميرد. اگر شما در ساعت 12:30 درب جعبه را باز کنيد چه خواهيد ديد؟ اگر از طريق فرمول نيمه عمر منبع، احتمال تابش بين ساعت 12 و 12:01 را 90% پيش بيني کنيد. گربه داخل جعبه در هنگام برداشن درب جعبه 90% مرده است و 10% زنده است. اما وقتي درب جعبه را بر مي داريد خواهيد ديد که گربه يا مرده و يا زنده است. نمي توان گفت 90% سلولهاي بدن گربه مرده اند و 10% آنها زنده اند. در فاصله يک لحظه، احتمال به يقين تبديل خواهد شد. اين امر کاملا متضاد با مکانيک کوانتومي مي باشد. همانطور که گفتيم هيچگاه نمي توان موقعيت يک سيستم را به دقت اندازه گيري نمود. اما در اين مثال کاملا اين امر ممکن شده است.
اين گونه پارادوکسها در مکانيک کوانتومي بسيار زياد است. اما با اين همه مکانيک کوانتومي در پيش بيني نتايج بسياري از آزمايشها به طور درخشاني موفق بوده است و زمينه تقريبا تمامي علم و فن نوين است. بر رفتار ترانزيستورها و مدارهاي مجتمع که جزء اساسي وسائلي نظير تلوزيون و کامپيوترند، فرمان مي راند و نيز بنياد شيمي و زيست شناسي نوين مي باشد.
تنها مسائل فيزيکي که مکانيک کوانتومي هنوز موفق به يکپارچگي و وحدت آنها نشده است، عبارنتد از: گرانش و ساختمان کلان جهان.
تهيه و گرد آوري مقاله : امير مولايي
ملاصدرا می گوید :
خداوند بی نهایت است و لامکان و بی زمان
اما به قدر فهم تو کوچک می شود
و به قدر نیاز تو فرود می آید
و به قدر آرزوی تو گسترده می شود
و به قدر ایمان تو کارگشا می شود
یتیمان را پدر می شود و مادر
محتاجان برادری را برادر می شود
عقیمان را طفل می شود
ناامیدان را امید می شود
گمگشتگان را راه می شود
در تاریکی ماندگان را نور می شود
رزمندگان را شمشیر می شود
پیران را عصا می شود
محتاجان به عشق را عشق می شود
خداوند همه چیز می شود همه کس را...
به شرط اعتقاد
به شرط پاکی دل
به شرط طهارت روح
به شرط پرهیز از معامله با ابلیس
بشویید قلب هایتان را از هر احساس ناروا
و مغزهایتان را از هر اندیشه خلاف
و زبان هایتان را از هر گفتار ناپاک
و دست هایتان را از هر آلودگی در بازار
و بپرهیزید از ناجوانمردی ها، ناراستی ها، نامردمی ها ...
چنین کنید تا ببینید چگونه
بر سفره شما با کاسه ای خوراک و تکه ای نان می نشیند
در دکان شما کفه های ترازویتان را میزان می کند
و در کوچه های خلوت شب با شما می خواند
مگر از زندگی چه می خواهید که در خدایی خدا یافت نمی شود؟؟؟
با یاد و نام خدای بخشنده و مهربان
سازمان آموزش و پرورش
استان کرمانشاه
گروه آموزشی درس شیمی
استان کرمانشاه
آبان ماه 1387
کاربرد الگوی کاوشگری
در تدریس درس شیمی
Discovery learning
الگوی کاوشگری
اکتشافی
مشکل گشایی
دکنر علی اصغراحمدی در کتاب شخصیت و رفتار ، می گوید:پدیده ی مدرک گرایی موجب شده است دغدغه اصلی فراگیران کسب مدرک باشد ، نه دانستن و کشف کردن و همچنین می گوید: برای اکثر افراد درس خواندن و فهمیدن یک فعالیت لذت بخش نیست ، بلکه تمامی این فعالیتها وسیله ای است برای رسیدن به جایگاه اجتماعی است .این آفت ، تا سطح دانشگاه های ما به شکل گسترده ای رخنه کرده است برخی از دانشگاهیان ما ، مجهول زیادی در ذهن ندارند .سؤالی که در جست و جوی پاسخ آن باشند یا بخواهند ازطریق پژوهش به جواب آن برسند در ذهن ندارند...
شاید این فراگیران تاکنون بدرستی حل سئله را نیاموخته اند ؟ بنابراین روش کاوشگری می تواند این خسارت را تا حدودی جبران نماید و نیروهای علمی رابسمت پژوهشگری پرورش دهد.
سرآغاز:
دگرگونیهای بزرگی که همواره در کلیه زمینه های زندگی انسانی روی می دهند و نیاز دائم انسان امروزی به حفظ تعادل و سازگاری صحیح با شرایط بسیار متغیر جامعه ایجاب می نماید که تغییرات بنیادی و همه جانبه ای در هدفهای آموزشی ، محتوای آموزشی ، فعالیتهای آموزشی ، شیوه های ارزشیابی و روشهای رسیدن به آنها صورت گیرد.بدینوسیله دانش آموز می تواند به خودشکوفایی رسیده و قدرت تفکر ، تحلیل وحل مسئله را بیاموزد ، بگونه ای که قدرت حل مسائل شیمی فیزیک ریاضی اجتماعی و خانوادگی را در هر زمینه ای کسب نماید و خود را با تغییرات سریع جامعه ، هماهنگ کند.
نیازها و سیاستهای آموزشی:
هم اکنون بسیاری از کارشناسان آگاه برنامه ریزی آموزشی به جای تأکید بر انتقال معلومات ، به روش فکر کردن و چگونگی استفاده از کتابها و داده های گوناگون و کاربرد دانسته ها در برخورد موفقیت آمیز با ضرورتهای جدید حرفه ای واجتماعی توجه می کنند و همواره در صددند که با آموزش روشها و کسب مهارتها ، فراگیران را از حالت دریافت منفعلانه معلومات کهنه شدنی و فراموش شدنی به حالت پروراندن فعالانه معلومات مورد نیاز و رفتارهای مطلوب برای زندگی دائم التغییر در آورند.
تاریخچه:
جروم برونر یکی از روانشناسانی است که در زمینه ی یادگیری شناختی ، بویژه درباره ی فعالیتها آموزشی و کلاس ، به مطالعه و تحقیق پرداخته است . او صاحب نظریه ی «یادگیری اکتشافی» است. وی معتقد است که نظریات آموزشی باید جوابگوی این سوال باشند که چگونه می توان بهتر و بیشتر آموخت ، نه آنکه تنها به توصیف و تشریح یادگیری بپردازند.به اعتقاد او شاگردان را نباید در برابر دانسته ها قرار داد بلکه باید آنان را با مسأله روبرو کرد تا خود به کشف روابط میان امور و راه حل آنها اقدام کنند.برنامه باید بقدری منظم و سازمان یافته باشد که شاگردان را به فعالیت وادارد؛ زیرا اگر ما پاسخ را مستقیماً در اختیار دانش آموز قرار دهیم، آنان را به کتاب و معلم متکی می سازیم و سبب می شویم که از خود کوششی نشان ندهندو در نتیجه ، رضایت خاطر از یادگیری به دست نیاورند و انگیزه های یادگیری در آنان تضعیف شود.او با مطالعه و تحقیقاتی که انجام داده ، فعالیتهای آموزشی را در چهار زمینه ی عمده تحت تأثیر قرار داده است. او بر چهار عامل بسیار تأکید دارد.
.تأکید برفرآیند یادگیری: از نظر برونر ، فرآیند کسب معرفت مهم است ، نه حفظ کردن حقایق.به نظر اوکسب معرفت یک فرآینداست نه یک محصول؛از این رو معلم نباید اصول و قواعدی را که شاگردان باید یاد بگیرند به آنان بیاموزد، بلکه باید سعی کند تا خودشان برای کشف اصول و قواعد در گیر یک جریان استقراریی شوند. در واقع، نگرش شاگردان ، بیش از میزان معلومات آنها اهمیت دارد.در عین حال شاگردان از کشف پاسخ ها لذت برده و احساس خلاقیت و مفید بودن را در خود تجربه کند.
2.تأکید بر ساخت یادگیری:اگر مطالب یا محتوای آموزشی به شکل منطقی سازماندهی شود ، فراگیران آنرا بهتر یاد می گیرند.وجود ساخت یادگیری به معلم کمک می کند تا میان دانش مقدماتی و عالی رابطه برقرار کند و خلأهای ممکن را پر سازد.در هر حال جزئیات یک ساخت یادگیری فراموش می شوند، اما زمانی که مطالب به گونه ای منطقی سازمان داده شوند ، بهتر و بیشتر و آسانتر در حافظه نگهداری می شوند.فهم اندیشه های
اساسی یک ساخت یادگیری و دریافت رابطه ی اجزاء با کل موجب سهولت انتقال می شود و از پیچیدگی مفاهیم آموزشی می کاهد.
3.تأکید بر اهمیت شهود:برونر علاوه بر تأکید بر جریان و ساخت یادگیری بر اهمیت شهود و اشراق و رازآشنایی تأکید می کند و اصرار می ورزد.او بر این باور است که حفظ کردن علوم ریاضی و کلامی هدف شایسته ای برای آموزش و پرورش نیست ، بلکه هدف آموزش و پرورش باید ارتقای سطح بینش و فهم شهودی باشد.وضعیت آموزش باید آنچنان باشد که شاگردان با یک نگاه تیز و ژرف موضوع را درک کنند.
4.تأکیدبراهمیت انگیزش درونی: انگیزه درونی آن است که فعالیت صحیح و موفقیت آمیز موجب رضایت خاطر و تقویت رفتار گردد، نه پاداشهای بیرونی به اعتقاد برونر ، پاداشهای درونی از پاداشهای بیرونی بسیار مؤثرترند.در این زمینه او چهار نوع انگیزه ی درونی عمده به شرح زیر اشاره می کند:
1)میل به یادگیری 2) سائق ذاتی همکاری با دیگران 3) کنجکاوی و میل به تحقیق برای رفع ابهام 4) انگیزه ی قابلیت یافتن و توانمند شدن.
بنظر برونر ، معلمان توسط این چهار انگیزه براحتی می توانند شاگردان را تشویق کنند یا برانگیزانند و موجب یادگیری مؤثر شوند.
کاربردالگوی کاوشگری:
نخستین هدف آموزشی در هر درس علمی رسیدن به اهداف درسی با وقت و انرژی کمتر و با راه حل بهترویامحصول بیشتراست.برنامه ریزی هریک از درسهای گوناگون از جمله درسهای شیمی باید طوری باشد که دانش آموز را طی دوران تحصیلی وی بارها و بارها با صحنه هائی از برخورد آراء و نظریات و همچنین معماهای علمی و روزمره مواجه کرد و او را آگاهانه هدایت نمود که راه و روش علمی و منطقی را در مشکل گشایی فراگیرد و در این راه به کسب مهارتهایی نائل آید تا در آینده آنها را چون ابزاری برای برخورد با صحنه های جدی تر و پرمسئولیت تر به کار برد.در اینجا به این نکته می رسیم که هدف از آموختن روش علمی و کاربرد راه و رسم دانشمندان در مشکل گشایی ،پروراندن دانشمند و مخترع نیست بلکه کاربرد شیوه های دانشمندان برای کسب علم و تأمین رشد ذهنی و مهارتی است.در هرحال ، عادت به طی کردن روش علمی در صورت فراهم شدن شرایط مناسب دیگر ، عامل مهمی در پیدایش دانشمند به شمار می رود.
برای رسیدن به این هدف معلمان در طول سال تحصیلی لااقل برای چند مرتبه کوشش کنند و با تنظیم طرح درسهائی ، روش علمی و مشکل گشایی را برای آموختن مفاهیم جدید به کار گیرند و در این راه نگران نشوند که کاربرد روش مشکل گشایی وقت بیشتری می گیرد هدف آن است که دانش آموز یاد بگیرد که چگونه یاد بگیرد و چگونه به کشف نظامها و مفاهیم جدید برسد و به چه نحوی با مشکلات علمی و روزمره دست و پنجه نرم کند و این خود محصول پر ارجی است.
شما از تجارب و آموختنی های گذشته خود در آشنایی با علم و در پروتوی مفاهیم مربوط به الگوی کاوشگری به بررسی ها و نمونه هایی از مراحل این الگو آشنایی پیدا کرده اید. در اینجا ، ابتدا فراگیران را با مسئله یا مشکل یا معما و صحنه ی انگیزاننده ای مواجه می کنیم . آنان بشوه ی علمی مشاهداتی انجام می ئهند و نتیجه ی آنها را جمع آوری می کنند. با طبقه بندی مشاهدات و سعی در تفسیر آنها به روابط علت و معلولی می رسند و از مجموع آنها به نظامهای فرضی یا فرضیه هایی دست می یابند.فراگیران در این راه هرگز شتابزده نمی شوند و قضاوت عجولانه نمی کنند بلکه هریک از نظام های فرضی و فرضیه های بدست آمده را در محک تجربه و امتحان قرار می دهند تا از صحت و سقم آنها آگاه شوند.نظام و فرضیه صحیح قابلیت تعمیم داشته و آنان را در نتیجه گیری و انجام دادن پیشگویی ها و رسیدن به معلومات جدید یاری می نماید. این هم از بار به خاطر سپردنیها می کاهد و هم وقت صرف شده برای آموختن به این روش را جبران می کند. فرضیه غلط یا ناقص نیز فراگیران را به تفکر و تلاش مجدد برای تحقیق و جمع آوری شواهد و مدارک بیشتر و مطمئن تر وا می دارد و بدینسان آموختن علم معنی و مفهوم پویایی و تلاش دلپذیری را پیدا می کند که با ویژگیهایی انسان جستجوگر و کنجکاو هماهمنگی دارد
قابل ذکر است هرگاه مشاهدها و داده های بدست آمده عینی و به اصطلاح علمی نباشد ، همه ی فراگیران را در قضاوتها به بیراهه می کشند.اغلب اتفاق می افتد چند نفر که شاهد یک صحنه ی تصادف هستند گزارشهای ضدو نقیضی ارایه می دهند.هرگاه آنان به جای تماشای صحنه و کمک گرفتن از استنباطهای شخصی به مشاهده های علمی می پرداختند و داده های خالص و مطمئن تری جمع آوری می نمودند به احتمال زیاد به داوریهای صحیحتر و دوراز تشتت و اختلاف می رسند .پرورش مهارت در مشاهده ی آنچه که واقعاً اتفاق اتفاده نه آنچه که تصور می رود یا انتظار آن را داریم ، یکی از رسالتهای مهم معلمان است ، زیرا نخستین سنگ بنا در آموختن علوم تجربی و انجام داوریهای صحیح آن است.
خشت اول چون نهد معمار کج
تا ثریا می رود دیوار کج
آنچه که از فراگیران خواسته می شود
پس از مواجه کردن فراگیران با طرح مسئله یا آزمایش ، از آنها خواسته شود که به کمک مشاهدات فعلی و آموخته های قبلی خود معما را مشخص کرده و حل کنند ، آنگاه روش به کار رفته در حل این معما را تجزیه و تحلیل کنید و مراحل آن را مشخص نمایند.
در ابتدا چند دانش آموز دست بلند کرده و نظرات و راهکارهای خود را ارایه می دهند. و معلم باید اجازه ی صحبت به آنها داده و سپس نظرات آنان را با گفتن بله یا خیر ، تایید یا تکذیب نماید.تا بدینوسیله اجازه ی صحبت کردن و مطرح شدن در جمع را آموزش دهیم تا حدی که فراگیر از گفتن پاسخ غلط یا نظر نادرست هیچ نگرانی نداشته باشد و دیگر فراگیران نیز تحمل شنیدن نظرات اشتباه دیگران را داشته باشند و عکس العمل نابجانشان ندهند.محیط صمیمی و راحت باشد.
براحتی فراگیران با یکدیگر ارتباط برقرار نموده و از منابع معتبر جهت پیدانمودن پاسخ درست استفاده کنند وتا بدینوسیله مراجعه به منابع را در ضمن کار فرابگیرند تا دانش خود را جهت یافتن پاسخ صحیح تکمیل نمایند.
معلم فراگیران را به ارایه ی فرضیه های علمی تشویق نماید.ومی تواند حس دانشمند ی کوچک را در فراگیران جهت حل مسئله ایجاد نماید.ورفتاری مناسب آنرا بطور عملی در فراگیران ایجاد نماید.
بهترین مثال در شیمی سال اول داستان رودسار براحتی قابل شهود است.همچنین روش کاوشگری دانشمندان در یافتن ساختار اتم در شیمی سال دوم نیز می تواند مراحل دیدگاه کاوشگرانه را بطور عملی به فراگیر نشان دهد
مراحلی که لازم است جهت آموزش فعالیت کاوشگرانه به دانش آموزان داده شود؛بطور خلاصه به صورت زیر روی تخته نوشته می شود:
1- مطرح شدن یک مشکل و تشخیص آن.
2- جمع آوری مشاهدات علمی دقیق و ثبت آنها.
3- طبقه بندی مشاهده های به دست آمده و مقایسه آنها به منظور درک روابط و انجام دادن برخی تفسیرها و استنباطهای معقول.
4- پیشنهاد یک یا چند فرضیه جامع.
5- ارزشیابی فرضیه ها با توجه به معلومات و شواهد قبلی و اجرای برخی تحقیقات علمی و عملی برای اطمینان از صحت یا سقم فرضیه انتخابی.
6- نتیجه گیری از فرضیه مورد قبول.
