ويژگيهای کلاس درس

 

 

يکی از اساسی ترين ارکان آموزش فراهم نمودن محيط مناسب و شرايط کنترل شده جهت بهينه سازی فراگيری دروس می باشد ، اين امر مهم توسط طرح نظامندی که معلم در کلاس درس خود دارد به انجام می رسد . از آنجا که کلاس مناسب و متعادل می تواند فرآيند تعليم و تربيت دانش آموزان را هر چه پربارتر نمايد. لذا در اين قسمت سعی شده است ويژگی های کلاس متعادل و کلاس متزلزل بطور اختصار بيان گردد.

ويژگيهای يک کلاس متعادل:

 

1-    دبير در عمل به گفتارش در موارد تربيتی و رعايت شؤنات اخلاقی پيش قدم است ؛ تا رفتار و گفتارش الگو باشد.

2-    دانش آموز خود را تحت حمايت دبير، جهت رفع مشکلات درسی موجود در کلاس، احساس می کند.

3-    روحيه ی شادکامی و مسرت بر دانش آموزان حاکم  است.

4-    روند فراگيری دانش آموز با موقعيت خودش مقايسه می شود. بنابراين حس رقابت و تنفر از

يکديگر در بين فراگيران مشاهده نمی شود.

5-    دانش آموزان با نظری احترام آميز به خود و ديگران می نگرند.

6-   برخی از خطاها و لغزشها ی دانش آموزان ناديده گرفته شده ،حتی در برخی از موارد از محاسبه ی نمره ی کم آنان در نمره ی مستمر صرفنظر می شود، بدين ترتيب روحيه ی سعی و کوشش جهت جبران در آنان حفظ می شود.

7-   دانش آموزان با اولين شکست خود را نمی بازند، بلکه به کمک دبير مربوطه و يا با معرفی آنان به مشاور مدرسه بهترين شيوه مقابله با آنرا می جويند.

8-    احساس ارزش شخصی ، رشد و توسعه می يابد.

9-    حس مسئوليت پذيری و احساس لذت بردن از به انجام رساندن صحيح آن ، براحتی در بين فراگيران مشاهده می شود.

10-          دانش آموز بيش از جنبه های ظاهری نمرات ،در تلاش برای کسب فهم مطالب درسی و مقبوليت شخصيتی می باشد.

11-       تمايل دانش آموز برای جلب توجه و محبت ديگران طبيعی و عادی است نه افراطی ؛ در صورت مشاهده ی افراط توسط دبير راهنمايی شده يا به مشاور معرفی می شود.

12-          دانش آموز از توجه عادلانه ی دبير در روابط متقابل بر خوردار است.

13-          نگاه دبير به دانش آموزان عادلانه توزيع می شود.

14-          ايراد  نمره و تکاليف با عدالت منظور می شود.

15-          روحيه ی اعتماد به نفس و خود ارزشيابی در فراگيران مشاهده می شود.

16-       اعتماد دانش آموزان به تلاش صادقانه ی دبير روند فزاينده ای دارد؛ بگونه ای که در برخی موارد از سؤالات دانش آموزان ، عدم حضور ذهن دبير امری ناهنجار تلقی نمی شود.

17-          جملات و عباراتی که برای گفتگو در کلاس انتخاب می شود، از بارتربيتی ، معرفتی وعاطفی مثبتی برخوردار می باشد.

 

با توجه به نکات فوق معلوم می شود که يک معلم با تدبير می تواند براحتی دانش آموزان را در جهت کسب علم و معرفت اجتماعی راهنمايی کرده و رسالت معلمی خود را به نحوه احسن بجا آورد .

 در اين راستا معلم نيز از اجرايی نمودن توانايی های ذهنی و اکتسابی خود لذت برده ، به آرامش و اعتماد بنفس بالايی برسد.

 

ويژگيهای کلاس نا متعادل:

 

1-    دبير در عمل به موارد تربيتی و رعايت شؤنات اخلاقی پايبند نبوده و براحتی توهين کلامی و گاهی تنبيه بدنی را در برنامه ی کاری خود دارد.

2-   روحيه ی يأس و افسردگی درچهره ی فراگيران مشاهده می شود. گاهی دانش آموزان پر تلاش نيز، در زمان امتحان و يا پاسخ گويی به درس دچار اضطراب و نگرانی های شديد می شوند.

3-   دانش آموزان مرتب با يکديگر مقايسه می شوند، حس رقابت شديد به نفرت و حسادت تبديل شده است.روحيه ی همکاری و کار تيمی در بين فراگيران وجود ندارد ؛ بلکه تمايل شديد به کار انفرادی و خود نمايی فردی در بين آنان ديده می شود.

4-    عدم اعتماد به نفس و حس ناتوانی در کسب موفقيت و پرخاشگری در دانش آموزان، براحتی ديده می شود.

5-   حس فرار از مسئوليت تحصيلی در بسياری از دانش آموزان رشد می کند و مرتباً توسعه می يابد؛ به گونه ای که در نهايت به ترک تحصيل می انجامد.

6-    هيچ گونه گذشتی نسبت به نمرات بد آنها و خطاهای رفتاری آنان صورت نمی گيرد.

7-    رشد خلاقيت دانش آموزان ناديده گرفته شده و به حال خود رها شده اند.

8-    در دانش آموزان تمايل برای جلب توجه ديگران افراطی و بيمار گونه است.شلوغی و بی نظمی مفرط نشان همين احساس منفی است.

9-   احساس خصومت و نفرت نسبت به رقبای درسی ، دبير مربوطه ، والدين ، اوليأ مدرسه و درس در چشمان آنان موج می زند، و از ارائه ی هر گونه کمک درسی و رفع اشکال همکلاسی و ياری رساندن به دبير و اوليأ مدرسه و يا پدر و مادر دريغ می کنند.

10-       توجه دبير را به خود و ديگران تبعيض گونه حس می کنند؛ و دبير را فقط برای بهره بری می خواهند و اگر احياناً دبير دچار عدم حضور ذهن در پاسخگويی به سؤالات  باشد؛ او را به تمسخر می گيرند.

11-          عبارات و تکيه کلام های موجود بين آنها و دبير مغرضانه و خصمانه است.

12-          انتقادها به صورت مخرب و منفی ، با لحنی نا پسند و بدونه توجه به تواناييهای فردی صورت می گيرد.

13-          دانش آموزان کم کم به ناتوانيهای خود واقف شده ، احساس ضعف و خود کم بينی در آنها تقويت می شود.

14-          دبير هر گز جنبه ی الگويی در کلاس را ندارد.

 

با توجه به موارد فوق معلوم می شود که برخورد نامناسب دبير می تواند روحيه ی فراگيران را تخريب نموده و سرمايه ی کلان ذهنی آنان را برباد دهد. وجود افراد ی که دچار سرخوردگی و يأس شده اند ، در جامعه خطر آفرين خواهد بود. بدين ترتيب مرز خوب و بد شکسته شده و براحتی افراد دچار دروغگويی ، تقلب و عدم احساس مسئوليت می شوند.

تهيه و تدوين :

  مژگان نقشبندی   دبير شيمی در استان کرمانشاه

     منابع مورد استفاده :

1- سيف علی اکبر-  اندازه گيری و سنجش و ارزشيابی آموزشی- انتشارات آگاه 

2-ژان پياژه _ روان شناسی و دانش آموزش و پرورش – انتشارات دانشگاه تهران

3-   الينور سيگل -کليد رو يارو يی با مشکلات کودک و نوجوان