معلم در پایان می گوید که هنگام برخورد با بسیاری معماها و مسائل زندگی می توان با دقت و بینش کافی نظیر همین مراحل را طی کرده و به حل صحیح مشکل نائل آیند، حال این مشکل می تواند مسئله ی شیمی یا فیزیک یا ریاضی ، اجتماعی ، اقتصادی و یا حتی خانوادگی باشد.
برای ارزشیابی از آموخته های دانش آموزان درباره ی روش علمی و شیوه مشکل گشایی ، معلم برای جلسه بعد از دانش آموزان می خواهد که فعالیتهای داده شده را انجام دهد.( یک معما یا مسئله ی برانگیزاننده را طرح کرده و در اختیار فراگیران قرار دهیم)گاهی از مسائی کتاب می شود استفاد کرد بطور مثال فعالیت مربوط به کشف هانری بکرل در شیمی سال دوم. مشائلی که دارای نکات قابل توجه باشد.
ویژگیهای قابل توجه
معلم آگاه و علاقمند ضمن برنامه ریزی خود تا حدود زیادی به تغییر شرایط آموزشی حاکم و جهت دادن به برخی عوامل مؤثر بر آنها می پردازد. مهمترین آنها عبارتند از :
1- مراحل تدریس و توالی آنها
همانطور که دیده شدمعلم فراگیران را با یک پدیده یا سوال و مطلب غیر عادی مواجه می کندبه گونه ای که همگی را به تفکر و تلاش برای همکاری در پیدایش راه حل یا توجیه مناسب و پاسخ درست ، وادار کند.فراگیران می آموزند مشاهدات خود را کنار یکدیگر قرار داده و به انجام دادن تعبیر و تفسیرها و پیشنهاد نظامها و سپس امتحان کردن آنها می پردازد.
2- اصول واکنش معلم
معلم از اظهار نظر و آموزش مستقیم خودداری می کندو رهبری کلاس را به عهده می گیرد بگ.نه ای که موقعیتهای آموزشی و شرایط لازم برای فکر کردن ، تحقیق کردن پرسش و پاسخ و همکاری گروهی فراگیران و طی کردن روند کاوشگری فراهم شود.در این مدت معلم بایدفراگیران از قضاوت عجولانه دور کرده و همراه با آموزش مهارتها در حیطه ی شناختی و عملی به یادگیریهای رفتاری در حیطه ی شناختی به یادگیری حیطه عاطفی نیز توجه دارد و در راه پرورش برخی از ارزشهای انسانی کوشاست.توجه به نظرات دیگران و عدم تعصب و اصرار در نظریات شخصی و سعی در ارزشیابی نظرات گوناگون و استفاده از آنها خود به عادت دادن دانش آموزان به احساس مسئولیت و فعالیت مشترک همچنین عنایت به عقاید یکدیگر منجر می گردد.
3- روابط میان گروهی
حداکثر همکاریهای گروهی و مشارکت فعالانه فراگیران در راه رسیدن به حل مشکل و کشف نظامها و امتحان کردن فرضیه ها و انجام دادن تعمیمها صورت می گیرد.
4- شرایط و منابع
منابعی مانند کتاب و یا سایتهای اینترنتی می تواند کمک باشدو همچنین آموخته های قبلی.اما مهمترین منبع و مشترک در همه ی موارد ، فکر خلاقانه و همکاری فراگیران است که در انجام گرفتن مشاهده ها و تجزیه و تحلیلها و رسیدن به فرضیه ها نقش اساسی داشته است.
5- چگونگی ارزشیابی معلم از آموخته های دانش آموزان
فراگیران فعالیتهای انجام شده را پاکنویس کرده و در طی گزارش کاری به معلم تحویل دهد.اگر معلم بتواند چک لیست یا فرمی طراحی کند و در اختیار فراگیران قرار دهد طبعاً کار آسانتر خواهد بود.
منابع:
1- الگوهای تدریس شیمی دکتر مرتضی خلخالی
2- مهارتهای آموزشی و پرورشی ، روشها و فنون تدریس دکتر حسن شعبانی
3- شخصیت و رفتار دکتر علی اصغر احمدی
![]() |
اثر دما فشار ومیزان گاز در فشار گاز گازها
( جهت مشاهدی این فلش لطفاْ چند لحظه الی ۱ دقیقه صبر کنید.)
چگونه بین مولکولهای آب پیوند هیدروژنی ایجاد می شود
فتوسنتز و آب چه نقشی آب در بین گیاهان و جانداران بازی می کند !
اگر اینترنت با سرعت پایین داشته باشید متاسفانه قادر به مشاهده ی تصاویر نخواهید بود
|
|
|
|
گروه سلامت: در حالي كه استفاده از پلاستيك ها در بسته بندي انواع مواد غذايي در حال حاضر رو به فزوني است و گرايش مردم به سمت ظروف يك بار مصرف افزايش يافته، متخصصان و كارشناسان ذي ربط تاكيد مي كنند ظروف يك بار مصرف كه از منابع نفتي توليد مي شوند، براي سلامت بدن مضر است.
اين در حالي است كه موسسات بهداشتي در تمام دنيا استفاده از ظروف يك بار مصرف را به جاي استفاده از ظروف چند بار مصرف در مدارس، بيمارستان ها، رستوران ها و ادارات مفيد مي دانند.
اين گرايش روزافزون موجب شده در كشور ما به دليل ذات ارزان تكنولوژي تبديل مواد پلاستيكي و بازيافتي به ظروف يك بار مصرف، مراكزي در نقاط مختلف، انباري ها، زيرپله اي ها و... بدون نظارت سازمان هاي متولي شكل بگيرند و زباله هاي پلاستيكي را به ظروف يك بار مصرف تبديل كند.
اين در حالي است كه معضل پراكنش زباله هاي پلاستيكي در جاي جاي كشور هم يكي از معضلات زيست محيطي است كه به گفته كارشناسان اين ظروف تا چندين سال در خاك مي مانند و تخريب ناپذيرند.
از مشكل زيست محيطي ظروف يك بار مصرف پلاستيكي كه بگذريم، به گفته دكتر مهناز قمي، عضو هيات علمي دانشگاه كه دكتراي شيمي تجزيه دارد، تلاقي مواد غذايي با مواد پلاستيكي به ايمني، سلامت و حتي طعم غذا لطمه وارد مي كند.
دكتر قمي تاكيد مي كند: هنگامي كه غذاي داغ در ظروف پلاستيكي شفاف، رنگي و حتي فومي ريخته مي شود، بسياري از گونه هاي سمي پلاستيكي به داخل مواد غذايي رخنه مي كند و مواد سمي وارد غذا مي شود.
وي مي افزايد: برخلاف تصور عموم ظروف يك بار مصرف اسفنجي (فومي) مواد اسيدي را بيشتر به داخل خود مي كشد و اين ظروف بعد از ريختن مواد غذايي داغ، اسيدي و چرب به تدريج طي زمان دچار كاهش وزن مي شوند و در واقع مواد سمي به غذا وارد و سپس در بافت چربي بدن ذخيره مي شود و كم كم به يك ماده سرطان زا تبديل خواهد شد.
دكتر قمي تاكيد مي كند: مواد سمي تجمع يافته در بافت چربي بدن بتدريج موجب خستگي، عصبيت، بي خوابي، كم شدن پلاكت ها و گلوبين، غيرعادي شدن كروموزوم ها و شيوع انواع سرطان ها خواهد شد.
وي مي گويد: بتازگي اتفاق ديگري كه در توليد ظروف يك بار مصرف افتاده، رنگي كردن اين ظروف است كه علاوه بر انتقال مواد تشكيل دهنده پلاستيك، ساير مواد افزودني شيميايي را هم به داخل غذا وارد مي كند و اثرات سوء بيشتري بر سلامت مردم دارد.
استفاده از ظروف گياهي
دكتر مهناز قمي توصيه مي كند: گرچه ظروف يك بار مصرف گياهي كه عمدتا از نشاسته ذرت و گندم تهيه مي شوند، كمي گران تر هستند، اما مردم بايد براي سلامتي خود به سمت استفاده از اين گونه ظروف بروند.
وي مي افزايد: از آنجا كه ظروف زيست تخريب پذير قابليت تجزيه سريع در خارك را دارند، اين گونه مواد اثرات سوء زيست محيطي نيز ندارند.
به گفته وي از آنجا كه در ظروف يكبار مصرف گياهي بين ماده غذايي و ظرف برهم كنش وجود ندارد، بنابراين مي توان از آنها براي انواع غذاها و مايعات گرم و حتي روغني استفاده كرد.
دكتر قمي مي افزايد: در ظروف يكبار مصرف گياهي به دليل ماهيت مواد تشكيل دهنده گياهي و عمدتا نشاسته مواد سمي شيميايي وارد غذا نمي شود و سلامت افراد را تهديد نمي كند، ضمن آن كه از آنجا كه اين ظروف در خاك و طي مدت حداكثر 6 ماه مانند برگ گياهان پوسيده مي شوند و به چرخه طبيعت برمي گردند، مشكلات يست محيطي پلاستيك ها را نيز ندارد.
توصيه وزارت بهداشت
وزارت بهداشت هم در راستاي تامين و حفظ و ارتقاي سلامت جامعه بر استفاده از ظروف يكبار مصرف گياهي كه داراي مجوز قانوني لازم از اين وزارتخانه است، تاكيد كرد.
به گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، ظروف يكبار مصرف گياهي (بر پايه نشاسته ذرت) كه بتازگي در كشور توليد شده، هيچ مشكلي براي سلامتي استفاده كنندگان ايجاد نمي كند و به دليل طبيعي بودن پليمرهاي آن، زيست تجزيه پذير بوده و باعث تخريب محيط زيست نيز نمي شود.
وزارت بهداشت از وزارتخانه ها، سازمان ها و مراكز ذي ربط درخواست كرده است كه به منظور ارتقاي سطح سلامت جامعه ترتيبي اتخاذ كنند تا در تمامي مراكز طبخ، تهيه، عرضه و سرو مواد غذايي و آشاميدني از جمله سلف سرويس ها، رستوران ها، تالارها، پانسيون ها و آبدارخانه هاي ادارات از ظروف يك بار مصرف گياهي (بر پايه نشاسته ذرت) كه داراي مجوز قانوني نيز از اين وزارتخانه است، استفاده شود.
گفتني است، استفاده از ظروفيك بار مصرفي كه از مشتقات نفتي مي باشد، علاوه بر تهديد سلامتي استفاده كنندگان، به دليل تجزيه پذير نبودن، سال ها در محيط زيست باقي مي ماند و به عنوان يك آلاينده شيميايي به زنجيره غذايي انسان برمي گردد. اخيرا براي اولين بار در كشور استفاده از پليمرهاي زيست تجزيه پذير در خاورميانه و كشورمان شروع شده و با فعال شدن شعبات آن در سراسر كشور، توليد انواع ظروف يك بار مصرف بر پايه گياهي آغاز شده است.
وزارت بهداشت، نيز به دليل مورد تاييد بودن اين ظروف، استفاده از آن را به عموم توصيه مي كند.
روزنامه جام جم > شماره 2467 12/10/87 > صفحه 1 (صفحه اول)
![]() |
تا به حال در اطراف خود با اين سوال برخورد كرده ايد كه چرا در برخي موارد ما انسان ها راه حل درست و ساده را در برخورد با مشكلات روزمره زندگي برنمي گزينيم و به تبع آن براي خود، خانواده، همسايگان و همنوعانمان ناراحتي ايجاد مي كنيم؟ فرض كنيد در زندگي روزمره ما همه نظم را رعايت كنند و به حق يكديگر احترام بگذارند. در آن صورت چقدر از مشكلات ايجاد شده فعلي در مناسبات اجتماعي كاسته مي شود؟ سوال اساسي آن خواهد بود كه اين فضا چگونه ايجاد مي شود كه انسان مجالي را براي تفكر داشته باشد و با مهارت هاي آن آشنايي پيدا كند.
آموزش و پرورش در جوامع بشري براي بهبود وضعيت زندگي انسان ها و تربيت نيروي انساني موثر در رشد جامعه تلاش مي كند و گاه اهميت اين موضوع به گونه اي است كه آموزش از راه دور هم به مدد آن مي آيد و حال آن كه در كنار مهارت هاي عمومي (خواندن و نوشتن، آشنايي با رياضيات، تاريخ و...) براي زندگي بهتر كه در نظام آموزش و پرورش رخ مي دهد، رسيدن فراگيران به تفكر منطقي از اهداف اصلي فرآيند تعليم و تربيت است كه دولت ها براي آن از منابع عمومي كشور هزينه مي كنند. در واقع صرف اين هزينه با تاثير چندين برابر در رشد جوامع، سرمايه گذاري بسيار موفق و نتيجه بخش است.
فراگيران در مرحله تكوين و پرورش مهارت هاي تفكر، وارد سيستم آموزش و پرورش شده و در نهايت پس از چندين سال ضمن نيل به تفكر منطقي، فارغ التحصيل مي شوند. هر چند در سال هاي اخير دركشورهاي مختلف به يادگيري مهارت در دوره دبيرستان، توجه شده و به تبع آن رشته هايي چون كاردانش توسعه پيدا كرده است؛ اما آنچه به عنوان آفت اين فرآيند تلقي مي شود، آن است كه فرآيند پرورش مهارت هاي تفكر در فراگيران و آشنايي با مهارت هاي لازم براي زندگي بهتر به خطر بيفتد، دست اندركاران سيستم آموزشي گاه با تدوين نظام هاي ارزشيابي نادرست، نقش عمده اي را در انحراف از هدف اصلي ايفا مي كنند و از آن جمله مي توان به كنكور سراسري دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي اشاره كرد كه عمدتا در اين فرآيند سطوح شناختي پايين مورد توجه قرار گرفته و به تبع آن به خاطر سپردن مطالب و بازگويي دوباره آنها اهميت ويژه اي مي يابد. در چنين ساختاري معلمان مسلط به راه حل هاي الگودار يا تكنيك هاي به خاطر سپاري مطالب و بازگويي مجدد آن، در جامعه مورد توجه قرار گرفته و بنگاه هاي اقتصادي با توجه به آنها شكل مي گيرد.
بايد توجه داشت فرآيند تعليم و تربيت تنها در ساختار آموزش و پرورش نهفته نيست. بلكه خانواده، جامعه و رسانه ها به عنوان عوامل تاثيرگذار، نقش بسزايي در اين امر دارند و در برخي مواقع حتي مي توانند در نيل به اهداف آموزش و پرورش تاثير معكوس داشته باشند؛ لذا بايد يك همسويي در رفتار براي نيل به اهداف مشترك وجود داشته باشد و انجمن اوليا و مربيان در همين خصوص مي تواند نقش بسيار موثري ايفا كند. البته در اين ميان نقش رسانه ها هم بسيار در خور توجه بوده و بخصوص در كودكان مي تواند در پرورش مهارت هاي تفكر، نقش آفرين باشد.
دانش آموزان گاه از والدين يا معلمان خود مي پرسند با فرض آنكه ما در آينده در رشته شيمي ادامه تحصيل ندهيم يا اصلاامكان ادامه تحصيل برايمان مقدور نباشد، چرا ما شيمي مي خوانيم؟ يا چرا در مدارس شيمي، فيزيك و رياضي تدريس مي شود، مگر ما مي خواهيم شيميدان، فيزيكدان و رياضيدان شويم؟
فرض كنيد يك معلم شيمي، فراگيري واكنش هاي شيميايي را از سوي دانش آموز به عنوان هدف آموزشي براي خود تلقي كرده باشد در آن صورت فراگير مي تواند از خود بپرسد اين همه فرمول شيمي در كجاي زندگي به درد من خواهد خورد؟
حال بايد چه پاسخي به اين سوال داد؟ به نظر مي رسد پاسخ دادن به اين پرسش مي تواند پاسخگوي بحث اول اين يادداشت باشد. ما در آموزش و پرورش دنبال چه چيزي هستيم؟ گاه هدف اساسي فراموش شده و اهداف ديگري كه براي كمك و نيل به آن هدف اصلي طراحي شده اند، مورد توجه قرار مي گيرد.
در چند سال اخير به همت وزارت آموزش و پرورش و مساعدت وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، رشته هاي ميان رشته اي جديدي براي تربيت كارشناسان خبره در دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي با عناوين آموزش شيمي، آموزش فيزيك و آموزش رياضي در مقطع كارشناسي ارشد ايجاد شده است كه در كنار توليدات علمي و حركت در مرزهاي دانش و كمك به رفع معضلات موجود در نظام آموزشي به تربيت نيروي هاي انساني ماهر نيز مي پردازد كه نتايج آن در سال هاي آينده براي سيستم تعليم و تربيت كشور ملموس خواهد بود.
مطالعات نشان مي دهد كه عمدتا از آزمايشگاه در سطوح پايين آموزشي استفاده مي شود در حالي كه آزمايشگاه در دروس علوم بهترين مكان براي تقليد كار دانشمندان در يافتن پاسخ پرسش هاي علمي است تدريس با نگرش به تقويت فرآيندهاي تفكر به كمك روش هاي نوين آموزشي منجر به ايجاد انگيزه و تلاش براي يادگيري در فراگيران مي شود و معلم در اين ميان نقش راهنما را به عهده گرفته و در اين راستا تلاش خواهد كرد. گفتني است كه در بسياري از مواقع اين روش ها بسيار كم هزينه است و گاه اصلاهزينه اي در بر ندارد، آموزش علوم در جهت نيل به اين اهداف حركت مي كند.
با روند رو به گسترش تجهيز مدارس به آزمايشگاه و كامپيوتر و نقش اين دو در آموزش فراگيران، آيا اين ابزارها در راستاي برنامه هاي آموزشي به طور صحيح مورد استفاده قرار مي گيرند؟
مطالعات نشان مي دهد كه عمدتا از آزمايشگاه در سطوح پايين آموزشي استفاده مي شود در حالي كه آزمايشگاه در دروس علوم، بهترين مكان براي تقليد كار دانشمندان در يافتن پاسخ پرسش هاي علمي، آشنايي با مهارت هاي عملي و آشنايي با روش علمي است. در اين مجال مختصر، به يك تجربه كوتاه از طرح يكي از دانشجويانم اشاره مي كنم.
در اين تحقيق كه در مقطع پيش دبستاني صورت گرفت، نشان داده شد كه انجام برخي آزمايش هاي علوم مي تواند به پرورش خلاقيت منجر شود. در اين تجربه خود بچه ها، فعاليت هاي علوم را انجام داده و در ارتباط با آن بحث مي كردند و معلم نقش راهنما و كنترل كننده فضاي آموزشي را به عهده داشت. نكته مهم در انجام اين فعاليت ها آن است كه عمدتاً فراگيران با درگير شدن در فعاليت هاي آموزشي از جمله آزمايشگاه، داراي نگرش مثبت و سازنده نسبت به فعاليت هاي علمي شده و شوق آموختن در آنها تحريك مي شود، به گونه اي كه كم كم روش آموختن خود را كشف مي كنند.
در تجربه اي ديگر، يكي ديگر از دانشجويان آموزش شيمي با انجام الگوهاي آموزشي جديد، موجب شد كه در يك كلاس فاقد انگيزه براي آموختن، انگيزه زايدالوصفي براي آموزش شيمي در بين فراگيران ايجاد شده و نتايج حاصله حتي براي مديران آموزشي نيز غيرقابل تصور بود.
حال ممكن است اين سوال مطرح شود كه از زمان هاي قديم رشته هاي آموزشي برنامه ريزي درسي، علوم تربيتي و... در دانشكده هاي علوم انساني در دانشگاه هاي مختلف كشور وجود داشته است پس چرا رشته هاي جديد با پيشوند آموزش پا به عرصه وجود گذاشته اند؟
پاسخ اين پرسش را مي توان به زبان ساده اين گونه ارائه كرد كه مثلادبير شيمي با قوانين شيمي آشنا مي شود و علم شيمي را ياد مي گيرد، آيا با گذراندن حدود 30 واحد درسي تربيتي مي تون از او به عنوان يك معلم موفق ياد كرد؟
آيا كساني كه از حوزه دانش علوم تجربي دور بوده و با قوانين برنامه ريزي درسي آشنايي دارند، به تنهايي مي توانند براي نيل به موفقيت در ساختار تعليم و تربيت به ايفاي نقش بپردازند؟ شايد نتيجه آن باشد كه معلم شيمي، شيمي را هدف اصلي فرآيند آموزش خود در دبيرستان تلقي كرده و به آن توجه كند.
لذا متخصصان آموزش علوم پس از گذراندن دوره آموزش علوم محض وارد فضاي مهارت و پژوهش آموزشي شده و يافته هاي خود را با عنايت به خبرگي در دانش محض در ساختار تعليم و تربيت آشكار مي كنند. بنابراين به نظر مي رسد بايد با عنايت به موارد ذكر شده، در برنامه ريزي درسي دوره هاي تربيت معلم تغييراتي اعمال كرد تا در نهايت به هدف اصلي فرآيند آموزش و پرورش كه همان نيل به تفكر منطقي در فراگيران است، جامه عمل پوشاند.
استاديار گروه شيمي دانشكده علوم دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي
□
سرگروه محترم شیمی استان ها در اسرع وقت با عضویت در خبرنامه این دبیرخانه ( موجوددر ستون آمار وامکانات این صفحه)،آخرین اخبار موجود را دریافت نمائید
برای دانلود راهنمای نمون برگ 6 اینجا را کلیک کنید:
برای دانلود فرم پیشنهادی بازدید از مدارس اینجا را کلیک نمایید.
خواهشمند است از ارسال رونوشت در هر مرحله از اجرای برنامه
عملیاتی به این دبیرخانه خودداری نمائید و پس از اتمام هر برنامه
عملیاتی مستندات را به همراه نمون برگ ۱ از پیوست ۶ ارسال نمائید.
قابل توجه سرگروههای محترم آموزش شیمی استانها در سراسر کشور
موضوع : دستورالعمل چگونگی ارسال گزارش کار هرفعالیت از برنامه ی عملیاتی جهت کسب امتیاز مناسب در ارزیابی دبیرخانه
ضمن عرض سلام و خسته نباشید خدمت شما همکار گرامی به منظور کسب امتیاز مناسب در مرحله ی ارزیابی از عمکرد گروه شیمی استان مربوطه ، به توضیحات زیر توجه فرمایید
ارزیابی از هر فعالیت بر اساس مطالب موجود در نمون برگ شماره ۱ از پیوست ۶ می باشد( درج شده در راهنمای اجرای فعالیت های دبیرخانه های راهبری دروس در سال تحصیلی ۸۸-۸۷ می باشد )
لذا شایسته است پس از اجرای فعالیت موجود در برنامه عملیاتی نمون برگ شماره ۱ از پیوست ۶ را برای آن فعالیت تکمیل و تایپ کرده و بهمراه مستندات فعالیت بصورت یک مجلد در آورید
هنگام مجلد نمودن هر فعالیت ترتیب زیر را رعایت نمائید:
• صفحه اول ( جلد ) : مشخصات فعالیت اجرا شده شامل ( به نام خدا ، نام استان ،عنوان فعالیت ، محور فعالیت ، زمان اجرا ، نام اعضا گروه شیمی ، امضا )
• صفحه دوم : نمون برگ تایپ شده شماره 1 از پیوست 6 ارسال شده از طرف دبیرخانه راهبری شیمی کشور
• صفحه سوم : این صفحه شامل مستندات اجرای فعالیت شامل ( دستورالعمل یا بخشنامه اجرای فعالیت ، راهکارهای اجرایی فعالیت یا هر روش اطلاع رسانی به همکاران برای اجرای فعالیت )
• صفحه چهارم : مستندات یا گزارشات مربوط به ارزیابی از فعالیت یا میزان تحقق فعالیت اجرا شده
• صفحه پنچم : مستندات یا گزارشات مربوط به تسری نتایج بدست آمده از اجرای فعالیت به همکاران
تذکر:
۱-از آنجا که در نمون برگ 1 از پیوست 6 برای هر قسمت از مجلد نمره ایی لحاظ شده است،
لذا فقدان هر قسمت سبب کاهش نمره ارزیابی از فعالیت مربوطه می باشد.
۲-هنگام ارسال گزارش کار در هر مقطع زمانی مجموع نمون برگهای تهیه شده را به صورت لوح فشرده ضمیمه نمائید.
در زمینه ی شیمی ،پزشکی و اجتماعی
خبر ویژه:معرفی کتاب
گام براي شناخت جهان از بي نهايت كوچك تا بي نهايت بزرگ
نوشته ی :دكتر علي افضل صمدي مولف كتاب متولد 1317 كرمانشاه، داراي دكتراي سيكل سوم در شيمي هسته يي از دانشكده علوم پاريس و دكتراي دولتي فرانسه در شيمي فيزيك هسته يي
آغاز ثبت نام كارشناسي ارشد دانشگاه آزاد از چهارشنبه
*****
روزنامه آفتاب يزد > شماره 2548 30/10/87 > صفحه 6 (بيشتر بدانيم) كشف شيوه اي براي جداسازي سرب از خون روزنامه جام جم > شماره 2465 10/10/87 > صفحه 5 (سلامت) داروي ضدافسردگي تاثير شيمي درماني را تقويت مي كند چاقي در بيماران سرطاني، خطر مرگ را افزايش مي دهد روزنامه آفتاب يزد > شماره 2532 8/10/87 > صفحه 6 (بيشتر بدانيم) كشف جديد دانشمندان در درمان سرطان كليه روزنامه جام جم > شماره 2460 4/10/87 > صفحه 17 (جامعه) > متن آلودگی هوا تهران ۴/۱۰/۸۷
دانشمندان كره اي موفق به كشف روشي براي جدا كردن فلزات سنگين خطرناك موجود در خود مانند سرب با استفاده از آهن رباهايي مخصوص شدند. نتايج تحقيقات اين تيم از كره جنوبي كه در يك مجله معتبر علم شيمي چاپ شده، نشان مي دهد اين روش تقريباً مشابه انجام دياليز است كه خون از بدن خارج شده و به اتاقكي هدايت مي شود كه دربردارنده اين ذرات مغناطيسي غير مضر هستند. سپس با استفاده از ميدان هاي مغناطيسي، اين ذرات از خون خارج مي شوند و خون تصفيه شده از دستگاه خارج مي گردد. سرب، فلزي سنگين و خطرناك به ويژه براي كودكان است كه روندي ايمن و موثر براي تصفيه خون از وجود اين فلز، بسيار مهم و حياتي مي باشد. براساس اين گزارش، اين تيم پزشكي از دپارتمان شيمي دانشگاه ملي گايئونگ سانگ كره جنوبي با استفاده از اين روش موفق به برداشتن 96 درصد يون هاي سربي از نمونه هاي خون شده اند.وجود سرب در خون در كشورهاي توسعه يافته اكثراً نتيجه خطرهاي موجود در شغل افراد است كه مي تواند از سرب موجود در رنگ تا سرب موجود در بنزين متفاوت باشد. جداي از موقعيت شغلي، كودكان نيز گاهي اوقات دچار مسموميت سرب مي شوند.
گروه سلامت: متخصصان اعلام كردند: داروهاي ضد افسردگي مي توانند تاثير داروهاي شيمي درماني را تقويت كنند.
اين متخصصان مي گويند: يك داروي معمول ضدافسردگي كه نام شيميايي آن فلوكستين و نام تجاري آن پروزاك است مي تواند تاثير داروي ضدسرطاني را كه براي درمان سرطان روده تجويز مي شود، تقويت كند.به گفته متخصصان، فلوكستين اغلب براي تسكين دردها و ناراحتي هاي احساسي در مبتلايان به سرطان تجويز مي شود، اما در عين حال اين دارو مي تواند تاثير داروي سرطان روده موسوم به دو كزوروبيسين را تا بيش از 1000 درصد افزايش دهد.تاثير فلوكستين در اين فرآيند به اين گونه است كه مانع از خروج داروي سرطان از داخل سلول هاي سرطاني مي شود و درعين حال هم از مسموم شدن سلول هاي سالم و غيرسرطاني كه در اطراف تومور قرار دارند، جلوگيري مي كند.
دكتر دان پيير، پژوهشگر اصلي اين تحقيق در بيانيه اي اظهار كرد: خبر خوب اين است كه نيازي نيست جامعه پزشكي براي بهره مندي از اين تاثير منتظر بماند؛ چرا كه داروي فلوكستين يا همان پروزاك در حال حاضر در بازار موجود است.
گفتني است، داروي فلوكستين اغلب از سوي روانپزشكان و روانشناسان براي تسكين علائم اختلال رواني افسردگي در بيماران مبتلاتجويز مي شود.
روزنامه آفتاب يزد > شماره 2536 12/10/87 > صفحه 6 (بيشتر بدانيم)
پژوهشگران كانادايي اعلام كردند: خطر مرگ و مير ناشي از سرطان در افراد چاق بيشتر است. اين پژوهشگران تاكيد كردند: بسياري از افراد چاق فاقد تراكم ماهيچه اي بدون چربي هستند كه اين امر باعث مي شودآنها در برابر بيماري هايي چون سرطان آسيب پذيرتر باشند. اين پژوهش حاكي است؛ تركيبات بدن بيماران سرطاني، درصد شانس نجات آنها از بيماري و همچنين سطح فعاليت هاي آنها در طول مدت بيماري و حتي نحوه واكنش بدن نسبت به شيمي درماني را تعيين مي كند. در اين آزمايشات معلوم شد بيماران سرطاني كه چاق هم هستند به طور متوسط 10 ماه كمتر از بيماران سرطاني با وزن طبيعي عمر كنند. بر اساس اين گزارش، در بسياري از موارد برخلاف تصور عمومي كه گمان مي شود افراد لاغر فقط پوست و استخوان هستند، اما محققان مي گويند: اغلب اوقات ميزان تراكم ماهيچه اي در افراد لاغر بيشتر از افراد چاق است و اين امر باعث افزايش استقامت افراد لاغر مي شود.
دانشمندان به كشف جديدي نائل شده اند كه به درمان سرطان كليه كمك مي كند. سرطان كليه معمولاتا زماني كه به ساير اعضاي بدن گسترش پيدا كند، هيچ علائمي ندارد و هنگامي قابل تشخيص است كه به اعضاي ديگر سرايت كرده و به دليل شدت پيشرفت بيماري، درمان آن بسيار دشوار مي باشد. روش هاي شيمي درماني جديد براي نجات بيماران در مراحل پيشرفته بيماري بسيار اميد بخش هستند اما در عين حال مي توانند بسيار سمي هم باشند. در اين كشف جديد كه براي اولين بار در دانش پزشكي صورت گرفته، پژوهشگران دانشگاه كاليفرنيا موفق به شناسايي روش هاي متوقف سازي فعاليت يك ژن سرطاني شده اند كه مي تواند خود را ترميم كند. با استفاده از اين تكنيك جديد، تاثير شيمي درماني در بهبود سرطان كليه نيز بهتر و سريعتر خواهد شد. به گفته پژوهشگران، سلول هاي سرطاني مي توانند به سرعت از روي خود تكثير كنند و با اين قابليت به سرعت در بدن منتشر مي شوند. داروهاي جديد تا حدي اين روند را كند مي كنند اما نمي توانند بيماري را درمان كنند و در عين حال هم عوارض جانبي بسياري دارند. با استفاده از روش جديد مي توان از كمترين دوزهاي داروهاي مخصوص شيمي درماني، بيشترين تاثير را در بهبود سرطان گرفت.
باران تهران را شست،آلودگي را نه!
مراقب ريه هايتان باشيد

گروه جامعه: اگر باران تند ديروز، حوالي ساعت 3 بعدازظهر، به صورت سياه تهران آبي نمي پاشيد، هر يك از اهالي پايتخت ممكن بود امروز، به دليل مسموميت شديد در پي آلودگي هوا، روي تخت بيمارستان دراز كشيده باشند! اما خوش خيال نباشيد اين كاهش نسبي آلودگي، ديري نخواهد پاييد و در روزهاي آينده نيز بار ديگر اورژانس ها و بيمارستان هاي كشور در حالت آماده باش قرار مي گيرند.
روز گذشته، درست ساعاتي پيش از باران تندي كه بعدازظهر در تهران باريدن گرفت، مديركل كنترل كيفيت هواي تهران، شاخص هاي آلودگي هواي تهران را بالاتر از سطح استاندارد اعلام كرد و گفت: وضعيت آلودگي هوا همچنان در شرايط هشدار قرار دارد.
يوسف رشيدي در گفتگو با مهر، شاخص هاي آلودگي هوا در تهران را طي روز گذشته بالاتوصيف كرد و افزود: البته طبق نظر كميته تعيين وضعيت اضطرار، آلودگي در تهران تا روز چهارشنبه در وضعيت هشدار قرار دارد و احتمال ضعيفي براي قرار گرفتن در وضعيت اضطرار پيش بيني مي شود.
وي افزود: شاخص هاي آلودگي هوا هر ساعت يك بار بررسي مي شود و در اختيار كميته تعيين وضعيت اضطرار قرار مي گيرد و مديران اين كميته براساس آن تصميمات خود را براي تعطيلي مدارس اعلام مي كنند.
اما حتي اگر كميته كاهش آلودگي هوا نيز اين خبر را اعلام نمي كرد، نزديك شدن لحظه به لحظه وضع هواي شهرمان به شرايط اضطرار، از 359 ماموريت مربوط به تنگي نفس و بيماري هاي قلبي كه اورژانس تهران، طي روز دوشنبه به آنها اعزام شد، كاملامشهود بود.
باران نجاتمان داد
...و سرانجام روز گذشته، پيشگويي هاي رسانه اي به وقوع پيوست و مهندس محسن فرهادي،كارشناس مسوول بهداشت محيط دانشگاه علوم پزشكي ايران نيز گفت: به دنبال آلودگي هوا تمام اورژانس ها و بيمارستان هاي تحت پوشش دانشگاه علوم پزشكي ايران در حالت آماده باش هستند.
وي با اعلام منطقه غرب به عنوان آلوده ترين منطقه شهر تهران اظهار كرد: هم اكنون اقدامات مربوط به اطلاع رساني به مردم، منع تردد خودروهاي دودزا، توقف فعاليت كارخانه هايي كه زباله سوزي دارند و منع تردد اطفال و بيماران قلبي، تنفسي و ريوي را آغاز كرده ايم كه هنوز ادامه دارد، اما در اواسط روز، باران همه اخبار نگران كننده را از ذهن شهروندان شست و هنوز بارش ها تمام نشده بود كه دكتر صدوق، سخنگوي كميته هماهنگي و نظارت مواقع اضطراري آلودگي هواي تهران اعلام كرد: هواي تهران از شرايط <هشدار> خارج شده است .
وي افزود: آمارها نشان مي دهد هم اكنون از ميزان آلودگي هواي تهران با توجه به بارش پراكنده باران، كاسته شده است و به اين ترتيب پيش بيني مي شود امروز نيز ميزان آلاينده ها كاهش يابد.
سخنگوي كميته هماهنگي و نظارت مواقع اضطراري آلودگي هواي تهران در عين حال با اشاره به اين كه ميزان آلودگي هوا در برخي نقاط تهران هنوز فراتر از حد مجاز است، از تهراني ها خواست از تردد با خودروهاي شخصي و تك سرنشين جدا خودداري كنند.
هشدار ها را به خاطر بسپاريد آلودگي برمي گردد
هرچند باران نگراني كارشناسان را از نزديك شدن هواي تهران به شرايط اضطرار برطرف كرد، اما تقريبا همه مي دانند كه پديده وارونگي هوا كه منجر به افزايش عناصر آلاينده آن نيز مي شود، جزئي تفكيك ناپذير از هواي زمستان هاي تهران به حساب مي آيد و دير يا زود بار ديگر، گزارش هاي مراجعه به اورژانس در پي مسموميت هاي ناشي از آلودگي هوا، تكرار مي شوند.
به همين سبب دكتر ايرج خسرونيا، رئيس جامعه متخصصان داخلي كشور، در زمينه اقداماتي كه شهروندان بايد آنها را در شرايط افزايش آلودگي هوا انجام دهند، در گفتگو با <جام جم> توصيه هايي كرده است كه خواندن آنها خالي از لطف نيست.
او مي گويد: سالمنداني كه بالاتر از 65 سال دارند، نوزادان و كودكان، بيماران ريوي قلبي، كساني كه سابقه برونشيت و آسم دارند، بيماران تحت درمان با شيمي درماني و راديوتراپي و مبتلايان به اختلالات ريوي، به هيچ وجه نبايد از خانه خارج شوند؛ چراكه خروج از منزل سبب افزايش دم و بازدم و ورود بيشتر هواي آلوده به ريه ها مي شود.
به گفته وي، شهروندان بهتر است درها و پنجره هاي خانه را كاملابسته نگه دارند و در منزل از دستگاه هاي تصفيه هوا استفاده كنند.
همچنين نه تنها استفاده از ماسك در بيرون از منزل ضرورت دارد، بلكه اگر شهروندان در محيط بسته نيز احساس نفس تنگي كردند، مي توانند از ماسك استفاده كنند.
ضمن اين كه ماسك هاي تنفسي بايد هر دو ساعت يكبار عوض شوند، چون آنها هم پس از گذشت مدتي آلوده مي شوند و قابليت خود را از دست مي دهند.
آلودگي هوا بر سيستم تنفسي، عصبي و قلبي تاثير مي گذارد و سالمندان را دچار اختلال حواس و فراموشي مي كند، اما بارزترين نشانه هايي كه شهروندان بايد با مشاهده آنها به پزشك مراجعه كنند، كبودي زير پلك ها و ناخن ها، احساس تنگي نفس و حتي در مواردي تيره تر شدن رنگ نوك زبان است.
□
روزنامه اعتماد > شماره 1855 9/10/87 > صفحه 10 (پزشكي
عينكي كه خودكار تنظيم مي شود
ايسنا: يك دانشمند انگليسي موفق به ابداع عينك جديدي شده است كه مطابق با توان چشمي كاربر تغيير مي كند. اين عينك منحصر به فرد به گونه يي طراحي شده است كه مي تواند بدون كمك چشم پزشك خود را با چشم بيمار تطبيق دهد. در واقع هم افراد دوربين و هم نزديك بين مي توانند از اين عينك ها استفاده كنند، چون وقتي روي صورت قرار بگيرد، خود را متناسب با وضعيت عدسي چشم كاربر تنظيم مي كند. نحوه طراحي اين عينك استثنايي بدين ترتيب است كه كل عينك از جنس پلاستيك ساخته شده و داراي كيسه هاي ظريفي حاوي مايع است. اين كيسه ها به سرنگ هايي وصل هستند كه در دسته عينك قرار گرفته اند. در هر دسته عينك و در امتداد سرنگ، عقربه كوچكي قرار دارد كه كاربر مي تواند با چرخاندن آن به مايع داخل عدسي عينك اضافه كرده يا از مقدار آن بكاهد. به اين شكل فرد مي تواند بدون نياز به چشم پزشك، عينك را مطابق چشم خود تنظيم و سپس سرنگ ها را از داخل دسته هاي عينك خارج كند.
شيوه جديد براي جرم گيري دندان
مهر: محققان دانشگاه كلاركسون با استفاده از نانوذرات سيليس موفق به ارائه روشي براي محافظت از دندان هاي انسان در برابر پوسيدگي و تخريب ميناي دندان شدند. با تلفيق تكنولوژي هاي صيقل دادن سطوح كه در صنايع مواد نيمه رسانا مصرف فراواني دارند محققان با استفاده از نانوسيليس ها سطح دندان انسان را با زبري در سطح نانو صيقل دادند. در اين صورت عمق زبري بر جا مانده از فرآيند صيقل دادن روي دندان ها تنها چند نانومتر خواهد بود. به اعتقاد متخصصان دندان هايي كه به اين شيوه جرم گيري مي شوند بسيار لغزنده شده و در اين صورت باكتري هايي كه باعث تخريب ميناي دندان ها مي شوند توانايي استقرار روي سطح لغزان دندان را نخواهند داشت و قبل از استقرار روي سطح دندان به راحتي قابل زدودن هستند. به گفته محققان با وجود اينكه از گذشته ذرات سيليس براي جرم گيري دندان ها مورد استفاده قرار مي گرفت تا به حال نانوذرات آن در اين فرآيند مورد استفاده قرار نگرفته بود.
خطر مصرف همزمان داروها
سلامت نيوز: پژوهشگران امريكايي هشدار دادند مصرف همزمان انبوهي از داروها مخصوصاً براي سالمندان خطرناك است و عوارض جانبي نامطلوبي در پي خواهد داشت. به گفته پژوهشگران، افراد سالمند اين روزها اغلب ناگزير هستند تركيبي از داروهاي مختلف از جمله قرص هاي تجويزشده از جانب پزشك يا داروهاي بدون نياز به نسخه مانند مسكن ها و همچنين مجموعه يي از داروهاي مكمل رژيم غذايي را مصرف كنند. اما بايد توجه داشت مصرف اين داروها با همديگر مي تواند تهديدكننده و حتي كشنده باشد. پژوهشگران تاكيد كردند در حال حاضر بيش از نيمي از افراد سالخورده در گروه سني 57 تا 85 سال در امريكا حداقل از پنج نوع يا تعداد بيشتري از داروهاي گوناگون نسخه دار يا بدون نسخه استفاده مي كنند و از هر 25 نفر حداقل يك نفر اين داروها را به صورت تركيب شده با هم مصرف مي كنند، اما لازم به تذكر است تداخل بين اين داروها كه در اثر مصرف آنها با هم بروز مي كند، مي تواند خطرناك باشد و جان فرد را تهديد كند.
كشف جديد براي درمان سرطان كليه
ايسنا: دانشمندان به كشف جديدي نائل شده اند كه به درمان سرطان كليه كمك مي كند. سرطان كليه معمولاً تا زماني كه به ساير اعضاي بدن گسترش پيدا كند، هيچ علائمي ندارد و هنگامي قابل تشخيص است كه به اعضاي ديگر سرايت كرده و به دليل شدت پيشرفت بيماري، درمان آن بسيار دشوار است. روش هاي شيمي درماني جديد براي نجات بيماران در مراحل پيشرفته بيماري بسيار اميدبخش هستند، اما در عين حال مي توانند بسيار هم سمي بوده و عوارض جانبي آنها متوجه بيمار شود. در اين كشف جديد، پژوهشگران دانشگاه كاليفرنيا موفق به شناسايي روش هاي متوقف سازي فعاليت يك ژن سرطاني (p21) شده اند كه مي تواند خود را ترميم كند. در اين تحقيق، پژوهشگران هزاران تركيب وراثتي را مورد مطالعه قرار داده و تاثير آنها را روي متوقف كردن فعاليت ژن p21 بررسي كردند. آنها دريافتند سه نوع از اين تركيبات مي توانند فعاليت ژن مزبور را كاهش دهند كه در نتيجه توانايي تكثير سلول هاي سرطاني كليه تضعيف خواهد شد.
كشف تاثير گياه دارويي بر درمان ايدز
مهر: تحقيقات جديد نشان مي دهد گياهي كه در طب چيني مورد استفاده فراوان قرار مي گيرد، مي تواند در عين درمان بسياري از نقصان هاي سيستم دفاعي بدن انسان و بيماري هايي مرتبط با كهولت سن در درمان بيماري ايدز نيز موثر واقع شود. ريشه گياه استراگالوس كه در طب چيني استفاده فراواني دارد مي تواند سرعت پيشرفت فرآيند كوتاه شدن تلومرها را كاهش دهد كه اين فرآيند را مي توان به عنوان سلاحي عليه بيماري ايدز مورد استفاده قرار داد. سلول هاي بدن انسان از قبيل سلول هاي سيستم ايمني بدن با گذشت زمان و افزايش سن توانايي تقسيم را از دست مي دهند. اين پديده به دليل كوتاه شدن قسمتي از كروموزوم به نام تلومر حين تقسيمات سلولي رخ مي دهد و اين تغييرات مي تواند توانايي مبارزه سلول ها را با انواع بيماري ها به خطر بيندازد. به گفته محققان توانايي تسهيل فعاليت هاي تلومري و عملكردهاي ضدويروسي توسط اين گياه نشان مي دهد اين نوع خاص از درمان مي تواند در درمان بيماري ايدز و ديگر بيماري هاي مرتبط با سيستم دفاعي بدن و همچنين ديگر بيماري هاي ويروسي موثر باشد. محققان بر اين باورند استفاده از اين نوع درمان مي تواند در آينده جايگزين درمان هايي از قبيل HAART كه تحمل آن توسط بيمار بسيار سخت بوده و از هزينه بالايي برخوردار است، شود.
نقشه برداري از ژنوم خود با حداقل قيمت
برترين تحولات پزشكي سال 2008 از نگاه مجله تايم
نويسنده: آليس پارك
مترجم: عليرضا مجيدي
![]() |
مجله «تايم» به شيوه هر سال فهرستي از برترين ده گانه ها را در زمينه هاي مختلف منتشر كرده است. در ادامه نگاهي داريم به 10 تحول برتر دنياي پزشكي در سال 2008.
-1 ساخت نورون از بيماران مبتلابه ALS
در بيماريALS، سلول هاي عصبي واقع در مغز كه مسوول اعمال حركتي ارادي بدن هستند، به صورت تدريجي و پيش رونده دچار مرگ مي شوند. سال 2008، دانشمندان با استفاده از شيوه يي كه دانشمندي به نام «شنيا ياماناكا» (دانشمند دانشگاه كيوتو) در سال 2006 ابداع كرده بود، موفق شدند سلول عصبي (نورون) حركتي از بيماران ALS بسازند. «ياماناكا» شيوه يي ابداع كرده بود كه در آن با برنامه ريزي مجدد سلول هاي پوست بدن مي شد، آنها را به سلول هاي روياني تبديل و متعاقب آن اين سلول ها را به سلول هاي بافت دلخواه تبديل كرد. سال گذشته دانشمندان دانشگاه هاروارد و كاليفرنيا با استفاده از همين شيوه، با استفاده از سلول هاي پوستي دو زن بالغ مبتلابه ALSنورون حركتي ساختند. به اين ترتيب با استفاده از اين تحول، دانشمندان قادر خواهند بود روند بيماري و مرگ نورون هاي حركتي را در شرايط آزمايشگاهي مطالعه كنند و درمان هاي موثرتري براي بيماري بيابند.
-2 التهاب در برابر كلسترول
نيمي از حمله هاي قلبي در امريكا در بيماراني رخ مي دهد كه كلسترول طبيعي دارند. گيج كننده است؟، راستش پزشكان هم كم وبيش تا نوامبر سال 2008 همين حالت را داشتند. در نوامبر سال 2008، دكتر «پل ريدكر» عامل خطري مستقل براي حمله قلبي پيدا كرد: التهاب. التهاب كه متهم اصلي ايجاد بيماري هاي ديگري در بدن مثل التهاب مفاصل و بيماري هاي خودايمني است، مي تواند به اندازه عوامل خطر ديگري مثل سطح كلسترول خون در ايجاد حمله قلبي موثر باشد. البته پيش از اين هم مطالعات كوچك تري، رابطه يي بين التهاب و حمله قلبي پيدا كرده بودند. اما پژوهش جديد «ريدكر» كه در مجله معتبر پزشكي NEJM به چاپ رسيد، تحولي اساسي به حساب مي آمد. CRP، يك پروتئين موجود در خون است كه اندازه گيري آن مي تواند ميزان التهاب در بدن را نشان دهد. پژوهش «ريدكر» نشان داد وقتي افرادي با كلسترول طبيعي و ميزان بالايCRP، داروهاي پايين آورنده كلسترول موسوم به «استاتين ها» را دريافت مي كنند، احتمال بروز حمله قلبي در آنها 54 درصد پايين مي آيد. در مقابل، خطر بروز حمله قلبي در كساني كه تنها به خاطر كلسترول بالا، درمان دارويي دريافت مي كنند، 20 درصد نزول مي كند.پزشكان عقيده دارند كلسترول و توده ها (پلاك ها)ي چربي هنوز هم شاخص اصلي بروز حملات قلبي محسوب مي شوند. نقشي كه التهاب در اين ميان بازي مي كند اين است كه ناپايداري پلاك هاي چربي جدار عروق را افزايش مي دهد و احتمال پاره شدن آنها و در نتيجه مسدود شدن رگ هاي قلبي را بالامي برد. بنابراين التهاب هم، درست مثل سطح كلسترول خون، نقشي اساسي در ايجاد سكته قلبي بازي مي كند.
-3 جراحي بدون جاي زخم
پزشكان روز به روز بيشتر مشتاق انجام اعمال جراحي مي شوند كه در آنها براي رسيدن به عضو مورد نظر به جاي برش دادن سطح بدن با تيغ جراحي، از طريق حفرات طبيعي بدن مثل دهان، واژن و كولون به عضو مورد نظر برسند. سال گذشته، در ماه مارس، يك گروه پزشكي دانشگاه كاليفرنيا در سن ديه گو، موفق شدند با استفاده از ابزاري كه انتهاي آن مجهز به دوربين بود، از طريق واژن يك زن، عمل آپانديسيت را انجام بدهند. چنين شيوه يي مي تواند به بيماراني كه عمل معده موسوم به «باي پس» معده را انجام داده اند و بعد از عمل بافت معده آنها دچار اتساع شده، كمك كند چرا كه به جاي اعمال جراحي معمول، مي توان معده آنها را با استفاده از ابزاري كه از دهان آنها وارد مي شود و به معده مي رسد، عمل كرد. البته در اين شيوه جراحي هم برش هايي روي بافت ها داده مي شود، ولي اين برش ها در مقايسه با برش هاي معمول، بسيار كوچك تر هستند و در نتيجه ميزان درد و عفونت بيماران كاهش مي يابد و بيماران سريع تر بهبود مي يابند.
-4 ژنوم براي توده مردم
زماني تعيين ساختمان مولكول DNA تنها از «جيمز واتسون» (يكي از كاشفان آن) يا از «كريگ ونتر» (يكي از كساني كه از ژنوم انسان نقشه برداري كرد) برمي آمد، اما حالاشما با مبلغ نازل 399 دلار مي توانيد از DNA خودتان نقشه برداري و تعدادي از رازهاي آن را آشكار كنيد. گرچه دانشمندان بر سر ميزان سودمندي كسب اطلاعات شخصي از DNA اختلاف نظر دارند، اما شركت هايي مثل 23and me هم اينك امكان مي دهند كه هر شخص تنها با ارسال يك نمونه ساده بزاق به چنين اطلاعاتي برسد. البته پيش از اين هم امكان چنين كاري مهيا بود، اما مبلغي كه هر شخص بايد مي پرداخت بسيار بالابود. 23and me بعد از دريافت نمونه بزاق، DNA از آن استخراج مي كند و سپس دنبال ژن هاي مرتبط با 90 نوع بيماري مختلف مي گردد، از ژن مرتبط با بيماري عدم تحمل لاكتوز گرفته تا سرطان پروستات. البته در بسياري موارد داشتن ژن يك بيماري به معناي احتمال ابتلاي صد درصد به بيماري نيست. اما كسب اطلاع از داشتن چنين ژن هايي مي تواند به هر فرد كمك كند كه عوامل خطر مرتبط با آن را كم كند يا دنبال تشخيص زودهنگام بروز بيماري و درمان زودتر و موثرتر آن باشد.
-5 شناسايي ژن هاي مرتبط با بيماري آلزايمر
گرچه پيش از اين هم ژن هاي زيادي در ارتباط با بيماري آلزايمر شناسايي شده بودند، اما كشف هر ژن تازه يي در ارتباط با اين بيماري، اميد تازه يي براي درمان آلزايمر در آينده ايجاد مي كند. سال گذشته، پژوهشي روي 1300 خانواده كه در آنها عضو يا اعضايي مبتلابه آلزايمر بودند، انجام شد. اين پژوهش منتج به شناسايي 4 ژن تازه شد كه مرتبط با آلزايمر هستند. نقش اين ژن ها در ايجاد بيماري آلزايمر به درستي شناخته نشده اند، اما دانشمندان معتقدند آنها مرتبط با مرگ سلول هاي عصبي هستند. با پيشرفت بيماري آلزايمر، پلاك هاي چربي و كلافه هاي فيبري پروتئيني در مغز تشكيل مي شوند كه در نهايت منجر به مرگ سلول هاي عصبي مي شوند. يكي از ژن هايي كه به تازگي شناسايي شده اند، باعث توليد پروتئيني مي شود كه باعث ارتباط سلول هاي عصبي مي شود، چيزي كه در بيماري آلزايمر كاهش پيدا مي كند.
-6 واكسن پنج كاره
هر پدر و مادري مي داند كه چه اندازه كودكان شان از تزريق متنفر هستند. واكسن پنج كاره يي موسوم به «پنتاسل» مي تواند ميزان دفعات تزريق واكسن را به اندازه قابل توجهي كاهش دهد. «پنتاسل» نخستين واكسني است كه مي تواند در برابر پنج بيماري مهم ايمني ايجاد كند: ديفتري، كزاز، سياه سرفه، فلج اطفال و عفونت هموفليوس آنفلوآنزاي نوع B. اين واكسن در پنج هزار كودك مورد آزمايش قرار گرفته است و جز تب و قرمزي و التهاب محل تزريق عارضه جانبي خاصي نداشته است. «پنتاسل» كلاً 4 بار بايد تزريق شود: 3 بار بين 2 تا 6 ماهگي و يك بار بين 15 تا 18 ماهگي. به اين ترتيب تعداد دفعات تزريق واكسن به كودكان زير 18 ماه از 23 بار به تنها 4 بار كاهش پيدا مي كند. واكسن پنج كاره جديد مي تواند سهولت زيادي در برنامه هاي ايمني اطفال ايجاد كند و درصد ايمن سازي اطفال را به ميزان قابل توجهي افزايش دهد.
-7تست هاي ژنتيكي براي سرطان پستان
غربالگري هاي ژنتيكي نه تنها ابزار موثري براي تشخيص زودهنگام سرطان محسوب مي شوند، بلكه مي توانند به درمان سرطان ها هم كمك كنند. تست ژنتيكي SPOT-Light در بيماران مبتلابه سرطان پستان مي تواند ميزان پاسخ دهي آنها را به داروي ضدسرطان Herceptin مشخص كند. Herceptin دارويي است كه بر نوعي از سلول هاي سرطاني پستان كه مقدار زيادي پروتئين موسوم به HER2 از خود آزاد مي كنند، موثر است. بنابراين پزشكان براي اينكه مشخص كنند كدام بيمار پاسخ خوبي به اين دارو مي دهد، تكه يي از بافت سرطاني را بر مي دارند و تست SPOT-Light را روي آن انجام مي دهند. اين آزمايش تعداد ژن هاي HER2 روي سلول هاي سرطاني را مشخص مي كند. هر اندازه تعداد اين ژن ها بيشتر باشد، ميزان پاسخ دهي به Herceptin هم بيشتر خواهد بود. تحول ديگر مرتبط با سرطان پستان در سال گذشته، تست ژنتيكي ديگري موسوم به OncotypeDx بود. اين تست احتمال عود سرطان پستان را مشخص مي كند و مي تواند تعيين كند كدام داروي ضدسرطان در مورد يك تومور خاص بهتر عمل مي كند.
-8 تست خوني مادر براي تشخيص سندروم داون در جنين
يكي از بهترين شيوه هاي تشخيص قبل از تولد سندروم داون آمنيوسنتز است. در اين شيوه، سوزني مقداري از مايع آمنيوتيكي كه جنين را احاطه مي كند، برمي دارد. ولي آمنيوسنتز مي تواند باعث آسيب بافت عصبي جنين شود، به علاوه از هر 200 زني كه مورد آمنيوسنتز قرار مي گيرند، يك مورد دچار سقط جنين مي شوند. اما تست ژنتيكي جديدي كه مراحل تحقيقاتي خود را طي مي كند، مي تواند كار تشخيص پيش از تولد سندروم داون را بسيار آسان كند، چرا كه براي تشخيص، گرفتن يك نمونه خون از مادر كافي خواهد بود. ميزان بسيار كمي از DNA جنين وارد خون مادر مي شود. با بررسي اين DNA مي توان تعيين كرد كروموزوم شماره 21 اضافي، يعني همان عامل بيماري، در DNA جنين وجود دارد يا نه.
-9چسب ضداستفراغ براي بيماران سرطاني
تهوع و استفراغ شديد يكي از عوارض شيمي درماني در بيماران مبتلابه سرطان است. داروهاي خوراكي و تزريقي براي كاهش اين عارضه جانبي از پيش وجود داشته اند، اما پچ ضداستفراغي موسوم به Sancuso اين كار را بسيار آسان مي كند. اين پچ، به صورت پيوسته و مداوم دارويي به نام granisetron از خود آزاد مي كند. اين دارو با بلوكه كردن گيرنده هاي سروتونين، ميزان تهوع را كم مي كند. استفاده از اين پچ، سال گذشته از سوي سازمان نظارت بر غذا و داروي امريكا مورد تاييد قرار گرفت.
-10 پيوند تراشه ساخته شده با سلول بنيادي
«كلوديا سانچز» 30 ساله، بيماري مبتلابه سل بود كه سال گذشته پيوند عضو استثنايي در مورد او انجام شد. بيماري سل باعث آسيب جدي يكي از نايژه هاي او شده بود. پزشكان تصميم گرفتند پيوند نايژه را به شيوه يي نو براي او انجام دهند. در مرحله اول ناي يك اهداكننده فوت شده، برداشته و سلول هاي پوششي ناي، كاملاً برداشته شد و در مرحله بعد با استفاده از سلول هاي بنيادي خود خانم «سانچز»، عضو اهدايي، پوشش دوباره داده شد و سرانجام اين ناي به بدن او پيوند زده شد. از آنجا كه چنين پيوندي سيستم ايمني گيرنده را تحريك نمي كند، نياز به هيچ تضعيف كننده سيستم ايمني براي جلوگيري از رد پيوند نبود و خانم سانچز كه مادر دو فرزند هم است، بعد از شش ماه زندگي عادي خود را از سر گرفت.
□
روزنامه جام جم > شماره 2462 7/10/87 > صفحه 14 (جامعه
آموزش علوم نگرشي تازه براي زندگي بهتر
نويسنده: رسول عبدالله ميرزايي
![]() |
تا به حال در اطراف خود با اين سوال برخورد كرده ايد كه چرا در برخي موارد ما انسان ها راه حل درست و ساده را در برخورد با مشكلات روزمره زندگي برنمي گزينيم و به تبع آن براي خود، خانواده، همسايگان و همنوعانمان ناراحتي ايجاد مي كنيم؟ فرض كنيد در زندگي روزمره ما همه نظم را رعايت كنند و به حق يكديگر احترام بگذارند. در آن صورت چقدر از مشكلات ايجاد شده فعلي در مناسبات اجتماعي كاسته مي شود؟ سوال اساسي آن خواهد بود كه اين فضا چگونه ايجاد مي شود كه انسان مجالي را براي تفكر داشته باشد و با مهارت هاي آن آشنايي پيدا كند.
آموزش و پرورش در جوامع بشري براي بهبود وضعيت زندگي انسان ها و تربيت نيروي انساني موثر در رشد جامعه تلاش مي كند و گاه اهميت اين موضوع به گونه اي است كه آموزش از راه دور هم به مدد آن مي آيد و حال آن كه در كنار مهارت هاي عمومي (خواندن و نوشتن، آشنايي با رياضيات، تاريخ و...) براي زندگي بهتر كه در نظام آموزش و پرورش رخ مي دهد، رسيدن فراگيران به تفكر منطقي از اهداف اصلي فرآيند تعليم و تربيت است كه دولت ها براي آن از منابع عمومي كشور هزينه مي كنند. در واقع صرف اين هزينه با تاثير چندين برابر در رشد جوامع، سرمايه گذاري بسيار موفق و نتيجه بخش است.
فراگيران در مرحله تكوين و پرورش مهارت هاي تفكر، وارد سيستم آموزش و پرورش شده و در نهايت پس از چندين سال ضمن نيل به تفكر منطقي، فارغ التحصيل مي شوند. هر چند در سال هاي اخير دركشورهاي مختلف به يادگيري مهارت در دوره دبيرستان، توجه شده و به تبع آن رشته هايي چون كاردانش توسعه پيدا كرده است؛ اما آنچه به عنوان آفت اين فرآيند تلقي مي شود، آن است كه فرآيند پرورش مهارت هاي تفكر در فراگيران و آشنايي با مهارت هاي لازم براي زندگي بهتر به خطر بيفتد، دست اندركاران سيستم آموزشي گاه با تدوين نظام هاي ارزشيابي نادرست، نقش عمده اي را در انحراف از هدف اصلي ايفا مي كنند و از آن جمله مي توان به كنكور سراسري دانشگاه ها و موسسات آموزش عالي اشاره كرد كه عمدتا در اين فرآيند سطوح شناختي پايين مورد توجه قرار گرفته و به تبع آن به خاطر سپردن مطالب و بازگويي دوباره آنها اهميت ويژه اي مي يابد. در چنين ساختاري معلمان مسلط به راه حل هاي الگودار يا تكنيك هاي به خاطر سپاري مطالب و بازگويي مجدد آن، در جامعه مورد توجه قرار گرفته و بنگاه هاي اقتصادي با توجه به آنها شكل مي گيرد.
بايد توجه داشت فرآيند تعليم و تربيت تنها در ساختار آموزش و پرورش نهفته نيست. بلكه خانواده، جامعه و رسانه ها به عنوان عوامل تاثيرگذار، نقش بسزايي در اين امر دارند و در برخي مواقع حتي مي توانند در نيل به اهداف آموزش و پرورش تاثير معكوس داشته باشند؛ لذا بايد يك همسويي در رفتار براي نيل به اهداف مشترك وجود داشته باشد و انجمن اوليا و مربيان در همين خصوص مي تواند نقش بسيار موثري ايفا كند. البته در اين ميان نقش رسانه ها هم بسيار در خور توجه بوده و بخصوص در كودكان مي تواند در پرورش مهارت هاي تفكر، نقش آفرين باشد.
دانش آموزان گاه از والدين يا معلمان خود مي پرسند با فرض آنكه ما در آينده در رشته شيمي ادامه تحصيل ندهيم يا اصلاامكان ادامه تحصيل برايمان مقدور نباشد، چرا ما شيمي مي خوانيم؟ يا چرا در مدارس شيمي، فيزيك و رياضي تدريس مي شود، مگر ما مي خواهيم شيميدان، فيزيكدان و رياضيدان شويم؟
فرض كنيد يك معلم شيمي، فراگيري واكنش هاي شيميايي را از سوي دانش آموز به عنوان هدف آموزشي براي خود تلقي كرده باشد در آن صورت فراگير مي تواند از خود بپرسد اين همه فرمول شيمي در كجاي زندگي به درد من خواهد خورد؟
حال بايد چه پاسخي به اين سوال داد؟ به نظر مي رسد پاسخ دادن به اين پرسش مي تواند پاسخگوي بحث اول اين يادداشت باشد. ما در آموزش و پرورش دنبال چه چيزي هستيم؟ گاه هدف اساسي فراموش شده و اهداف ديگري كه براي كمك و نيل به آن هدف اصلي طراحي شده اند، مورد توجه قرار مي گيرد.
در چند سال اخير به همت وزارت آموزش و پرورش و مساعدت وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، رشته هاي ميان رشته اي جديدي براي تربيت كارشناسان خبره در دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي با عناوين آموزش شيمي، آموزش فيزيك و آموزش رياضي در مقطع كارشناسي ارشد ايجاد شده است كه در كنار توليدات علمي و حركت در مرزهاي دانش و كمك به رفع معضلات موجود در نظام آموزشي به تربيت نيروي هاي انساني ماهر نيز مي پردازد كه نتايج آن در سال هاي آينده براي سيستم تعليم و تربيت كشور ملموس خواهد بود.
مطالعات نشان مي دهد كه عمدتا از آزمايشگاه در سطوح پايين آموزشي استفاده مي شود در حالي كه آزمايشگاه در دروس علوم بهترين مكان براي تقليد كار دانشمندان در يافتن پاسخ پرسش هاي علمي است تدريس با نگرش به تقويت فرآيندهاي تفكر به كمك روش هاي نوين آموزشي منجر به ايجاد انگيزه و تلاش براي يادگيري در فراگيران مي شود و معلم در اين ميان نقش راهنما را به عهده گرفته و در اين راستا تلاش خواهد كرد. گفتني است كه در بسياري از مواقع اين روش ها بسيار كم هزينه است و گاه اصلاهزينه اي در بر ندارد، آموزش علوم در جهت نيل به اين اهداف حركت مي كند.
با روند رو به گسترش تجهيز مدارس به آزمايشگاه و كامپيوتر و نقش اين دو در آموزش فراگيران، آيا اين ابزارها در راستاي برنامه هاي آموزشي به طور صحيح مورد استفاده قرار مي گيرند؟
مطالعات نشان مي دهد كه عمدتا از آزمايشگاه در سطوح پايين آموزشي استفاده مي شود در حالي كه آزمايشگاه در دروس علوم، بهترين مكان براي تقليد كار دانشمندان در يافتن پاسخ پرسش هاي علمي، آشنايي با مهارت هاي عملي و آشنايي با روش علمي است. در اين مجال مختصر، به يك تجربه كوتاه از طرح يكي از دانشجويانم اشاره مي كنم.
در اين تحقيق كه در مقطع پيش دبستاني صورت گرفت، نشان داده شد كه انجام برخي آزمايش هاي علوم مي تواند به پرورش خلاقيت منجر شود. در اين تجربه خود بچه ها، فعاليت هاي علوم را انجام داده و در ارتباط با آن بحث مي كردند و معلم نقش راهنما و كنترل كننده فضاي آموزشي را به عهده داشت. نكته مهم در انجام اين فعاليت ها آن است كه عمدتاً فراگيران با درگير شدن در فعاليت هاي آموزشي از جمله آزمايشگاه، داراي نگرش مثبت و سازنده نسبت به فعاليت هاي علمي شده و شوق آموختن در آنها تحريك مي شود، به گونه اي كه كم كم روش آموختن خود را كشف مي كنند.
در تجربه اي ديگر، يكي ديگر از دانشجويان آموزش شيمي با انجام الگوهاي آموزشي جديد، موجب شد كه در يك كلاس فاقد انگيزه براي آموختن، انگيزه زايدالوصفي براي آموزش شيمي در بين فراگيران ايجاد شده و نتايج حاصله حتي براي مديران آموزشي نيز غيرقابل تصور بود.
حال ممكن است اين سوال مطرح شود كه از زمان هاي قديم رشته هاي آموزشي برنامه ريزي درسي، علوم تربيتي و... در دانشكده هاي علوم انساني در دانشگاه هاي مختلف كشور وجود داشته است پس چرا رشته هاي جديد با پيشوند آموزش پا به عرصه وجود گذاشته اند؟
پاسخ اين پرسش را مي توان به زبان ساده اين گونه ارائه كرد كه مثلادبير شيمي با قوانين شيمي آشنا مي شود و علم شيمي را ياد مي گيرد، آيا با گذراندن حدود 30 واحد درسي تربيتي مي تون از او به عنوان يك معلم موفق ياد كرد؟
آيا كساني كه از حوزه دانش علوم تجربي دور بوده و با قوانين برنامه ريزي درسي آشنايي دارند، به تنهايي مي توانند براي نيل به موفقيت در ساختار تعليم و تربيت به ايفاي نقش بپردازند؟ شايد نتيجه آن باشد كه معلم شيمي، شيمي را هدف اصلي فرآيند آموزش خود در دبيرستان تلقي كرده و به آن توجه كند.
لذا متخصصان آموزش علوم پس از گذراندن دوره آموزش علوم محض وارد فضاي مهارت و پژوهش آموزشي شده و يافته هاي خود را با عنايت به خبرگي در دانش محض در ساختار تعليم و تربيت آشكار مي كنند. بنابراين به نظر مي رسد بايد با عنايت به موارد ذكر شده، در برنامه ريزي درسي دوره هاي تربيت معلم تغييراتي اعمال كرد تا در نهايت به هدف اصلي فرآيند آموزش و پرورش كه همان نيل به تفكر منطقي در فراگيران است، جامه عمل پوشاند.
استاديار گروه شيمي دانشكده علوم دانشگاه تربيت دبير شهيد رجايي
□
روزنامه اعتماد > شماره 1853 7/10/87 > صفحه 10 (علم
معرفي اختراع برتر ناسا
مهر: فوم «پليميد» به عنوان اختراع تجاري سازمان فضايي امريكا (ناسا) در سال 2008 معرفي شد. اين فوم چندمنظوره در مقابل صدا، گرما و سرما عايق بوده و مي تواند در فضاپيماها و تجهيزات موجود در زمين مورد استفاده قرار گيرد. «پليميد» مي تواند خصوصيات انعطاف پذيري و سختي، ساختاري و غيرساختاري را در كنار هم داشته و در عين حال از مقاومت بسيار بالايي برخوردار است. جرم اين ماده عايق متناسب با مورد مصرف آن از قبيل استفاده در برابر آتش متغير بوده و در حرارتي بالاي 400 درجه فارنهايت هيچ گونه محصول مضري را از خود ايجاد نمي كند. به گفته مقامات اين سازمان به منظور افزايش تحقيقات فضايي مي توان از اين ماده در توليد كاوشگرهايي با وزن پايين تر و مقاومت بالاتر و متناسب با شرايط محيطي سياره هاي ماه و مريخ استفاده كرد. تاكنون چندين شركت تجاري صدها هزار فيت از اين ماده را به منظور استفاده در تجهيزات متفاوت سفارش داده اند زيرا «پليميد» نسبت به نمونه هاي موجود مطمئن تر و سبك تر خواهد بود. مخترعان اين ماده طي كنفرانس رقابت مديريت پروژه ناسا كه در اوايل سال 2009 برگزار خواهد شد، مورد تقدير قرار خواهند گرفت.
لنزي مخصوص عكاسي در طبيعت
واحد مركزي خبر: عكاسان طبيعت از اين پس مي توانند بدون نگراني از گريختن سوژه خود از مقابل لنز دوربين به عكاسي از طبيعت و جانوران وحشي بپردازند. لنز SPY لنزي است كه توسط شركتي ژاپني توليد شده و افراد مي توانند با استفاده از آن و از زاويه هاي مختلف به عكاسي بپردازند. عملكرد اين لنز مانند دستگاه پريسكوپ يا دوربين زيردريايي بوده و با اكثر دوربين هاي تك لنزي انعكاسي (SLA) منطبق است. آداپتور لنز SPY توانايي چرخش 360 درجه را داشته و به همين دليل زماني كه به نظر مي رسد عكاس در حال عكاسي از رو به رو است، وي مي تواند در جهات چپ، راست، بالاو پايين عكس مورد نياز خود را تهيه كند. زوم اين لنز حداكثر 50 ميلي متر بوده و قيمت آن 50 دلار اعلام شده است. همچنين لنز SPY را مي توان بر لنز دوربين هاي متفاوتي از جمله كانن، نيكون، سوني، پنتاكس و المپيوس سوار كرده و مورد استفاده قرار داد.
توليد اولين حسگر اقيانوسي
مهر: پس از گذشت 9 ماه تحقيق محققان دانشگاه علوم الكترونيك و رايانه در ساوتهمپتون در مركز اقيانوس شناسي ملي اولين نمونه مينياتوري حسگرهاي تحقيقاتي اقيانوسي به منظور كنترل زيستگاه موجودات اقيانوسي را توليد كردند. اين حسگر كه توليد آن دو ميليون پوند هزينه دربرداشته، به تازگي و با موفقيت در عمق هزار و 600 متري در اقيانوس مورد آزمايش قرار گرفته است. قبل از قرار گرفتن در اعماق آب، حسگر در ميان ابزاري كه حرارت و شوري آب را متناسب با عمق اندازه گيري مي كند، قرار گرفته و سپس تمركز نيترات و نيتريت كه از عوامل شيميايي مهم زيستي در اقيانوس ها به شمار مي روند را مورد بررسي قرار مي دهد. ميزان عناصري مانند فسفات، آهن و منگنز را نيز مي توان با استفاده از اين حسگر اندازه گيري كرد. محققان در نهايت قصد دارند اين حسگرها را به آزمايشگاه ها و آناليزورهايي مستقل و كوچك تبديل كنند تا با استفاده از آنها بتوانند ميزان مواد غذايي و آلاينده هاي موجود در آب را حتي در اندازه هاي ناچيز سنجيده و در عين حال نمونه هاي مختلف فيتوپلانكتون ها را شناسايي كنند. به گفته اقيانوس شناسان گسترش چنين حسگرهاي مرتبط با شيمي زيستي و زميني طي سه سال آينده مي تواند تكنولوژي جديدي را به منظور گسترش اطلاعات علوم دريايي ارائه كرده و در زمينه هاي متفاوت علمي مورد استفاده قرار گيرد.
شارژ ليزري در آسمان
ايسنا: گروهي از دانشمندان موفق به ابداع روشي منحصر به فرد براي تامين نيروي محركه هواپيماهاي در حال پرواز شدند. دانشمندان در روش جديد از يك ليزر پرقدرت براي شارژ مجدد باتري هاي نصب شده روي هواپيما حين پرواز استفاده مي كنند. به گفته مهندسان، يك مشكل اساسي در مورد هواپيماها مقدار سوختي است كه بايد حمل كنند: به همين دليل طراحان سيستم هاي سوخت هواپيمايي مجبور مي شوند از روش هايي استفاده كنند كه مقدار مصرف سوخت را كاهش دهد تا ضرري براي حمل مخازن عظيم سوختي در داخل هواپيما وجود نداشته باشد. تمام اين مشكلات باعث بالارفتن هزينه و كاهش قدرت مانور هواپيماها در آسمان مي شود. به گفته دانشمندان يك راه حل اين مشكل، سوخت گيري مجدد حين پرواز است، اما اين كار مي تواند مشكل و در عين حال خطرناك باشد: اما در پژوهش اخير دانشمندان دانشگاه كليولند موفق به ابداع روشي جديد براي سوخت گيري مجدد هواپيماها با استفاده از ليزرهاي قوي شده اند كه در اين روش باتري هاي سوار بر هواپيما دوباره پر مي شوند. به گفته محققان، در اين روش 60 درصد از نور ليزر كه به باتري ها برخورد مي كند، مي تواند به جريان برق تبديل شود و انرژي هواپيما را تامين كند.
توليد عينك هاي آفتابي مولد انرژي
مهر: شركت Yanko Design موفق به طراحي و توليد خلاقانه عينك آفتابي شده است كه علاوه بر حفاظت چشم هاي فرد در مقابل اشعه ماوراء بنفش ساطع شده از خورشيد از نور جذب شده براي تامين انرژي وسايل الكتريكي همراه فرد استفاده مي كند. اين عينك كه SIG نام گرفته است نور خورشيد را با كمك صفحات خورشيدي اش جذب كرده و انرژي حاصل از آن را از طريق خروجي هايي كه در انتهاي دسته عينك ها قرار گرفته است به وسايل الكتريكي منتقل مي كند. صفحات خورشيدي اين عينك كه در قسمت شيشه هاي آن تعبيه شده اند با استفاده از فناوري نانو و از تركيب دانه هاي رنگي زيستي توليد شده اند كه در عين ارزان بودن از بازدهي بالاي انرژي نيز برخوردار است. اين شركت در عين حال ردياب ماوراء بنفشي را طراحي كرده است كه قادر به اندازه گيري و ذخيره اطلاعات مربوط به زمان سپري شده در مقابل خورشيد باشد. چنين اطلاعاتي در آينده مي تواند پزشكان را از دليل بروز بسياري از بيماري هاي پوستي و چشمي آگاه كرده و آنها را در تجويز درمان مناسب ياري رساند.
□
روزنامه اعتماد > شماره 1853 7/10/87 > صفحه 10 (علم)
گام براي شناخت جهان از بي نهايت كوچك تا بي نهايت بزرگ
نويسنده: علي افضل صمدي
جهان كتاب (1387)
196 صفحه
قيمت:4000 تومان
از ديرباز چند موضوع ذهن بشر را به شدت به خود مشغول ساخته بود، اول جهان در مقياس بسيار بزرگ و كيهاني آن، ديگر جهان بسيار خردها و كوچك ها (آنچه كه در دل ذره مي گذرد) و درنهايت مفهوم و خاستگاه حيات. حتي امروزه نيز بخش زيادي از علم را مي توان در يكي از اين سه دسته جاي داد. هنگامي كه در سياهي شب به ستارگان چشم مي دوزيم، ستارگان از راه دور به ما چشمك مي زنند. با چشم غيرمسلح، در بهترين شرايط جوي و در شب غيرمهتابي، در مجموع حدود شش هزار ستاره قابل رويت است. ستارگان تمام سطح آسمان را نمي پوشانند و به صورت نقاط درخشان و با فاصله زياد از هم، در تاريكي مطلق شب قرار گرفته اند. اولين مساله براي هر مشاهده گر و به خصوص هر اخترشناس، تاريكي آسمان در شب و دليل وجود ستارگان با فاصله هاي زياد از يكديگر است. واقعاً چرا آسمان در شب تاريك است؟
اخترشناسان و طالع بينان باستاني براي شناخت بهتر ستارگان آسمان صورت هاي فلكي خاصي تعريف كرده اند. اين صورت فلكي كه از ستاره ها ساخته شده است، از به هم پيوستن ستارگان قبال رويت به وجود مي آيد. نظاره و تامل در اين صورت هاي فلكي در آسمان، در هر قبيله يا تمدني اسطوره هاي مختلف و زيبا آفريده است. گفتني است برخي از ستارگان نور بيشتري دارند و اين احتمالاً ناشي از نزديكي آنها به ما است و نه به دليل عظمت آنها. برعكس ستاره هاي بسيار بزرگي هستند كه به علت دوري كم نور به نظر مي رسند. اين مجموعه بسيار زيبا خلاق ترين ذهن هاي بشر را براي كشف رازها و اسرار خود به مبارزه طلبيده است كه از شناخته شده ترين آنها مي توان به كپلر، گاليله، نيوتن و اينشتين اشاره كرد.
بيش از 20 قرن فلاسفه و دانشمندان تصور مي كردند زندگي به طور خود به خود نه تنها از موجودات زنده بلكه حتي از مواد جامد به وجود مي آيد. از عهد باستان تا قرون وسطي اين نظر مطرح بود كه زندگي از اختصاصات دروني ماده است و به محض اينكه شرايط لازم فراهم شود، به طور خود به خود و به گونه هاي مختلف جلوه گر خواهد شد. اين نظريه را «تولد خود به خود» مي گفتند. مثلاً مردم فكر مي كردند كرم خود به خود از گل و لاي و مگس از گوشت فاسدشده حاصل مي شود. حتي يك پزشك مشهور بلژيكي در قرن هجدهم، دستورالعملي را براي توليد موش ظرف 24 روز از كنار هم قرار دادن دانه هاي گندم و پارچه هاي كثيف ارائه كرده بود. مدافعان تولد خود به خود تا اواسط قرن نوزدهم به شدت از اين نظريه طرفداري مي كردند. از طرفي ديگر برخي از دانشمندان به نيروي مرموزي با عنوان نيروي زندگي اعتقاد داشتند. به گفته آنان بين مواد بي جان موجود در سطح زمين و موادي كه از جانداران به دست مي آيد، يك تفاوت اساسي وجود دارد آن هم اين است كه مواد حاصل از جانداران را به هيچ وجه نمي توان از مواد بي جان به وجود آورد، زيرا جانداران داراي يك «نيروي حياتي» هستند كه مواد بي جان فاقد آن هستند، به همين دليل نيز مواد حاصل از جانداران و مواد بي جان در اصل با هم متفاوت هستند. اما فردريش وهلر توانست به كمك مواد معدني يك ماده آلي توليد كند و بدين ترتيب افسانه «نيروي حياتي» را رد كرد. پس به راستي راز حيات در چيست؟
كتاب از بي نهايت كوچك تا بي نهايت بزرگ درصدد پاسخگويي به اين پرسش است.
اين كتاب كوشيده است از يك سو عظمت كيهان را به تصوير بكشد و از سوي ديگر به راز موجودات زنده پي ببرد و براي اين كار ابعاد ستارگان را ارائه داده است، از ستارگان متوسطي چون خورشيد تا ستارگان غول پيكري كه ميليون ها بار از خورشيد ما بزرگ ترند و آنقدر از ما دورند كه فاصله آنها با مقياس سال نوري بيان مي شود. مولف براي اين كار سفر فضايي خود را از دورترين مكان در كيهان شروع كرده است و به تدريج به زمين نزديك شده تا به برگي كه از درخت جدا شده و بر زمين افتاده است، برسد. سپس همين روند را ادامه مي دهد تا در موجودات و اشيايي كه روي زمين قرار دارد، تجسس كند و به كنه وجودشان پي ببرد. اين تصويرهاي پي در پي نشان مي دهد اين موجودات يا اشيا از اجتماع ذرات بنيادي ساخته شده است و ابعاد آنها در مقياس ميلياردها ميليارد بار كوچك تر از مقياسي كه ما در زندگي روزمره خود با آن سروكار داريم (متر) قابل تعريف است. بنابراين لازم است از ميكروسكوپ استفاده كرد و در نهايت تنها ابزارهاي قابل استفاده نظريه هاي علمي است. براي هر كدام از اين مراحل تصويرهايي نشان داده شده و در نهايت تاكيد شده است كه فاصله بين اين دو حد (بزرگ ترين و كوچك ترين مقياس هاي عالم) عددي است 120 رقمي، يعني عدد 10 با 118 صفر در مقابل آن. كتاب براي آنكه درك اين تصويرها را آسان كرده باشد، در ابتدا ما را با برخي از مفاهيم و داده هاي علمي آشنا مي كند تا عظمت جهان را بهتر درك كنيم سپس مجموعه يي 40 تايي از تصويرهاست كه از فاصله 10 ميليون سال نوري از كهكشان راه شيري آغاز مي شود و به طرحي از كوارك ها ختم مي شود.
دكتر علي افضل صمدي مولف كتاب متولد 1317 كرمانشاه، داراي دكتراي سيكل سوم در شيمي هسته يي از دانشكده علوم پاريس و دكتراي دولتي فرانسه در شيمي فيزيك هسته يي است. وي علاوه بر تدريس در دانشكده علوم دانشگاه مشهد، سال هايي را نيز در بخش پژوهش هاي مركز اتمي فرانسه سرگرم تحقيق بود. در كارنامه وي در كتاب درس دانشگاهي (اصول شيمي، چاپ ششم 1368 و شيمي عمومي، 1377) و چندين كتاب براي مخاطبان عام از جمله ستارگان، زمين و زندگي (1369)، افسانه زندگي (1373) و انرژي اتمي به چشم مي خورد. اين كتاب نيز از جمله كتاب ها براي عامه مردم است و دومين كتاب از مجموعه كتاب هاي دانش و فن براي همه (از انتشارات جهان كتاب) است.
گروه جامعه: ثبت نام آزمون كارشناسي ارشد سال 88 دانشگاه آزاد اسلامي از روز چهارشنبه دوم بهمن آغاز مي شود و تا 15 بهمن ادامه دارد.
آزمون كارشناسي ارشد دانشگاه آزاد اسلامي طي روزهاي 17 تا 19 ارديبهشت 88 برگزار مي شود.
به گزارش ايسنا، متقاضيان مي توانند با مراجعه به پايگاه الكترونيكي آزمون دانشگاه آزاد اسلامي به نشانيwww.azmoon.org ثبت نام كنند.
تمامي فارغ التحصيلان مقطع كارشناسي يا شاغلان به تحصيل در سال آخر اين مقطع، مشروط به نداشتن منع از لحاظ مقررات نظام وظيفه عمومي مي توانند در اين آزمون ثبت نام كنند و هر داوطلب مي تواند با توجه به علاقه و بدون در نظر گرفتن رشته مقطع كارشناسي خود با رعايت ضوابط دفترچه راهنما يك رشته تحصيلي را انتخاب و در فرم اينترنتي وارد كند. البته رشته هاي گروه علوم پزشكي شامل رشته آموزش پرستاري و مديريت خدمات بهداشتي و درماني از اين شرط مستثنا هستند و داوطلبان اين رشته ها بايد داراي مدرك متجانس با رشته انتخابي باشند و همانند سال قبل يك واحد دانشگاهي را انتخاب كنند.
روزنامه جام جم > شماره 2479 30/10/87 > صفحه 17 (جامعه)
اساسنامه المپياد علمي ـ دانشجويي تصويب شد
گروه اجتماعي ـ اساسنامه المپياد علمي دانشجويي به تصويب كميته تخصصي شوراي عالي انقلاب فرهنگي رسيده است و هم اكنون نيز در دستور كار شورا قرار دارد.
به گزارش خبرنگار «ايران»، رئيس سازمان سنجش آموزش كشور، ديروز در مراسم تجليل از برگزيدگان سيزدهمين المپياد علمي دانشجويي كشور كه در سازمان سنجش برگزار شد با بيان اين مطلب گفت: اساسنامه المپياد دانشجويي را به شوراي انقلاب اسلامي ارسال كرده ايم و هم اكنون در حال پيگيري و تصويب اين اساسنامه در شورا هستيم كه با تصويب اساسنامه المپياد دانشجويي، حمايت همه جا نبه اي از دانشجويان المپيادي خواهيم داشت. دكتر عبدالرسول پورعباس با اشاره به برگزاري المپياد دانشجويي در كشور افزود: امسال براي اولين بار در دو رشته شيمي و رياضي المپياد علمي دانشجويي در سطح بين المللي برگزار شد. همچنين در نظر داريم المپياد علوم قرآني را در سال آينده در سطح كشورهاي اسلامي برگزار كنيم.
وي با اشاره به مشكلات برگزاري المپياد علمي دانشجويي در كشور گفت: سازمان سنجش بودجه دولتي ندارد به همين علت براي برگزاري آزمون هاي علمي دچار كمبود اعتبار مي شويم. البته رايزني هاي بسياري هم با معاونت علمي رئيس جمهور شده است اما متاسفانه پاسخي دريافت نكرده ايم.
گسترش المپياد دانشجويي كشورهاي اسلامي
وزير علوم، تحقيقات و فناوري نيز در اين مراسم گفت: درصدد هستيم تا دبيرخانه المپياد دانشجويي كشورهاي اسلامي را در ايران راه اندازي كنيم. دكتر محمدمهدي زاهدي با اشاره به اينكه در جلسه وزراي علوم كشورهاي اسلامي طرح تدوين اساسنامه المپيادهاي دانشجويي كشورهاي اسلامي مطرح شده است، افزود: تمام وزراي علوم كشورهاي اسلامي اين پيشنهاد را تصويب كردند و مقرر شد ايران اساسنامه المپياد كشورهاي اسلامي را تدوين كند كه اميدواريم بزودي دبيرخانه المپياد دانشجويي كشورهاي اسلامي در ايران راه اندازي شود. وي اظهار كرد: مسئولان بايد المپيادهاي دانشجويي را در سطح كشورهاي اسلامي فعال كنند تا براين اساس نخبگان جهان اسلام شناسايي و متحد با هم در جهت خدمت به جهان اسلام گام بردارند.
تقدير از ۶۴ برگزيده المپياد
دكتر محمد محمدي اقدم، دبير كميته اجرايي المپياد دانشجويي كشور نيز گفت: در مرحله اول اين المپياد كه به طور متمركز در ۱۶ رشته برگزار شد، ۱۸۸ هزار و ۶۲۲ نفر شركت و ۲۲۹ نفر به مرحله نهايي راه پيدا كردند. همچنين در آزمون غيرمتمركز هزار و ۹۵۰ نفر شركت كردند كه از اين ميان ۵۲۵ نفر به مرحله نهايي رسيدند و در نهايت ۶۴ نفر به عنوان برگزيده نهايي انتخاب شدند
روزنامه ايران > شماره 4121 25/10/87 > صفحه 4 (اجتماعي
نانو فناوري وتأثير آن بر ساير علوم وآموزش
تهيه و تنظيم :
خانم شمسي حيدر ي
دبيرشيمي ناحيه 2- كرمانشاه
برای دانلود کردن کافیست روی دانلود کلیک کنید و در پایین صفحه ای که باز میشود جلوی کلمهSave file to your PC به روی click here کلیک کنید و در پنجره ای که باز میشود save as را بزنید
چند قسمت از مقاله تهیه شده
فهرست
|
عنوان |
صفحه |
|
چكيده |
1 |
|
مقدمه |
2 |
|
نانوتكنولوژي چيست ؟ |
3 |
|
پيشينه فناوري نانو |
4 |
|
اهميت نانو مقياس |
4 |
|
مباني اتمي ومولكولي نانو فناوري |
5 |
|
توليد نانوساختار ها وفوايد آنها |
11 |
|
بررسي سميت نانو ذرات |
16 |
|
كاربرد نانوتكنولوژي درعلوم مختلف |
12 |
|
سرمايه گذاري در زمينه نانوتكنولوژي |
15 |
|
نقش نانوفناوري در آموزش و پرورش |
17 |
|
نتيجه گير ي |
19 |
|
منابع |
20 |
چكيده :
ماهيت فناوري در توانايي كردن درسطح مولكولي ، اتم به اتم ، به منظور توليد ساختارهاي بزرگ با تشكيلات مولكولي اساسا نووتازه است .هدف بهره گيري از اين خواص با « دستيابي به كنترل ساختارها و وسايل درسطح هاي اتمي به مولكولي و آموختن چگونگي ساخت واستفاده كار آمد از اين وسايل است » . نانوفناوري توانايي ساخت مواد ميكرو و ما كرو و محصولاتي با دقت اتمي است .
دراين مقاله پيشرفت هاي نانوفناوري اتمي ، مولكولي ، توانايي سازماندهي قاعده مند و تقسير خواص و رفتار ماده در سطح هاي مولكولي ارائه شده است . امكان پذيري ايجاد وسايل ، مواد وسيستم هاي عملياتي با مقياس طولي 1 تا 100 نانومتر ( يك ميليارد يم متر ) از طريق نانوفناوري مورد بحث قرار مي گيرد . اخترعات واكتشافات اخير در جنبه هاي اتمي ومولكولي نانوفناوري ارائه وزمينه هاي پژوهشي مربوط و فعاليت هاي توسعه اي در حال پيشرفت و گسترش نانوفناوري در آينده بدون وقفه ادامه داشته باشد
مقدمه :
نانوتكنولوژي ، فناوري در سطح اتم ها و مولكول هاست و به عبارتي توانمندي توليد مواد ، ابزارها و سيستم هاي جديد با در دست گرفتن كنترل آنها ، در سطح مولكولي واتمي واستفاده از خواص ظاهر شده دراين سطوح است . اين فناوري ساخت ابزارها ي نوين مولكولي منحصربه فرد با به كارگيري خواص شيميايي كاملا شناخته شده اتم ها ومولكولها ونحوه پيوند آن ها به يكديگر را ارئه مي دهد . مهارت مطروحه در اين تكنولوژي دستكاري اتم ها به طور جداگانه وجاي دادن دقيق آن درمكاني است كه براي رسيدن به ساختار دلخواه هاي و ايده هاي آن مورد نياز مي باشد .
نانوفناوري يك رشته جديد علمي نيست بلكه رويكرد جديد در تمام رشته هاست وبرا ي آن مي توان كاربرد هايي در حوزه هاي مختلف از جمله پزشكي ،بيوتكنولوژي ، الكترونيك و كامپيوتر ، ارتباطات ، حمل ونقل ، انرژي محيط زيست ، امنيت ملي ، كشاروزي وحتي علوم انساني را برشمرد كه نشانگر فرا رشته اي وفرا بخشي بودن اين رشته مي باشد .
طبيعت براي ميليون ها سال صاحب نانوتكنولوژي بوده است و دانشمنداني مانند Smalley عقيده دارند كه مي توان مطالب بسياري را با نگاه كردن به سلول ها آموخت . او مي گويد كه تمام آنزيمها در سلولهاي ما نانو ماشين ها يي هستند كه وظايف منحصر به فردي را جهت تكامل ورشد انجام مي دهند .
به عبارتي نانوتكنولوژي با كنترل مواد در مقياس مولكولي ، گشايش اسرار طبيعت درتمام عرصه ها از مهندسي تا پزشكي را نويد مي دهد . دانشمندان پيشرو دراين علم سال گذشته در بنياد ملي علوم آمريكا گفتند كه نانو تكنولوژي يك اثر اساسي روي سلامتي ، وضعيت اقتصادي وامنيت مردم جهان خواهد گذاشت و اهميت آن حداقل به اهميت كشف آنتي بيوتيك ها ، IC ها وپليمرها ي ساخت دست بشر در قرن بيستم خواهد بود . نسل آينده اين تكنولوژي به نحوه ي كار آو موثر چينش اتم ها وابسته مي باشد . ساختار مولكولها و نحوه ي چينش آنها ، كليدي براي گشايش رموز آينده وچگونگي كنترل آن ها مي باشد
سوالات فرادانشی در انواع حیطه های شناختی
تهيه و تنظيم :
خانم شمسي حيدر ي
دبيرشيمي ناحيه 2- كرمانشاه
برای دانلود کردن کافیست روی دانلود کلیک کنید و در پایین صفحه ای که باز میشود جلوی کلمهSave file to your PC به روی click here کلیک کنید و در پنجره ای که باز میشود save as را بزنید
روزنامه رسالت > شماره 6621 26/10/87 > صفحه 17 (فرهنگي)
درس شیمی 1 و آزمایشگاه
|
بخش |
نوبت اول |
نوبت دوم |
شهریور |
|
اول |
12 |
2.5 |
5 |
|
دوم تا ابتدای ص 64 |
8 |
2.5 |
5 |
|
دوم از ص 64 تا آخر فصل |
- |
4 | |
|
سوم |
- |
5.5 |
5 |
|
چهارم |
- |
5.5 |
5 |
|
جمع |
20 |
20 |
20 |
ارزشیابی مستمر:
- محتوی دانشی کتاب ( ۵ نمره )
- مهارت ها (۱۰ نمره)
- نگرش ها ( ۵ نمره )
برای ارزشیابی حیطه های مهارتی و نگرشی موارد زیر توصیه می شود :
۱- اجرای کار گروهی یا فعالیت فردی موجود در متن درس ُ نتیج بدست آمده از اجرای فعالیت ها را باید به صورت نوشتاری از دانش آموزان یا نماینده هر گروه خواسته شودو در پرونده ی کاری آنان نگه داری گردد.
۲- نمایش فیلم آموزشی در ارتباط با مباحث کتاب و طرح پرسش هایی از آن
۳- ارائه سخنرانی توسط کارشناس مدعو ُ معلمان پیشکسوت و ..... طرح پرسشهایی از سخنرانی آن ها
۴- بازدید علمی و طرح پرسش هایی از آن یا ارائه گزارش بازدید توسط دانش آموز.
درس شیمی2 و آزمایشگاه
|
بخش |
نوبت اول |
نوبت دوم |
شهریور |
|
اول |
8 |
2 |
4.5 |
|
دوم |
7 |
2 |
3 |
|
سوم تا انتهای ص 62 |
5 |
1 |
3.5 |
|
سوم از ص 62 تا آخر فصل |
- |
4 |
|
|
چهارم |
- |
8 |
6 |
|
پنجم |
- |
3 |
3 |
|
جمع |
20 |
20 |
20 |
درس شیمی3 و آزمایشگاه
|
بخش |
نوبت اول |
نوبت دوم |
شهریور |
|
اول |
13 |
6.5 |
6.5 |
|
دوم تا ص ۵۴ |
7 |
7.25 |
7.25 |
|
دوم از ص ۵۴تا آخر فصل |
- | ||
|
سوم |
- |
6.25 |
6.25 |
|
جمع |
20 |
20 |
20 |
درس شیمی پیش دانشگاهی 1 , 2
|
بخش |
میان ترم |
پایان ترم |
جبرانی |
|
اول |
5 |
7.5 |
10 |
|
دوم |
7.5 |
10 | |
|
جمع |
5 |
15 |
20 |
|
سوم |
5 |
7.5 |
10 |
|
چهازم |
7.5 |
10 | |
|
جمع |
5 |
15 |
20 |
ا لگو ی پیش سازمان دهنده در تدریس شیمی
منظور از الگو پیش سازمان دهنده ارائه یک مطلب یا مفهوم کلی و آشنا ست که در مقدمه تدریس می آید تا مبحثی را که به دانش آموزان ارائه می دهد با مباحث پیشین همان درس مرتبط سازد . و در عین حال پایه ای برای ارتباط با مفاهیم بعدی با مفاهیم پیشین شود.( مانند حلقه ی زنجیر که متصل به حلقه ی قبلی شده و خود نیز پایه ای برای اتصال حلقه ی بعدی خواهد شد).
بدین وسیله دانش آموز می تواند تمام مباحث درس را به صورت یک ساختار منظم و سازمان یافته در ذهن خود جای دهد. اینگونه نظام آفرینی در ذهن ، که با یک مطلب کلی آشنا آغاز شده و به یک درس جدید ختم می شود را الگوی پیش سازمان دهنده می نامند.
در الگو پیش سازمان دهنده مباحث و مطالب معمولا از کلی به جزیی مورد بررسی قرار می گیرند.اگر بخواهیم مطلبی را بر اساس الگو پیش سازمان دهنده تدریس کنیم باید آن را به مطالب گذشته که در مجموعه ذهن دانش آموزان موجود است ربط دهیم به یاد گیری که از این طریق ایجاد می شود یادگیری معني دا ر می گویند.
بنا بر این یادگیری معني دار به آن نوع یاد گیری گفته می شود که مفاهیم جدید ریشه در مفاهیم گذشته فرد داشته وبراساس آن بنا شده باشند.پیش سازمان دهنده نقش قلاب و لنگر برای یاد گیری مطالب جدید ایفا می کند. از این رو بایستی با دقت ساخته شود.
حال اگر پیش سازمان دهنده مناسبی را بکار نبریم ، مطلب جدید شکل مناسبی برای برقراری با مطالب قبلی نداشته و زمینه مناسبی برای پذیرفتن مفاهیم مناسب بعدی فراهم نمی شود، گویی مطلب جدید بصورت واحد و معلق در ذهن فراگیر قرار گرفته است و پش از مدتی کم رنگ و فراموش می شود وتنها اتکا بر محفوظات آنرا در ذهن دانش آموز باقی می گذارد.
این الگو اغلب جنبه کلامی و سخنرانی و مباحثه ای دارد ونقش معلم بسیار فعال می باشد. او غالبا ناگزیر می شود برای عبور از مرز مفاهیم بنیادی و کلی ورسیدن به موارد جزیی و واقعیت ها ی عینی مجموعه هایی از معلومات را به دانش آموزان انتقال دهد .
بدیهی است که معلم با استفاده از روشهای پرسش و پاسخ ، انجام آزمایش و کاربرد رسانه ها بصورت فیلم ، اسلاید، شکل ، نمودار و............ می تواند نقش دانش آموزان را فعالتر کند.
در واقع استفاده از روش تدریس فعال در الگو پیش سازمان دهنده می تواند تا حدودی نقش معلم را غیر مستقیم نماید.
جهت آشنایی بیشتر با مفهوم پیش سازمان دهنده یک مثال در باره موضوع تعادل ها که ممکن است در شروع درس تعادل مورد نیاز باشد بصورت زیر پیشنهاد می شود.
هدف کلی : آشنایی با واکنش های برگشت پذیر و برگشت ناپذیر
شروع بحث :می دانید که اگر در مجموعه ای عدالت حاکم باشد آن مجموعه از ثبات برخوردار خواهد شد . بطور مثال اگر در خانواده ای بین در آمد و مخارج آن تعادل و توازن برقرار باشد آن خانواده از ثبات برخوردار می شود.گاهی در طبیعت نیز با چشم اندازهایی روبرو می شویم که از ثبات برخوردارند. مثلا علیرغم وجود جریان آب رودخانه حجم آب درون حوضچه های آبی هم جنان ثابت باقی می ماند، و یا همانطور که می دانید غلظت اوزون در استراتوسفر تقریبا ثابت می ماند . این ثبات را چگونه می توان توجیه کرد ؟ همانطور که یاد دارید هر مولکول اوزون با تابش فرابنفش می شکند و به یک مولکول اکسیزن و اتم اکسیزن تبدیل می شود.
O3 O2 + O
ذره های بوجود آمده می توانند بهم متصل شوند و دوباره مولکول اوزون را بوجود آورند.
O2 + O O3
در این واکنش ها در کنار مسیر رفت ( حرکت از واکنش دهنده به فراورده ) مسیر دیگری نیز طی می شود.و آن تبدیل فرآورده ها به واکنش دهنده ها است چنین واکنش هایی را برگشت پذیر می گویند.
آشنایی با چنین واکنش هایی مبنای درک تعادل است. پس واکنشها را می توان از این جنبه دو دسته در نظر گرفت.
1. واکنش های بر گشت پذیر
2. واکنش های بر گشت نا پذیر
ادامه مراحل بشرح زیر پیشنهاد می شود.
1. واکنش های برگشت پذیر را تعریف نموده و مثال های فیزیکی و شیمیایی دیگری را مطرح کند
مانند ذوب شدن یخ ، فرایند آب زدایی از نمک ها آبپوشیده مانند COCl2 .6H2O و کات کبود،تشکیل استالاگمیت و استالاگتیت در غارها مطرح شود.
2. واکنش های برگشت پذیر را تعریف نموده و مثال هایی مطرح شود.مانند سوختن گاز متان ، انحلال Mg در HCl مطرح گردد
3. چگونگی برقرار ی تعادل فیزیکی را در یک سامانه می توان از فکر کنید صفحه 24 استفاده شود.
4. پس از تفهیم تعادل فیزیکی، برقراری تعادل شیمیایی نیز وضعیت مشابهی دارد و می توان با یک مثال چگونگی برقرای تعادل را تشریح کرد2 SO2 +O2 2 SO3 .
از طريق اين روش تدريس ، عده اي مي كوشند براي يك مساله با انباشتن تمام افكار و انديشه هايي كه همان جا به وسيله ي اعضا ارايه مي گردد، راه حلي بيابند.
۱-روش و فني گروهي است.
۲ ـ تلاش فكري و ذهني به طور گروهي صورت ميگيرد تا راه حلي به دست آيد.
۳ ـ راههايي براي حل يك مسئله ياموضوع پيشنهاد ميشود.
۴ ـ بارش فكري، نوعي حملةذهني به موضوع است كه طي آن، شرايطي ايجاد ميشود تا شركت كنندگان، في البداهه نظر خود را ابراز دارند
قوانين روش بارش فكري
۱ ـ انتقاد ممنوع است
۲ ـ قضاوت وارزشيابي در مورد انديشه وفكر اعضا ممنوع است:
۳ ـ كميت انديشهها و نظريات مطلوب است
۴ ـ تركيب، تلقين و تغيير دادن انديشه ديگران آزاد است:
۵ ـ به نظريات غير معقول و غير منطقي و دور از ذهن بايد توجه شود:
۶ـ حضور افراد داوطلبانه و اختياري است
۷ ـ مشابه سازي نظريات آزاد است
مراحل روش بارش مغزي
الف) خلاقيت و توليد انديشه:
راهبردهاي مرحلة اول:
1ـ بيان و تفهيم موضوع جلسه، به وسيله رئيس جلسه
2 ـ اعلام وظايف اعضاء، منشيها و مشاهدهكنندكان به وسيلة رئيس جلسه.
3 ـ بيان قوانين جلسه به وسيله ی رئيس جلسه
4 ـ شروع جلسه بارش مغزي و ارائه نظريات به صورت چرخشي و نوبتي
5 ـ ثبت نظريات و آراي بيان شده در حين اجراي جلسه به وسيله منشي
ب) قضاوت و ارزشيابي:
تشكيلات جلسة بارش فكري
رئيس گروه:
رئيس گروه برنامهريز و هدايت كننده گروه است و در ابتداي جلسه آموزشهاي مقدماتي در خصوص اجرا را به اعضا ميدهد و كنترل جلسه را بعهده دارد
منبع
یک آزمایشگاه جدید
ما برای پیدا کردن آزمایشگاه مجازی که در مطلب قبلی دیدید، وقت زیادی صرف کردیم. این هفته چند آزمایش را از میان تکالیف آن انتخاب و برای شما ترجمه کردیم تا کمی بیشتر با آن آشنا شوید. در واقع ما دو آزمایشگاه پیدا کردیم، یکی همان بود که دیدید. دومی را هم این هفته به شما هدیه میکنیم. کار با قبلی ساده تر است و تعداد آزمایش های تعریف شده برای آن بیشتر است
ما برای پیدا کردن آزمایشگاه مجازی که در مطلب قبلی دیدید، وقت زیادی صرف کردیم. این هفته چند آزمایش را از میان تکالیف آن انتخاب و برای شما ترجمه کردیم تا کمی بیشتر با آن آشنا شوید.
در واقع ما دو آزمایشگاه پیدا کردیم، یکی همان بود که دیدید. دومی را هم این هفته به شما هدیه میکنیم. کار با قبلی ساده تر است و تعداد آزمایش های تعریف شده برای آن بیشتر است. اما محدودیت هایی هم دارد، مثلاً نمی توان محلولها را به جوش آورد. در عوض در آزمایشگاه این هفته میتوانید هر کاری بخواهید انجام دهید و مهم تر از همه اینکه حجم آن بسیار کمتر از قبلی است و DownLoad کردن آن زمان کمتری میبرد. یک حسن بزرگ دیگر هم دارد. میتوانید آزمایشها و مواد جدیدی را برای آن تعریف کنید. برای این کار ، مراحل زیر را دنبال کنید: ابتدا نرم افزار را دانلود کنید. پس از unzip کردن فلدر آن ، فایل exe را اجرا کنید تا نرم افزار روی کامپیوتر شما نصب شود. برای تعریف کردن یک آزمایش جدید روی گزینه File در بالای صفحه Chemlab کلیک کنید و سپس روی Create New UDL کلیک کنید. باقی کار را به خود شما واگذار میکنیم.
| کوکاکولا | قهوه با شیر | ضد یخ | کارگاه جواهر سازی | دانلود |

سالها قبل، کمپانی کوکاکولا تصمیم گرفت به جای ثبت حقوق فرمول خود، دستور ساخت آن را مخفی نگه دارد. مدتی بعد، شخصی ادعا کرد که فرمول را کشف کرده است و آن را " فرمول x " نامید. او گفت که دستور تهیه فرمول X بسیار ساده است و برای تهیه آن کافی است 30 پوند شکر را در 2.5 گالن آب حل کنیم.
برای اینکه ببینیم این حرف درست است یا خیر، به سراغ آزمایشگاه خود میرویم. برای شروع آزمایش روی گزینه File کلیک کرده و سپس Load Homework را انتخاب کنید. بعد بر روی Molarity و پس از آن بر روی Sucrose Problem کلیک کنید.
ابتدا درصد جامد ، مولاریته ، مولالیته و جزء مولی کوکاکولای واقعی و فرمول X را محاسبه کنید. سپس آنها را با هم مقایسه کنید.
راهنمایی: برای مقایسه دو محلول، میتوانید چگالی آنها را اندازه گیری و با یکدیگر مقایسه نمایید.

برای اجرای این آزمایش، بعد از باز کردن مدلسازی روی گزینه File کلیک کرده و سپس Load Homework را انتخاب نمایید. بعد بر روی Thermochemistry و پس از آن روی Coffee کلیک کنید.
فرض کنید میخواهید برای خودتان قهوه درست کنید. 250 میلی لیتر قهوه در اختیار دارید که دمای آن دقیقاً 95 درجه سانتیگراد است. مقداری شیر نیز دارید که در دمای 10 درجه سانتی گراد نگهداری شده است. چند میلی لیتر شیر باید به قهوه اضافه کنید تا دمای آن به 90 درجه برسد؟
(فرض کنید ظرفیت گرمایی ویژه قهوه و شیر، برابر 4.186J/gc است و چگالی آنها نیز یکسان و برابر 1.0g/mL است.)
ابتدا جواب را با کاغذ و قلم محاسبه کنید و بعد نتیجه خود را با استفاده از مدلسازی چک کنید . برای انجام محاسبات، باید از گرمایی که به محیط داده میشود، صرف نظر کنید. پس لازم است ظروف خود را عایق بندی کنید. بر روی ظرف right-click کنید و در بخش Thermal properties گزینه Insulated From Surroundings را انتخاب نمایید.

برای اجرای این آزمایش روی گزینه File کلیک کرده و سپس... Load Homework را انتخاب نمایید. بعد بر روی Thermochemistry و پس از آن روی Freeze کلیک کنید.
شما یک شیمیست هستید که در آزمایشگاه یک کمپانی کار میکند. کمپانی شما به دنبال پیدا کردن یک ضد یخ جدید است. معمولاً در ضد یخها از محلول اتیلن گلیکول (Ethylene Glycol) استفاده میکنند. ضد یخ ماده ای است که ظرفیت گرمایی بالایی دارد. وقتی ضد یخ را به آب درون رادیاتور ماشین اضافه میکنند، ظرفیت گرمایی مخلوط بالا میرود. پس، از دست دادن ( یا به دست آوردن) انرژی گرمایی، تغییرات دمایی کمتری را نسبت به قبل ایجاد میکند.
یکی از همکاران شما محلول جدیدی به نام محلول (Compoud Y Solution) ساخته است و ادعا میکند که ظرفیت گرمایی آن از اتیلن گلیکول بیشتر است.
الف- ظرفیت گرمایی محلول Y را با ظرفیت گرمایی اتیلن گلیکول (2.200J/g.ºC ) مقایسه کنید. ( چگالی محلول 2/78g/ml ،Y و ظرفیت گرمایی آب 4.184J/g.ºC است.)
در این آزمایش باید فرض کنید گرمایی که به محیط داده میشود، صفر است.
پس لازم است ظروف خود را عایق بندی نمایید. بر روی ظرف right-click کنید و در بخش Thermal Properties گزینه Insulated From surroundings را انتخاب نمایید.

برای انجام این آزمایش روی گزینه File کلیک کرده و سپس ... Load Homework را انتخاب نمایید. بعد بر روی Molarity و پس از آن بر روی Metal Density Problem کلیک کنید.
شما در یک جواهر سازی مشغول به کار هستید. وظیفه شما بررسی خواص تعدادی از آلیاژهای نقره (silver) ، رودیوم (rhodium) و پلاتین (Platinum) است. اما متأسفانه در حین کار برچسب ظروف را گم کرده اید. آزمایشی طراحی کنید که با استفاده از آن فلزات درون ظروف را شناسایی کنید.
چگالی نقره، رودیوم و پلاتین به ترتیب 10.5 ، 12.4 و 21.45 گرم بر سانتی متر مکعب است.

برای انجام این آزمایش روی گزینه File کلیک کرده و پس از انتخاب Load Homework بر روی Acids and Bases و سپس روی Method of successive dilutions کلیک کنید.
همه ما میدانیم که PH آب خنثی 7 است ، اسیدها PH کمتر از 7 دارند و PH بازها بین 7 و 14 قرار دارد. اما اکثر ما درک درستی از رابطه PH و غلظت یون +H نداریم. با انجام این آزمایش میتوانید درک بهتری از رابطه PH و غلظت یون هیدرونیوم پیدا کنید.
PH مقیاسی لگاریتمی برای بیان غلظت یون هیدرونیوم در محلولهای آبی است:
PH= -log [H3o+] => [H3o+]= 10-PH=1/10PH
ما در این آزمایش از روش رقیق سازی متوالی استفاده میکنیم. این روش یکی از رایج ترین روش های تولید محلولهایی با غلظت های مختلف از یک محلول مادر است.
پنج بالن بردارید و در آنها مقدار مساوی ( کمتر از نیمه ) آب بریزید. سپس به همان اندازه از محلول 1MHCL بردارید و در ظرف اول بریزید. غلظت یون[+H3o] نصف میشود و به 0.500M میرشد. حالا از این محلول به همان اندازه بردارید و در ظرف سوم بریزید. این بار غلظت به 2(2/1) محلول اولیه میرسد و برابر 0.250M میشود. در رقیق سازی سوم 3(2/1) برابر غلظت اولیه میشود و در رقیق سازی چهارم 4(2/1) مولاریته محلول اولیه را خواهد داشت. به این ترتیب:
H3o+] = 2-n = 1/2n]
که در آن n تعداد رقیق سازی های متوالی است.
فکر میکنید اگر حجم محلولها را مقدار دیگری انتخاب میکردید، تفاوتی در این روند ایجاد میشود؟
حال که با این روش آشنا شدید به سراغ آزمایش اصلی خود میرویم.
هفت محلول مختلف از طریق رقیق سازی متوالی ایجاد کنید به طوری که PH آنها به ترتیب 1 ، 2 ، 3 ، 4 ، 5 ، 6 ، 7 باشد. فکر میکنید نسبت حجمی مورد استفاده تان باید چقدر باشد؟
جدول بسازید که شامل سه ستون باشد. ستون اول، تعداد رقیق سازی ، ستون دوم ، غلظت محلول و ستون سوم نشان دهنده PH محلول است. سعی کنید یک رابطه جبری بین ضریب رقیق سازی و PH پیدا کنید به طوری که PH را بر حسب تعداد دفعات رقیق سازی (n) نشان دهد.
حال میخواهیم با استفاده از اعداد درون جدول چند نمودار رسم کنیم. در نمودار اول [+H3o] را در محدوده 10-3m تا 10-1m بر حسب PH ، از 3 تا 1 رسم کنید.
در نمودار دوم [+H3o] بین 10-3mو 10-sm و PH از 3 تا 5 تغییر میکند.
و در نمودار سوم [+H3o] در محدوده 10-5-10-7m و PH در بازه 7-5 قرار میگیرد.
نمودارها را در کنار هم قرار دهید و با هم مقایسه کنید. آیا تفاوتی بین آنها مشاهده میکنید؟
بعد از این مرحله سعی کنید تا هر سه نمودار را با هم در یک برگه کاغذ رسم کنید.
آیا میتوانید با رقیق سازی مجدد محلولی که PH آن 8 باشد ، بسازید؟
|
عملکرد کلیه باتریها تقریبا مشابه یکدیگر است. پس با فهم آنچه درون یکی از آنها رخ میدهد، میتوان به درک مناسبی از شیوه کار کلیه باتریها دست یافت. ما طرز کار یک باتری روی - کربن را تشریح میکنیم. این باتری یکی از ساده ترین باتری هایی است که میتوان ساخت و گاهی آن را "باتری استاندارد کربنی" نیز مینامند.
با گذشت زمان، میله روی کم کم در اسید حل میشود و یونهای هیدروژن موجود در محلول نیز به تدریج مصرف میشوند، تا اینکه سرانجام باتری تمام میشود. به دو میله به کار رفته در باتری، اصطلاحا " الکترود " میگویند. | ||
|
اگر مایلید تا در مورد ساختمان باتری اطلاعات بیشتری کسب کنید، میتوانید به سایتهای زیر مراجعه کنید: http://www.tebyan.net/vs/learning/dabirestan/Electricity/dynamic/FelectJ2.htm | ||
باتری میوه ایباتری میوه ای

برای ساختن این باتری فقط به کمک مادرتان نیاز دارید. اگر میپرسید چرا، کافی است نگاهی به لیست مواد لازم بیندازید.
مواد لازم:
• چند عدد لیموترش ( میتوانید به جای لیمو، از نوشابه یا آبلیمو هم استفاده کنید. )
• مقداری سیم مسی
• تعدادی سکه
• چند عدد گیره کاغذ
• چاقو
• قیچی
• لامپ کوچک، ساعت دیجیتالی یا هر وسیله الکتریکی کم مصرف دیگری که با استفاده از آن بتوان باتری را امتحان کرد.
روند کار:
1. ابتدا یک تکه از سیم جدا کنید و یک سر آن را دور گیره کاغذ بپیچید.
2. یک تکه دیگر از سیم جدا کنید و این بار، یک طرف آن را دور سکه بپیچید. ( اگر سکه کثیف است، آن را با آب و صابون بشویید تا تمیز شود. )
3. تکه دیگری نیز از سیم جدا کنید. یک سمت آن را به دور سکه دوم و طرف دیگر را به دور یکی از گیره های کاغذ باقیمانده بپیچید. حالا شما باید سه قطعه سیم شبیه سیمهای شکل زیر داشته باشید.

4. دو لیمو ترش بردارید و آنها را کمی فشار دهید. لیموها را باید آنقدر فشار دهید که بافت درون آنها نرم شود، اما مواظب باشید که پوست آنها پاره نشود. ( اگر لیمو ترش ندارید، میتوانید دو لیوان بردارید و در آنها مقداری آبلیمو یا مقداری نوشابه بریزید. )
5. روی پوست هر یک از لیموها با چاقو دو برش کوچک ایجاد کنید.
6. سه قطعه سیمی را که در ابتدای کار درست کردید، مطابق شکل زیر درون شکافها قرار دهید. ( اگر در منزل گیره کاغذ نداشتید، میتوانید سیم را به همان صورتی که هست در شکافها بگذارید. ضمنا در صورتی که به جای لیمو از آبلیمو یا نوشابه استفاده میکنید، سیمها را طوری داخل ظرف قرار دهید که با هم تماس نداشته باشند. در این حالت هر یک از لیوانها مانند یک لیمو ترش عمل میکند. ) دقت کنید که سیمها را آنقدر فشار دهید که سکه و گیره کاغذ به گوشت درون لیمو برسد.

7. حالا دو سر آزاد سیمها را به دو سمت لامپ یا ساعت کوچک خود وصل کنید. ( اگر همه مراحل را درست انجام داده اید ولی لامپ روشن نمی شود، جای دو سر سیم را با هم عوض کنید. این مرحله دقیقا شبیه قرار دادن باتری در دستگاه است. اگر باتری را برعکس بگذارید، دستگاه کار نخواهد کرد. )
در باتری میوه ای شما، دو واکنش شیمیایی روی میدهد. واکنش اول بین فلز گیره کاغذ و آب لیمو ( یا نوشابه ) و واکنش دوم بین فلز سکه و آب لیمو انجام میشود. چون جنس این دو فلز متفاوت است، الکترونها بیشتر به یک سمت ( نسبت به سمت مخالف ) رانده میشوند. این همان چیزی است که "جریان الکتریکی" نامیده میشود. اگر هر دو فلز از یک جنس بودند، جریانی نیز وجود نداشت. در مدار ما، الکترونها از یک سمت شروع به حرکت میکنند و پس از طی یک مسیر دایره ای به نقطه اول بازمی گردند. عبور آنها از درون ساعت ( یا لامپ ) باعث میشود که ساعت به کار افتد.

8. زمان کار کردن باتری خود را اندازه بگیرید و روی کاغذ یادداشت کنید. اگر مایل بودید میتوانید نتیجه کار خود را به آدرس edu@Tebyan.net ارسال کنید.
9. آب لیمو یک اسید است. برای همین گفتیم که میتوانید به جای آن از آبلیمو یا نوشابه استفاده کنید. ( اگر پشت شیشه های نوشابه را خوانده باشید، حتما دیده اید که یکی از محتویات آن اسید فسفریک است. ) آب لیمو را با مواد اسیدی دیگر ( مثلا محلول رقیق سرکه در آب، یا آب پرتقال یا ... ) جایگزین کنید و ببینید که آیا باز هم باتری شما کار میکند. زمان کار کردن آن بیشتر شده است یا کمتر؟
10. فکر میکنید اگر به جای اسید از آب نمک یا یک محلول قلیایی ( مثلاً محلول آب و صابون ) استفاده کنید، چه میشود؟ این کار را هم امتحان کنید و نتیجه را بنویسید. هر بار سعی کنید پیش از انجام آزمایش، حدس بزنید چه اتفاقی میافتد.
11. این بار، جای لیمو را با یک میوه دیگر ( مثلا سیب، سیب زمینی، موز، کیوی، پرتغال یا هر میوه دیگری که دوست دارید ) عوض کنید. فکر میکنید باتری قوی تر شود یا ضعیف تر؟ حدس خود و نتیجه نهایی کار را برای میوه های مختلف یادداشت کنید. قوی ترین و ضعیف ترین باتری که ساخته اید، کدام است؟
12. برای انجام این مرحله باید از دوستان یا سایر اعضای خانواده خود کمک بگیرید. لیمو ( یا هر میوه دیگری که استفاده کرده اید ) را از وسط قاچ کنید به طوری که سکه در یک نیمه و گیره کاغذ در نیمه دیگر باشد. طبیعتا لامپ (یا ساعت) از کار میافتد، چون مدار قطع شده است و الکترونها نمی توانند جریان پیدا کنند. دستهای خود را روی دو نیمه قرار دهید. آیا لامپ روشن میشود؟
سپس یک دست خود را به دست دوستتان بدهید و از او بخواهید که دست دیگرش را روی نیمه دوم میوه بگذارد. آیا باز هم لامپ روشن میشود؟ تعداد نفرات را بیشتر کنید. آیا لامپ هم چنان روشن باقی میماند؟
توانایی باتری شما چقدر بود؟ جریان حاصل از آن، از بدن چند نفر عبور کرد؟
13. زمان کار تمام باتری هایی را که ساخته اید، یادداشت کنید. کدام یک بیشتر از همه کار کرده است؟ آیا رابطه ای بین اندازه یا طعم میوه با این زمان وجود دارد؟ اگر تعداد میوهها را بیشتر کنید، چه میشود؟
یکی از محور های مورد توجه ، وزارتخانه در گردهماییهای دبیرخانه های کشوری ، موضوع علم و دین می باشد
لذا می توان مقاله ی علم و دين؛ دو بال بالندگي را ارایه نمود
|
|
POWERED BY BLOGFA.COM |
|